mały|Niewska przy popiersiu Marszałka Józefa Piłsudskiego, w swojej pracowni w Warszawie, ok. 1930–1931 mały|Kąpiąca się, Park Skaryszewski im. Ignacego Jana Paderewskiego w Warszawie thumb|Pomnik Ignacego Daszyńskiego na Cmentarzu Rakowickim thumb|Grób Olgi Niewskiej na Cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie. Olga Niewska-Szczekowska (z domu Niewska, 1.v. Zbiza, 2.v. Mader, 3.v. Szczekowska, ur. w Charkowie, zm. 25 maja 1943 w Warszawie) – polska rzeźbiarka, jedna z pierwszych studentek w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Życiorys Urodziła się 28 maja 1898 w rodzinie Jana Niewskiego i Eugenii z Della-vos.
Olga przejawiała upodobania rzeźbiarskie od wczesnych lat:
Po ukończeniu szkoły realnej studiowała w Kijowie w szkole malarskiej. W 1919 jako jedna z pierwszych kobiet rozpoczęła studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni Konstantego Laszczki. Oprócz niej w pracowni Laszczki studiowały wtedy: Zofia Baltarowicz-Dzielińska, Natalia Milan, Janina Reichert, Roma Szereszewska, Zofia Mars, potem Izabella Koziebrodzka. Początkowo studiowała jako wolna słuchaczka, a potem jako studentka zwyczajna. Od 27 listopada 1920 prezentowała swoje prace w Pałacu Sztuki w Krakowie, o czym pisał S. Nowiński w „Rzeczpospolitej”:
Z okresu jej studiów zachowały się portrety Ignacego DaszyńskiegoW 1947 odlew z brązu tej rzeźby stanął na grobie Daszyńskiego na Cmentarzu Rakowickim. oraz Feliksa Jasińskiego. Autoportret oraz Portret Feliksa Jasieńskiego został nagrodzony w lipcu 1922 Nagrodą Jasieńskiego. A Portret Feliksa Jasieńskiego został zakupiony do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Po trzech latach studiów, w 1923 przeniosła się do Warszawy. Pod koniec 1923 do portretu pozowała Niewskiej Mieczysława Ćwiklińska. W styczniu 1924 wystawiła w Warszawie swoje rzeźby w Salonie Czesława Garlińskiego. W latach 1926–1928 przebywała w Paryżu, gdzie uczyła się w Académie de la Grande-Chaumière u Bourdelle’a.
Dużą popularność przyniosły jej portrety znanych osobistości. Zgodzili się jej pozować Józef PiłsudskiK. Winkler, Gdy Marszałek pozował do portretu…, „Polska Zbrojna”, R. 3, nr 151, z dnia 2 VI 1935, s. 3 . (w 1926) i Ignacy Mościcki.
W 1928 roku wyszła za mąż za Henryka Madera, aby do tego doszło, Mader musiał się najpierw rozwieść z Mieczysławą Ćwiklińską. Henryka Madera poznała, kiedy artystka rzeźbiła Ćwiklińską. W 1928 roku na dorocznej wystawie w Salonie Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków w Warszawie jej rzeźba Kąpiąca się uzyskała Nagrodę m. st. Warszawy za 1928. Rok później, 28 września, rzeźbę Kąpiąca się odsłonięto w parku Paderewskiego. Lata trzydzieste były okresem dużej aktywności twórczej artystki. Poza monumentalnymi rzeźbami portretowymi zajmowała się rzeźbą sportową oraz medalierstwem. Krótko przed wojną wykonała jedną ze swoich najlepszych prac, portret Stefana JaraczaTo właśnie z tej rzeźby, podczas wojny, artystka wykonała odlewy twarzy Jaracza, które były sprzedawane, by zgromadzić pieniądze dla chorego aktora..
Odznaczona została belgijskim Krzyżem Oficerskim Orderu Leopolda IITadeusz Jeziorowski: Belgijski Order Leopolda II..., [w:] Nikodem Pajzderski, Muzealnik – konserwator – historyk sztuki, Poznań: 2014, s. 278..
Olga Niewska zaprojektowała medal z okazji zdobycia na własność przez Polskę Pucharu Gordona Bennetta. Medal został wręczony w styczniu 1936 przez prezesa L.O.P.P. gen. Leona Berbeckiego lotnikom, którzy brali udział w zawodach z 1935Medal pamiątkowy dla zdobywców Gordon-Bennetta Ilustrowany Kurier Codzienny 1936, nr 29 s. 9..
W 1936 wyszła za mąż za Władysława Szczekowskiego, był to jej trzeci mąż. We wrześniu 1939, podczas pierwszych nalotów na Warszawę spłonęła jej pracownia. W 1943 zachorowała i trafiła do szpitala. Zmarła w wyniku komplikacji pooperacyjnych 25 maja tego roku. Została pochowana w miejscu dla osób zasłużonych na Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie (kwatera F-2-2), niedaleko grobu Stefana Żeromskiego.
Wystawy indywidualne luty 1922 – Wystawa rzeźb Olgi Niewskiej, w Pałacu Sztuki Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w KrakowieW., Wystawy W. Weissa i Olgi Niewskiej, „Czas” nr 38, z dn. 16 II 1922 r. . luty 1923 – Wystawa rzeźb Olgi Niewskiej, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w WarszawieJ. Żyznowski, Rzeźby Olgi Niewskiej w Zachęcie, „Rzeczpospolita” 1923, nr 68, s. 5 (wydanie wieczorne).
Wystawy zbiorowe Brała udział w trzydziestu dwóch wystawach zbiorowych, między innymi: w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Bydgoszczy, Amsterdamie, Los Angeles, Brukseli, Berlinie, Paryżu, Nowym Jorku.
Nagrody 1922 – nagroda Polskiej Akademii Umiejętności 1928 – nagroda m. st. Warszawy za rok 1928 1937 – złoty medal za rzeźbę Pelikan na międzynarodowej wystawie „Sztuka i technika” w Paryżu
Galeria
Przypisy
Bibliografia
M. Pilikowski, Olga Niewska. Jedna z pierwszych, „Wiadomości ASP”, nr 86, s. 54–61, VII 2019 Paweł Freus, Olga Niewska na www.culture.pl Joanna Daranowska-Łukaszewska, Olga Szczekowska (z domu Niewska, 1.v. Zbiza, 2.v. Mader), Internetowy Polski Słownik Biograficzny
Linki zewnętrzne
Fotografie i dokumenty w zbiorach Cyfrowego Muzeum Narodowego w Warszawie Blanka Kleszcz, Rzeźbiarka męskich serc na podstawie książki Wojciecha Przybyszewskiego Olga Niewska – piękno za kurtyną zapomnienia. Dziesięć zdjęć na stronie Narodowego Archiwum Cyfrowego po wpisaniu „Olga Niewska”. Olga Niewska w Muzeum Polskim w Ameryce i . Zawody Gordon-Bennetta w Warszawie, medal sygnowany Olga Niewska (na fot. poniżej).
Fotografie rzeźb Olgi Niewskiej w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Académie de la Grande Chaumière Kategoria:Artyści związani z Krakowem Kategoria:Artyści związani z Warszawą Kategoria:Ludzie urodzeni w Charkowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Leopolda II Kategoria:Rzeźbiarze aktu Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1943