thumb|upright=1.3|Regiony klasy DO i DOCa w Hiszpanii thumb|upright=1.3|Regiony klasy VdlT w Hiszpanii
Wina hiszpańskie – wina produkowane w Hiszpanii, drugim najstarszym winiarskim kraju basenu Morza ŚródziemnegoWina świata, Wyd. Wiedza i Życie, s. 288..
Tło historyczne Pierwsze wina na terenach dzisiejszej Hiszpanii zaczęto produkować między 1100 a 500 rokiem p.n.e. w Andaluzji oraz u podnóża Pirenejów. Twórcami pierwszych trunków byli mieszkańcy mitycznego TartessosT. Miłkowski, P. Machcewicz, s. 12–13., a także feniccy osadnicy z Gadesu, Qart Hadasht i Abdery. Równocześnie Grecy – zwłaszcza z Messalii i Syrakuz – zakładali wytwórnie wina w koloniach takich jak Majnake, Emporion czy Saguntum. Z tego ostatniego miasta w 212 roku p.n.e. Rzymianie rozpoczęli podbój Półwyspu Iberyjskiego. Rzymianie rozbudowali winiarstwo do skali wystarczającej na zaopatrzenie własnych legionów, jednak głównymi towarami eksportowymi z półwyspu pozostawały złoto, srebro, wełna, garum i oliwaR. Carr, s. 34..
W 409 roku n.e. Hiszpanię najechali barbarzyńcy z północy, a w 711 roku obszar podbili Maurowie z południa. Powstałe kalifaty muzułmańskie mocno ograniczyły winiarstwo w regionieR. Carr, s. 63.. Ponowny rozkwit nastąpił podczas rekonkwisty w XIV–XV wieku. W XVII i XVIII wieku otworzyły się rynki w koloniach hiszpańskich w Ameryce. W latach pięćdziesiątych XIX wieku w regionie La Rioja po raz pierwszy wyprodukowano wino czerwone metodą bordoską. Największy rozwój branży winiarskiej przypadł jednak na okres epidemii filoksery we Francji, kiedy francuscy producenci zaczęli sprowadzać wino z Hiszpanii.
Kolejny wzrost znaczenia hiszpańskich win nastąpił po 1978 roku i akcesji Hiszpanii do EWG w 1986 roku. Napływ inwestycji przyspieszył modernizację winnic i metod produkcji, co korzystnie wpłynęło na jakość wina. Obecnie Hiszpania posiada największy na świecie areał winnic (ok. 1,1 mln ha), zajmując jednocześnie trzecie miejsce pod względem wielkości produkcji – ok. 45,3 mln hl rocznieWina świata, Wyd. Wiedza i Życie, s. 289.. Łącznie działa tam około 10 tysięcy winiarni, zlokalizowanych w 60 apelacjach i 17 wspólnotach autonomicznych.
Hiszpańskie prawo winiarskie Podstawy aktualnego prawa winiarskiego wprowadzono w 2003 roku. Przepisy te ustanowiły dwie nowe kategorie: DO Pago oraz VCIG. Oprócz nich, zgodnie z prawem unijnym, hiszpańskie wina dzielą się na wina wysokojakościowe (produkowane ściśle według określonych wymogów), wina regionalne i wina stołowe. Kategoriom jakości, którymi są Pago DO, DO, DOCa i VCIG, przygląda się organ zwany Consejo Regulador, nadzorujący ich przyznawanie oraz przestrzeganie norm uprawy i produkcji.
Klasyfikacja win hiszpańskichFelicia Sherbert Niezależny przewodnik po Winach s.104Wina świata, Wyd. Wiedza i życie, s.290-323
Denominación de Origen de Pago (DO Pago) jest to najwyższy stopień klasyfikacji zarezerwowany dla najlepszych win z pojedynczych posiadłości osiągających co roku najwyższą jakość. Denominación de Origen Calificada (DOCa) odnosi się do win o stałej jakości. Status ten otrzymały wina z regionów Rioja oraz Priorat Denominación de Origen (DO) Vino de Calidad con Indicación Geografica (VCIG) Vino de la tierra (VdIT) Vino de mesa (VdM)
Regiony winiarskie HiszpaniiFelicia Sherbert Niezależny przewodnik po Winach s.172-174 RegionKlimatGlebySzczepyRegiony winiarskie (DO)WinaGaliciaklimat chłodny, wilgotnyuniwersalne granitowe glebyalbariñoRias Baixas, Roberio, Valderrosgłównie wina białe: Fillaboa, Martin Codax, Kastylia-Leon ograniczony wpływ Atlantykualbariño, mencia, tempranilloRibera del Duero, Rueda (wina białe), Toro, Cigales, Bierzogłównie wina czerwone. Aalto, Abadia Reuerta, Alejandro Fernandez, Alvarez y Diez, Castila la Vieja, Emilio Moro, Farina, Vina Bajoz, Mauro Kraj Basków białe hondarrabi zuri i czerwone hondarrabi beltzabiakaiko, txakolina, getariako txakolina La Riojatempranillo, graciano, cariñena, garnacha, macabeo, malvasia, garnacha blancaRioja Alta, Rioja Alavesa, Rioja BajaNawarracabernet sauvignon, chardonnay, garnacha blanca, merlotValdizarbe, Tierra Estella, Ribera Alta, Baja Montana i Ribera BajaAragoniamiękkie piaszczyste gleby o podłożu wapiennymcabernet sauvignon, garnacha, tempranillo, merlot, syrahCampo de Borja, Calatayud, Cariñena, SomontanoKatalonia parellada, macabeo, xarel·loPenedès, Priorat, Tarragona, Montsant, Costers del Segre, Emporda-Costa Brava, Pla de Bages, Alella, Conca de Barbera, Terra Alta, CatalunyaBalearymanto negro, callet, monastrell, cabernet sauvignon, merlotBinissalem, Pla, Lievant de MallorcaMadryt i Estremaduramalvar, garnachaVinos de Madrid, Ribera del Guadiana Kastylia-La Manchatempranillo, airénLa Mancha, Valdepenas, Almansa, Mentrida, Manchuela, Mondejar, Ribera del Jucar, Domino de Valdepusa, Finca ElezWalencja i MurcjaAlcant, Utiel-Requena, Valencia, Jumilla, Yecla, BullasAndaluzjagleby kredoweMontilla-Moriles, Condado de Huelva, Malagagłównie sherryWyspy Kanaryjskielistán negro, negramoll, malvasia, bujariego, gual (dwie ostatnie odmiany występują tylko na wyspie)Tacoronte-Acentejo, Lanzarote
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
* Kategoria:Gospodarka Hiszpanii