thumb|Skansen w Gryficach thumb|Polska lokomotywa wąskotorowa Px48-3901 thumb|Tx7-3502 thumb|Model parowozu „Rakieta”
Wystawa Gryfickiej Kolei Dojazdowej w Gryficach – wystawa, która powstała w 1993 z dawnego muzeum i skansenu kolei wąskotorowych Pomorza Zachodniego, funkcjonującego od 1973. Zlokalizowana jest przy ul. Błonie 2 i obejmuje 5,5 tys. m² powierzchni.
Historia Skansen Parowozów w Gryficach został formalnie utworzony w 1973 roku, grupując wycofywane z eksploatacji parowozy Pomorskich Kolei Dojazdowych. Pierwotnie tabor składowany był na torze wzdłuż lokomotywowniM. Malczewski, Muzeum w Gryficach ’2010, „Świat Kolei” nr 8/2010, s. 28.. Od 1978 roku skansen stał się oddziałem Muzeum Kolejnictwa w Warszawie (będącego wówczas w strukturach Ministerstwa Transportu), jako Stała Wystawa Taboru Kolejowego w Gryficach. W 1993 roku eksponaty przeniesiono na nowe miejsce ekspozycji, na układzie równoległych torów na obszarze 5,5 ha. Wystawie taboru towarzyszyły sale wystawowe z modelami kolejowymi i eksponatami związanymi z kolejnictwem.
W 2009 roku Muzeum Kolejnictwa w Warszawie zostało przekazane Województwu Mazowieckiemu, które podjęło decyzję o likwidacji placówek poza województwemDo końca 2009 Muzeum Kolejnictwa w Warszawie obejmowało również Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie i Pracownię Modeli Taboru Kolejowego w Jeleniej Górze. (M. Malczewski, op.cit.)., w tym skansenu w Gryficach, w związku z czym rozpoczęto wywożenie eksponatów, w tym dwóch parowozówTya6-3326 i Tyb6-3406 przewieziono do Sochaczewa odpowiednio w 2009 i 2010 roku (M. Malczewski, op.cit.). i kolekcji modeli. 31 maja 2010 roku jednak zawarto porozumienie, na skutek którego od 1 lipca tego roku skansen został przejęty przez Województwo Zachodniopomorskie i włączony w struktury Muzeum Narodowego w Szczecinie.
Eksponaty W pawilonie muzeum znajdowała się wystawa modeli kolejowych i fotografii niemieckich (do 1945) oraz polskich obrazujących historię kolei wąskotorowej i normalnotorowej na Pomorzu Zachodnim23 kwietnia 2010 z pawilonu muzeum w Gryficach wywieziono modele kolejowe, które były włączone do stałej ekspozycji wystawy kolejnictwa wąskotorowego na ziemiach gryfickich. Zbiory w większości pochodziły z prywatnych kolekcji. . Do 2008 zbiory skansenu obejmowały 14 parowozów wąskotorowych o szerokości toru 1000 mm, a także kilka innych pojazdów trakcyjnych i wagonów, między innymi: parowozy: Px48-3912, Tx7-3501 i Tx7-3502, Tyn6-3632 i Tyn6-3636, Txn8-3811, Ty9785, Tya6-3326Parowóz Tya6-3326 został przewieziony do Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie. Wywóz pojazdu z Gryfickiego Skansenu nastąpił 22 czerwca 2009 r. s. 2. Inne publikacje podają datę wywozu na miesiąc maj 2009 r. Zobacz, [w:] ; lokomotywę Lxd2-462; wagony: MBxd1, MBxd2-311, Bxhpi, Bhi oraz towarowe i „retro”; transportery dla pojazdów normalnotorowych, pługi odśnieżne, drezyny i inne10 maja 2010 r. rozpoczęto wywóz kolejnego pojazdu stałej wystawy Gryfickiego Skansenu. .
Do cennych zabytków Gryfickiego Skansenu należą parowozy typu Tyn6 wyprodukowanych w zakładach metalurgicznych AG Vulcan Stettin. Dalsze pochodzą z zakładów KraussMaffei (München) oraz fabryki Orenstein/Koppel (Berlin). Wszystkie zostały wyprodukowane w latach 1909–1928. Wystawę wzbogacają polskie lokomotywy, wyprodukowane w latach 50. XX w. w Pierwszej Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie.
Lokomotywy w skansenie (stan na rok 2008) Typ Pochodzenie Producent Rok produkcji StanTx7-3501 Saatziger Kleinbahnen 51J AG Vulcan Stettin 1914Tx7-3502 Saatziger Kleinbahnen 52Jh AG Vulcan Stettin 1927Txn8-3811 Kolberger Kleinbahn 40d AG Vulcan Stettin 1925Ty6-3284 Schmiegeler Kreisbahn 4" KraussMaffei 1944Tya6-3326 Lycker Kleinbahnen 5' Arnold Jung Lokomotivfabrik 1919 Tyb6-3406 Warszawska Kolej Dojazdowa 70 KraussMaffei 1920 Tyb6-3407 Schrodaer Kleinbahn 8 Krauss 1909Tyn6-3632 Greifenberger Kleinbahn 22c AG Vulcan Stettin 1928Tyn6-3636 Kreisbahn auf Alsen 42 AG Vulcan Stettin 1927Ty 9785 Cukrownia Gryfice Orenstein & Koppel 1921Px48-3901 Polskie Koleje Państwowe Fablok 1951Px48-3912 Polskie Koleje Państwowe Fablok 1954Px48-3915 Polskie Koleje Państwowe Fablok 1952Px48-3916 Polskie Koleje Państwowe Fablok 1950 CzynnyMBxd1-348 Greifenberger Kleinbahn T93 Lilpop, Rau i Loewenstein 1937MBxd1-355 Warszawska Kolej Dojazdowa 102 M Lilpop, Rau i Loewenstein,Warsztaty Kolejowe w Piasecznie 1952/53MBxd1-358 Polskie Koleje Państwowe Lilpop, Rau i Loewenstein,Warsztaty Kolejowe w Piasecznie 1962MBxd1-359 Polskie Koleje Państwowe Lilpop, Rau i Loewenstein,Warsztaty Kolejowe w Piasecznie 1962Lxd2-462 Polskie Koleje Państwowe FAUR 1978MBxd2-311 Polskie Koleje Państwowe FAUR 1986
Na terenie muzeum znajduje się czynna obrotnica dla parowozów. Układ torowy ma łączność z torami Gryfickiej Kolei Wąskotorowej.
Zobacz też Gryfice (stacja kolejowa)
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Z. i J. Granowscy, Gryfice-Muzeum Kolei Wąskotorowej (Galeria zdjęć) (pol.), [dostęp 2010-05-22]. A. Sierpińska, Muzeum kolejki wąskotorowej pozostanie w Gryficach (pol.), [dostęp 2010-05-22].
Kategoria:Muzeum Narodowe w Szczecinie Kategoria:Koleje wąskotorowe w Polsce Kategoria:Skanseny kolejowe w Polsce Kategoria:Muzea kolejnictwa w Polsce Kategoria:Kultura w Gryficach Kategoria:Transport kolejowy w Gryficach