Spółgłoska uderzeniowa dziąsłowa – rodzaj dźwięku mowy, spotykany w niektórych językach naturalnych. W Międzynarodowym alfabecie Fonetycznym jest oznaczana symbolem [], a w X-SAMPA – symbolem .
Artykulacja powietrze jest wydychane z płuc – jest to spółgłoska płucna egresywna wejście do jamy nosowej jest zablokowane przez podniebienie miękkie i języczek – jest to spółgłoska ustna. powietrze przepływa nad środkową częścią języka – jest to spółgłoska środkowa język styka się z dziąsłami – jest to spółgłoska dziąsłowa kontakt artykulatorów jest bardzo krótki – jest to spółgłoska uderzeniowa więzadła głosowe drgają – jest to spółgłoska dźwięczna
Przykłady w języku polskim, w mniej starannej wymowie, często w ten sposób realizowany jest fonem /r/ w amerykańskiej odmianie języka angielskiego, [] zastępuje [t] lub [d] w pozycji interwokalicznej (między samogłoskami), np. better wymawia się []. W tej samej pozycji nt może być wymawiane jako nosowe []. w języku albańskim: emër [] "imię" w języku hiszpańskim: árbol [] "drzewo" w języku portugalskim: contra [] "przeciwko"
uderzeniowa dziąsłowa