mały|Herb hrabiowski Lanckorońskich|268x268px mały|225x225px|Pałac Lanckorońskich w Wiedniu thumb|Pałac Lanckorońskich w Rozdole koło Lwowa|224x224px thumb|Pałac w Tartakowie z 1898 roku|224x224px thumb|Zamek Dębno Lanckorońscy (Wodzisławscy) herbu Zadora – starodawny możnowładczy ród polski, który zamieszkiwał w ziemi krakowskiej i sandomierskiej. Ich Herb Zadora jest jednym z przedstawionych na berle Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zadorowie należeli do wpływowego rodu, biorącego udział w działalności publicznej w Polsce ostatnich Piastów. Za tę działalność Władysław Łokietek nadał im Brzezie koło Wieliczki z kilkoma wsiami. Odtąd pisali się "z Brzezia". Nazwisko przyjęli od miejscowości Lanckorona, starostwa nadanego prawem zastawanym przez króla Władysława Jagiełłę w 1410r. Zbigniewowi z Brzezia i Wodzisławia (zm. 1425). Od dwóch synów Zbigniewa z Brzezia wywodzą się dwie linie Lanckorońskich, starsza stale używająca tego nazwiska oraz młodsza, nosząca do połowy XVI w. nazwisko Wodzisławskich od miasta Wodzisław i która to linia nazwisko Lanckoroński przyjęła w XVI w.https://www.kurozweki.com/files/PoznajObiekt/Historia/lanckoronscy%20herbu%20zadora.pdf Majątek Brzezie został przez Lanckorońskich sprzedany Żeleńskim w XVII wieku.
Zbigniew z Brzezia, syn lub synowiec wojewody sieradzkiego Zbigniewa miał trzech synów: Zbigniewa z Wielgomłynów Przedbora z Brzezia, który jest protoplastą rodu Lanckorońskich Pakosława
Inni przedstawiciele Zbigniew z Brzezia, marszałek koronny, Przecław Lanckoroński, domniemany hetman kozacki, sławny polski rycerz kresowy, Stanisław Lanckoroński (zm. 1489) – marszałek nadworny koronny Stanisław Lanckoroński (zm. 1535), starosta kamieniecki, wojewoda sandomierski, roku, Stanisław Lanckoroński (kasztelan halicki) (zm. 1592) – kasztelan halicki Stanisław Lanckoroński (zm. 1617) – kasztelan halicki, wojewoda podolski Samuel Lanckoroński, kasztelan wiślicki, kasztelan sądecki, starosta małogoski (zm. 1638), Zbigniew Jan Lanckoroński, sekretarz królewski, proboszcz wodzisławski, małogoski i sędziszowski, kanonik poznański, krakowski i płocki (zm. 1678), Stanisław Lanckoroński (starosta małogoski) (zm. 1650) – starosta małogoski Stanisław Lanckoroński, hetman polny koronny (ok. 1597–1657), Wespazjan Lanckoroński, biskup kamieniecki, Wawrzyniec Lanckoroński (ur. 1686, zm. 14 czerwca 1756) – starosta stopnicki w 1717 roku, marszałek księstw oświęcimskiego i zatorskiego Maciej Lanckoroński, kasztelan kijowski, wojewoda bracławski (1723–1789), Maria Lanckorońska ze Świdzińskich, kasztelanowa połaniecka (1737–1826), Jakub Lanckoroński, generał major wojsk koronnych (ok. 1758 – po 1825), Karol Antoni Lanckoroński, hrabia, kawaler maltański, kolekcjoner i historyk dzieł sztuki (1848–1933), Karolina Lanckorońska, historyk sztuki, znawczyni włoskiego renesansu (1898–2002).
Zobacz też fototeka Lanckorońskich szlachta w Polsce Wodzisław
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia Orgelbranda Encyklopedia Gutenberga Encyklopedia Britannica Stanisław Cynarski, Dzieje rodu Lanckorońskich z Brzezia, Warszawa–Kraków, 1996
Linki zewnętrzne Osobliwy klejnot rodu Lanckorońskich