Karl Schranz (ur. 18 listopada 1938 w Sankt Anton am Arlberg) – austriacki narciarz alpejski, wicemistrz olimpijski, sześciokrotny medalista mistrzostw świata oraz dwukrotny zdobywca Pucharu Świata.

Kariera Pierwszy sukces w karierze Karl Schranz osiągnął w 1957 roku, kiedy zwyciężył w zjeździe i kombinacji podczas zawodów Arlberg Kandahar w Chamonix. Wyniki te powtórzył rok później, wygrywając ponadto w slalomie w Sankt Anton. W tym samym roku został również mistrzem Austrii zjeździe, gigancie oraz kombinacji. Kolejne zwycięstwa osiągnął w 1959 roku, wygrywając zjazd i kombinację na zawodach Arlberg Kandahar w Garmisch-Partenkirchen, zjazd na zawodach Lauberhornrennen w Wengen oraz zjazd, giganta i kombinację podczas zawodów 3-Tre w Madonna di Campiglio.

W 1960 roku brał udział w igrzyskach olimpijskich w Squaw Valley, zajmując siódme miejsce w zjeździe i gigancie. Pierwsze medale wywalczył na rozgrywanych dwa lata później mistrzostwach świata w Chamonix. Najpierw zajął czwarte miejsce w slalomie, przegrywając walkę o podium ze swym rodakiem, Gerhardem Nenningiem o 0,03 sekundy. Następnie zajął drugie miejsce w gigancie, rozdzielając na podium dwóch kolejnych Austriaków: Egona Zimmermanna i Martina Burgera. W dwóch ostatnich konkurencjach, zjeździe i kombinacji, Schranz okazał się najlepszy. Swój jedyny medal olimpijski wywalczył na igrzyskach olimpijskich w Innsbrucku w 1964 roku, gdzie był drugi w gigancie. Wyprzedził go tylko Francuz François Bonlieu, który był szybszy o 0,38 sekundy. Na tej samej imprezie był też jedenasty w zjeździe, a w slalomie zajął 24. miejsce. Kolejny medal wywalczył na mistrzostwach świata w Portillo w 1966 roku, zajmując trzecie miejsce w gigancie. W zawodach tych wyprzedzili go tylko Francuzi: Guy Périllat i Georges Mauduit. thumb|left|Schranz na trasie Lauberhorn, 1966 Debiut w zawodach Pucharu Świata zanotował 5 stycznia 1967 roku w Berchtesgaden, zajmując siódme miejsce w slalomie. Tym samym już w swoim debiucie zdobył pierwsze pucharowe punkty. Były to równocześnie pierwsze w historii zawody tego cyklu. Trzy tygodnie później wywalczył pierwsze pucharowe podium, zajmując trzecie miejsce w slalomie, za dwoma rodakami: Périllatem i Jean-Claude’em Killym. W większości swoich startów w sezonie 1966/1967 plasował się w czołowej dziesiątce, jednak na podium już nie stanął. W klasyfikacji generalnej zajął ostatecznie siódme miejsce. Podobne wyniki osiągnął w sezonie 1967/1968, który ukończył na ósmej pozycji. Na podium stanął tylko raz, 16 stycznia 1968 roku w Wengen, zajmując drugie miejsce w zjeździe. W tym samym sezonie zajął też trzecie miejsce w klasyfikacji zjazdu, plasując się za Nenningiem i Killym. W lutym 1968 roku wystąpił na igrzyskach olimpijskich w Grenoble, jednak nie zdobył medalu. W zjeździe był piąty, w gigancie szósty, a w slalomie nie awansował do finału.

Największe sukcesy w Pucharze Świata osiągał w sezonach 1968/1969 i 1969/1970, kiedy zdobywał Kryształową Kulę za zwycięstwo w klasyfikacji generalnej. W tym czasie piętnaście razy stawał na podium, odnosząc przy tym dziewięć zwycięstw: 12 grudnia 1968 roku w Val d’Isère, 15 marca 1969 roku w Mont-Sainte-Anne, 5 stycznia w Adelboden i 10 lutego 1970 roku w Val Gardena wygrywał giganty, a 11 stycznia 1969 roku w Wengen, 18 stycznia 1969 roku w Kitzbühel, 1 lutego 1969 roku w St. Anton, 23 stycznia 1970 roku w Megève oraz 1 lutego 1970 roku w Garmisch-Partenkirchen był najlepszy w biegu zjazdowym. Wyniki te dały mu dwukrotne zwycięstwo w klasyfikacji zjazdu oraz zwycięstwo w klasyfikacji giganta w sezonie 1968/1969. W 1970 roku startował na mistrzostwach świata w Val Gardena, gdzie zdobył swój ostatni medal na międzynarodowej imprezie. Zwyciężył tam w slalomie gigancie, wyprzedzając bezpośrednio swego rodaka Wernera Bleinera oraz Dumenga Giovanolego ze Szwajcarii. Na tych samych mistrzostwach nie ukończył slalomu, a w zjeździe zajął czwarte miejsce, przegrywając walkę o podium z Australijczykiem Malcolmem Milne’em.

W sezonie 1970/1971 na podium stanął dwa razy, nie odnosząc żadnego zwycięstwa. Po raz pierwszy w karierze uplasował się poza czołową dziesiątką klasyfikacji generalnej, zajmując jedenaste miejsce. Lepiej zaprezentował się w kolejnym sezonie, w którym trzykrotnie zwyciężał w zawodach pucharowych: 12 grudnia 1971 roku w Val d’Isère oraz 14 i 15 stycznia 1972 roku w Kitzbühel był najlepszy w zjazdach. Dało mu to ósme miejsce w klasyfikacji generalnej oraz drugie miejsce w klasyfikacji zjazdu, w której lepszy był jedynie Szwajcar Bernhard Russi. Austriak miał wystartować także w igrzyskach olimpijskich w Sapporo w 1972 roku jako jeden z faworytów. Niedługo przed rozpoczęciem imprezy ówczesny prezydent Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Avery Brundage odmówił mu prawa startu, uznając go za profesjonalistę. Zgodnie z ówczesnymi przepisami każdy sportowiec, który podpisał kontrakt sponsorski, był automatycznie uznawany za zawodowca. Jeszcze w 1972 roku Schranz zakończył karierę.

W latach 1966, 1969 i 1970 otrzymywał nagrodę Skieur d’Or, przyznawaną przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Dziennikarzy NarciarskichSkieur d'Or Award . W latach 1959, 1962 i 1970 był wybierany sportowcem roku w Austrii. Ponadto w 1980 roku otrzymał także Odznakę Honorową za Zasługi dla Republiki AustriiStaatliche Auszeichnungen bis 2008 . Łącznie jedenaście razy zdobywał mistrzostwo kraju, w tym w zjeździe w latach 1958, 1963, 1965 i 1968, w slalomie w latach 1962 i 1963, gigancie w latach 1958 i 1966 oraz kombinacji w latach 1958, 1962 i 1968.

Poza tym Schranz był również kilkukrotnie najlepszy w zawodach Arlberg Kandahar: w 1962 roku w Sestriere i 1965 roku w St. Anton wygrał zjazd i kombinację, a w 1970 roku w Garmisch-Partenkirchen i 1972 roku w Kitzbühel wygrywał zjazd. Czterokrotnie triumfował w zawodach Hahnenkammrennen w Kitzbühel: w latach 1966, 1969 i 1972 był najlepszy w zjeździe, a w 1966 roku wygrał także kombinację. W latach 1968–1969 wygrywał slalom i kombinację w ramach zawodów Critérium de la première neige w Val d’Isère, a w 1972 roku na tych samych zawodach był najlepszy w zjeździe. Sześciokrotnie zwyciężał w zawodach Lauberhornrennen w szwajcarskim Wengen: w latach 1959, 1963, 1966 i 1969 wygrywał zjazd, a w latach 1965–1966 był najlepszy w kombinacjiLauberhorn.ch: Winners .

Po zakończeniu kariery osiadł w St. Anton, gdzie prowadził hotel. Pomagał zorganizować rozgrywane w tej miejscowości Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Alpejskim 2001.

Osiągnięcia thumb|Schranz w 2008 r.

Igrzyska olimpijskie Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca 7. 21 lutego 1960 Squaw Valley Gigant 1:48,3 +2,5 Roger Staub 7. 22 lutego 1960 Squaw Valley Zjazd 2:06,0 +3,2 Jean Vuarnet 11. 31 stycznia 1964 Innsbruck Zjazd 2:18,16 +2,82 Egon Zimmermann 2.15px 2 lutego 1964 Innsbruck Gigant 1:46,71 +0,38 François Bonlieu 24. 8 lutego 1964 Innsbruck Slalom 2:11,13 +10,45 Josef Stiegler 5. 9 lutego 1968 Grenoble Zjazd 1:59,85 +2,04 Jean-Claude Killy 6. 12 lutego 1968 Grenoble Gigant 3:29,28 +3,80 Jean-Claude Killy DNQ 17 lutego 1968 Grenoble Slalom 1:39,73 – Jean-Claude Killy

Mistrzostwa świata Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca 7. 21 lutego 1960 Squaw Valley Gigant 1:48,3 +2,5 Roger Staub 7. 22 lutego 1960 Squaw Valley Zjazd 2:06,0 +3,2 Jean Vuarnet 4.alpineskiworld.net: 12.02.1962. Chamonix, Argentiere Slalom, men 12 lutego 1962 Chamonix Slalom 2:21,67 +2,56 Charles Bozon 2.15pxalpineskiworld.net: 15.02.1962. Chamonix Giant Slalom, men 15 lutego 1962 Chamonix Gigant 1:38,97 +0,15 Egon Zimmermann 1.15pxalpineskiworld.net: 18.02.1962. Chamonix Downhill, men 18 lutego 1962 Chamonix Zjazd 2:24,33 - - 1.15pxalpineskiworld.net: 18.02.1962. Chamonix Alpine Combined, men 18 lutego 1962 Chamonix Kombinacja 11,04 pkt - - 11. 31 stycznia 1964 Innsbruck Zjazd 2:18,16 +2,82 Egon Zimmermann 2.15px 2 lutego 1964 Innsbruck Gigant 1:46,71 +0,38 François Bonlieu 24. 8 lutego 1964 Innsbruck Slalom 2:11,13 +10,45 Josef Stiegler 6.alpineskiworld.net: 08.02.1964. Innsbruck Alpine Combined, men 8 lutego 1964 Innsbruck Kombinacja 33,99 pkt +20,76 pkt Ludwig Leitner 9.alpineskiworld.net: 07.08.1966. Portillo Downhill, men 7 sierpnia 1966 Portillo Zjazd 1:34,40 +2,13 Jean-Claude Killy 3.15pxalpineskiworld.net: 10.08.1966. Portillo Giant Slalom, men 10 sierpnia 1966 Portillo Gigant 3:19,42 +0,98 Guy Périllat DNF1alpineskiworld.net: 14.08.1966. Portillo Slalom, men 14 sierpnia 1966 Portillo Slalom 1:41,56 - Carlo Senoner 5. 9 lutego 1968 Grenoble Zjazd 1:59,85 +2,04 Jean-Claude Killy 6. 12 lutego 1968 Grenoble Gigant 3:29,28 +3,80 Jean-Claude Killy DNQ 17 lutego 1968 Grenoble Slalom 1:39,73 – Jean-Claude Killy DSQ2alpineskiworld.net: 08.02.1970. Val Gardena Slalom, men, finals 8 lutego 1970 Val Gardena Slalom 1:39,47 - Jean-Noël Augert 1.15pxalpineskiworld.net: 09-10.02.1970. Val Gardena Giant Slalom, men 10 lutego 1970 Val Gardena Gigant 4:19,19 - - 4.alpineskiworld.net: 15.02.1970. Val Gardena Downhill, men 15 lutego 1970 Val Gardena Zjazd 2:24,57 +0,89 Bernhard Russi

Puchar Świata Miejsca w klasyfikacji generalnej sezon 1966/1967: 7. sezon 1967/1968: 8. sezon 1968/1969: 1. sezon 1969/1970: 1. sezon 1970/1971: 11. sezon 1971/1972: 8.

Zwycięstwa w zawodach Val d’Isère – 12 grudnia 1968 (gigant) Wengen – 11 stycznia 1969 (zjazd) Kitzbühel – 18 stycznia 1969 (zjazd) Sankt Anton am Arlberg – 1 lutego 1969 (zjazd) Mont-Sainte-Anne – 15 marca 1969 (gigant) Adelboden – 5 stycznia 1970 (gigant) Megève – 23 stycznia 1970 (zjazd) Garmisch-Partenkirchen – 1 lutego 1970 (zjazd) Val Gardena – 10 lutego 1970 (gigant) Val d’Isère – 12 grudnia 1971 (zjazd) Kitzbühel – 14 stycznia 1972 (zjazd) Kitzbühel – 15 stycznia 1972 (zjazd)

12 zwycięstw (8 zjazdów i 4 giganty)

Pozostałe miejsca na podium Megève – 29 stycznia 1967 (slalom) – 3. miejsce Wengen – 13 stycznia 1968 (zjazd) – 2. miejsce Berchtesgaden – 3 stycznia 1969 (slalom) – 2. miejsce Adelboden – 6 stycznia 1969 (gigant) – 3. miejsce Waterville Valley – 21 marca 1969 (gigant) – 2. miejsce Val d’Isère – 14 grudnia 1969 (zjazd) – 3. miejsce Kitzbühel – 17 stycznia 1970 (gigant) – 3. miejsce Heavenly Valley – 8 marca 1970 (gigant) – 3. miejsce Voss – 13 marca 1970 (gigant) – 3. miejsce Sestriere – 13 grudnia 1970 (zjazd) – 3. miejsce Val d’Isère – 20 grudnia 1970 (zjazd) – 3. miejsce

Bibliografia Profil na stronie FIS

Przypisy

Kategoria:Austriaccy narciarze alpejscy Kategoria:Austriaccy medaliści olimpijscy Kategoria:Austriaccy olimpijczycy (Squaw Valley 1960) Kategoria:Austriaccy olimpijczycy (Innsbruck 1964) Kategoria:Austriaccy olimpijczycy (Grenoble 1968) Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1964 Kategoria:Narciarze alpejscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1960 Kategoria:Narciarze alpejscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1964 Kategoria:Narciarze alpejscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1968 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Przyjaźni (Federacja Rosyjska) Kategoria:Urodzeni w 1938