thumb|Rzut i przekrój fortu artyleryjskiego jednowałowego. Na wale stanowiska artyleryjskie (t) oddzielone są poprzecznicami (m). Fosy (o) bronią kaponiera czołowa (g) i półkaponiery boczne (h) oraz galeria strzelecka (n). Koszary szyjowe (f) są połączone z wewnętrznymi magazynami i kaponierą czołową główną poterną (s). Fort artyleryjski – rodzaj fortu, przeznaczonego dla artylerii obrony bliskiej i dalekiej oraz dla piechoty. Występował jako element obwodu obronnego w systemie fortowym ześrodkowanym. Występował w dwóch odmianach: fortu artyleryjskiego jednowałowego – z jednym wałem, przeznaczonym dla wszystkich trzech elementów obrony; fortu artyleryjskiego dwuwałowego – z wałem przednim, dolnym, ze stanowiskami dla artylerii obrony bliskiej i dla piechoty, oraz tylnym, górnym, dla artylerii obrony dalekiej.
Działa w forcie artyleryjskim ustawione były na stanowiskach na wale, oddzielone od siebie poprzecznicami ze schronami pogotowia. Fort taki stanowił wielką działobitnię, w której główne uzbrojenie było rozmieszczone na stanowiskach ziemnych, a nie w redicie, jak w forcie reditowym. Murowane redity okazały się nazbyt wrażliwe na nowe pociski o działaniu wybuchowym i zostały zastąpione przez przykryte ziemią koszary szyjowe.
Przykładami fortów artyleryjskich są fort główny artyleryjski 52 „Borek” w Krakowie, Fort XV Twierdzy Toruń czy Fort VII w Poznaniu.
Przypisy