thumb|Ascaris lumbricoides Glistnica (askarioza, łac. ascariosis, ) – choroba pasożytnicza powodowana przez glisty.
Etiologia thumb|Cykl życiowy glisty ludzkiej.|300px
Chorobę wywołuje glista ludzka (Ascaris lumbricoides), pasożyt jelita cienkiego człowieka. Podobne gatunki pospolite u innych ssaków mogą przypadkowo zarazić człowieka np. glista świńska (Ascaris suum), glista psia (Toxocara canis) i glista kocia (Toxocara cati).
Drogi zarażenia: niedomyte warzywa, nawożone ludzkimi fekaliami zanieczyszczona woda (np. z jeziora, rzadziej z basenu) produkty spożywcze i naczynia kuchenne zarażone jajeczkami glisty przez owady.
Epidemiologia Jest najczęstszą na świecie robaczycą przewodu pokarmowego (około 1 mld ludzi zarażonych). Intensywne inwazje i powikłania glistnicy są przyczyną około 20 tysięcy zgonów rocznie na świecie. Najczęściej inwazje występują w krajach z nierozwiniętym problemem kanalizacji (w południowo-wschodniej Azji ponad 80%, w Afryce 34% populacji – głównie dzieci). W Europie glistnicę stwierdza się sporadycznie, w Polsce także znikomo.
Objawy i przebieg Glistnica najczęściej jest bezobjawowa, choć może objawiać się: ogólnym osłabieniem zawrotami głowy bólami gardła bólami brzucha i bólami w rzucie wątroby postępujące wychudzenie niedokrwistość obrzękami twarzy nadmierną pobudliwością reakcjami alergicznymi. Pasożyt zazwyczaj bytuje w jelicie cienkim przyczepiony do błony śluzowej. Żywi się nabłonkiem jelita i treścią jelitową. Reakcja człowieka na zakażenie zależy od intensywności inwazji i indywidualnej wrażliwości gospodarza. Objawy chorobowe zależą od okresu zakażenia. Wyróżnia się trzy etapy: okres wędrówki larw okres objawów i komplikacji okres obecności dojrzałej glisty w jelicie. W pierwszym okresie występują przede wszystkim objawy alergiczne, w drugim okresie mogą wystąpić objawy uszkodzenia wątroby, śródbłonków naczyniowych, ścian pęcherzyków płucnych z krwawieniem i odczynami zapalnymi. W trzecim etapie szkodliwe działanie wywiera obecność dojrzałej glisty w jelicie, która zatruwa organizm żywiciela produktami przemiany materii. Przemieszczające się w kierunku płuc larwy mogą spowodować glistnicę płucną, inaczej zwaną zespołem Löefflera, która jest łagodną, samoograniczającą się chorobą objawiającą się gorączką, świstami, eozynofilią i kaszlem, leczącą się samoistnie w ciągu 2–3 tygodni. Przy jego wystąpieniu nie należy stosować leków zabijających glisty, ponieważ martwe mogą spowodować większe szkody niż żywe.
Możliwe powikłania: ostre zapalenie trzustki, pęcherzyka lub dróg żółciowych – powstające na skutek przemieszczania się glist do przewodów trzustkowych i wątrobowych niedrożność jelit zapalenie wyrostka robaczkowego (bardzo rzadko) skręt jelita. U pacjentów poddanych znieczuleniu glisty mogą dostać się do jamy ustnej, a co za tym idzie, doprowadzić do zatkania dróg oddechowych, skurczu oskrzeli lub nawet zatrzymania oddechu.
Leczenie W leczeniu glistnicy stosuje się pyrantel, albendazol albo mebendazol. Przy masowej infestacji skuteczny jest cytrynian piperazyny. Glisty żyją dwa lata i nie rozmnażają się w ciele chorego, dlatego gdy nie doszło do ponownego zakażenia, pacjent może samoistnie wyzdrowieć.
Klasyfikacja ICD10 kod ICD10 nazwa choroby Glistnica [askarioza] Glistnica z powikłaniami jelitowymi Glistnica bez innych powikłań Glistnica, nieokreślona Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Choroby pasożytnicze