Campylobacter jejuni – gatunek bakterii należący do klasy epsilon-Proteobacteria. Gram-ujemna, mikroaerofilna (3–6% O2), rośnie w obecności 10% dwutlenku węgla, spiralna, ruchliwa pałeczka, układa się w pary; patogen zwierząt ciepłokrwistych i człowieka, powszechnie występuje w odchodach zwierząt. Rezerwuarem bakterii jest drób. Genom C. jejuni został zsekwencjonowany w 2000.
Epidemiologia Pałeczki C. jejuni są 3–4 razy częściej izolowane w przypadku zakażeń układu pokarmowego niż inne enteropatogeny tj. bakterie rodzaju Salmonella czy Shigella. W USA odnotowuje się ok. 2,4 miliona zakażeń rocznie. Podobne badania epidemiologiczne nie były prowadzone w Polsce. Śmiertelność jest niewielka i wynosi ok. 0,08%. Ludzie zakażają się przez skażoną wodę lub żywność. Bakterie przenoszone są z człowieka na człowieka drogą fekalno-oralną. Najczęstsze epidemie w przedszkolach.
Objawy i przebieg infekcji C. jejuni powoduje ostre zapalenie żołądka i jelit, które może mieć wrzodziejący ostry przebieg. Do infekcji dochodzi najczęściej przez spożycie zakażonego pałeczkami pożywienia (mleka, nieodpowiednio przygotowanych tusz drobiowych) lub wody.
Objawy infekcji: gorączka do 40 °C osłabienie bóle podbrzusza mdłości stany zapalne jelit powiązane z biegunką łagodną ostrą (z obecnością śluzu lub krwi w stolcu)
Stan chorobowy z tendencją do samowyleczenia trwa zazwyczaj kilka dni. Niekiedy, zwłaszcza u osób z niewydolnym układem odpornościowym, dochodzi do ogólnoustrojowej infekcji, posocznicy.
Podejrzewa się, że zakażenie C. jejuni może przyczyniać się do powstawania choroby autoimmunizacyjnej takiej jak zespół Guillaina-Barrégo. Uważa się, że odpowiedź autoimmunologiczna jest spowodowana podobieństwem antygenowym pomiędzy ludzkimi gangliozydami neuronów a oligosacharydami LPS C. jejuni.
Zapobieganie zakażeniu pasteryzacja (wysoka skuteczność) zachowanie higieny
Leczenie Zakażenia spowodowane przez pałeczki Campylobacter należą do chorób samoograniczających się i zwykle wymagają tylko leczenia objawowego (nawadnianie, przywrócenie równowagi gospodarce elektrolitowej pacjenta)Taylor DE i Tracz DM. Mechanisms of antimicrobial resistance in Campylobacter, [W] Ketley JM i Konkel ME. Campylobacter. Molecular and cellular biology, Norfolk, UK, Horizon Bioscience 2005:193-204.. Jednak szczególnie ciężki przebieg choroby zwłaszcza u osób z grup wysokiego ryzyka (u osób starszych, u osób z nieprawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym) wymaga leczenia etiotropowego. Preferowanymi w takich przypadkach lekami są antybiotyki z grupy makrolidów. U dorosłych pacjentów stosowane są także antybiotyki z innych grup jak np. fluorochinolony czy tetracykliny. Jednak, w ostatniej dekadzie na całym świecie zaobserwowano narastanie oporności na antybiotyki i chemioterapeutyki wśród pałeczek z rodzaju Campylobacter. Z badań przeprowadzonych w Polsce w latach 2003–2006 wynika, że wszystkie szczepy izolowane od ludzi były wrażliwe na erytromycynę (antybiotyk z grupy makrolidów). Natomiast w Polsce odsetek klinicznych szczepów Campylobacter jejuni opornych na fluorochinolony (ciprofloksacyna) jest bardzo wysoki i sięga 58%Wardak S, Szych J, Duda U. Wrażliwość na antybiotyki i chemioterapeutyki szczepów pałeczek Campylobacter sp. izolowanych od ludzi w latach 2005–2006 w regionie bielsko-bialskim. Med Dośw Mikrobiol. 2007;59:43-49..
Charakterystyka laboratoryjna Cecha Wynik Wzrost przy 25 °C – Wzrost przy 37 °C + Wzrost przy 42 °C + Redukcja azotanów + Test katalazowy + Test oksydacji + Wzrost na agarze MacConkeya + Ruchliwość (podłoże płynne) + Metabolizm glukozy – Hydroliza kwasu hipurowego + Oporność na kwas nalidyksowy – Oporność na cefalotynę +
Przypisy
Kategoria:Proteobakterie