mały|240x240px|Nagrobek Katarzyny z Czernickich Krasińskiej thumb|240x240px|Epitafium Józefa Czernickiego i Adaminy z hr. Dąmbskich Czernickiej na kaplicy grobowej Czernickich i Modlińskich, cmentarz parafialny w Krzywosądzy, gmina Dobre Czerniccy (de Czernice, de Czernicze) herbu własnego – polski ród szlachecki. W okresie wczesnego średniowiecza rodzina wchodziła w skład możnowładczych rodzin Mazowsza.
Historia Czerniccy wywodzą się z Czernic Borowych na północnym Mazowszu, niedaleko Przasnysza. Czerniccy należą do tych rodzin rycerskich, których początki giną w mgle przeszłościJan Długosz, Insignia, 21.
Rodzina pieczętuje się herbem Czernicki z zawołaniem rodowym "Borko". Opis zamieszczony w Herbarzu Niesieckiego "(...) w herbie ich nad podkową krzyża nie masz i Jastrząb na hełmie podkowy nie trzyma, w prawo lecąc."
Protoplastą rodziny był Borko z Dobrska, który w 1440 roku wszedł w posiadanie Czernic [Borowych]. Jednym ze śladów obecności rodziny jest gotycki kościół, który został ufundowany przez rodzinę Czernickich na początku XVI w. W pobliskim Krasnem, gnieździe mazowieckiej rodziny Hrabiów Krasińskich, znajduje się barokowy nagrobek Katarzyny de Czernicze Czernickiej, żony Andrzeja Krasińskiego, założyciela młodszej linii Hrabiów Krasińskich.
W XVI wieku niektórzy z przedstawicieli rodziny przenieśli się do Wielkiego Księstwa Moskiewskiego pisząc się CzerniczewZob. A. Naruszewicz, "Notice sur les armoiries de la famille des Comtes Czernichew" w: Wyciągi Piotrowickie, czyli niektóre wyjątki z księgozbioru piotrowickiego, Wydane przez Andrzeja Edwarda Koźmiana, Wrocław 1842, s. 45-54Russian Heraldry and Nobility, Donald R. Mandich, Joseph Anthony Placek · 1992, s. 245 osiągając godność Hrabiów (1742 r.) oraz Książąt (1841 r.) oraz zachowując w swoim herbie godło Jastrzębca. Jednym z przedstawicieli tej linii był Książę Aleksander Czerniczew, generał i adiutant cara, który pełni funkcję premiera rosyjskiego rządu w latach 1848 - 1856. Jedną z ostatnich przedstawicielek tej linii była , która w 1953 r. wyszła za arcyksięcia Rudolfa Habsburga-Lotaryńskiego.
W XVII wieku część rodziny przeniosła się do Wielkiego Księstwa Litewskiego (Aleksander Czernicki, ksiądz, sekretarz króla Jana II Kazimierza oraz podstoli wileński). Aleksander Czernicki uczestniczył z ramienia króla Jana Kazimierza w rozmowach pokojowych z carem Aleksym (kończących się zawarciem rozejmu w Niemieży)Zob. A. Naruszewicz, "Notice sur les armoiries de la famille des Comtes Czernichew" w: Wyciągi Piotrowickie, czyli niektóre wyjątki z księgozbioru piotrowickiego, Wydane przez Andrzeja Edwarda Koźmiana, Wrocław 1842, s. 51. Czerniccy posiadali w majątki w powiecie oszmiańskim - należały do nich m.in. Gedejki, Piktusza, Żurawy, Birzyń; folwark Narbutowszczyzna, Jackuny oraz Kuszlany. W Gedejkach urodził się kontradmirał Ksawery CzernickiGenealogia Ksawerego Czernickiego jest dostępna na stronie M.J. Minakowskiego, sejm-wielki.pl, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego (sw.196834 Informacja p. Wojciecha Kupras-Czernickiego z 12.11.2011)., którego dziadkiem był Ksawery Czernicki, prezydent sądu powiatu oszmiańskiego w 1856 r. Skoligaceni m.ni. z Reuttami, Chomińskimi oraz Komarami.
Czerniccy w XX wieku mieszkali również na Kujawach w majątku Dobre, którego ostatnim właścicielem był Józef Czernicki.
Przypisy