Lew jaskiniowy, europejski lub euroazjatycki lew jaskiniowy (Panthera leo spelaea lub Panthera spelaea) – wymarły ssak drapieżny z rodziny kotowatych.
Charakterystyka lewo|mały|200x200px|Szkielet z Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu 250px|right|thumb|Ekspozycja szczątków lwa jaskiniowego oraz diorama w Jaskini Niedźwiedziej w Sudetach Był prawdopodobnie największym drapieżnikiem z grupy wielkich kotów z rodzaju Panthera jaki kiedykolwiek żył na Ziemi, około 25% większy od dzisiejszego lwa afrykańskiego i nieco większy od tygrysa. Wywodzi się z linii afrykańskich prymitywnych lwów określanych jako grupa P. leo fossilis-spelaea. Z wyglądu stanowił formę pośrednią między współczesnym lwem a tygrysem. Ludzie pierwotni pozostawili jego liczne wizerunki w jaskiniach. Większość malowideł i rycin skalnych przedstawia lwy jaskiniowe bez grzywy, co sugeruje, że jej nie posiadały. Pokryte długą i gęstą sierścią, osiągały 3,5 m długości (od głowy do końca ogona). Samce ważyły średnio 270-320 kg, a samice 175 kg. Samiec największego żyjącego współcześnie kotowatego – tygrysa syberyjskiego – waży średnio od 250 do 300 kg. Żywił się koniowatymi i jeleniowatymi.
Lew jaskiniowy egzystował w plejstocenie od co najmniej 300 tys. lat temu. Wymarł prawdopodobnie 10–11 tys. lat temu, podczas ostatniego zlodowacenia. Pewne niepotwierdzone przesłanki wskazują, że lew jaskiniowy zachował się znacznie dłużej na Bałkanach, aż do epoki historycznej 2 tys. lat temu, a o jego występowaniu w lasach Grecji wspominają Herodot i Arystoteles. Według tej teorii wytępiono go około I w. n.e. Większość uczonych jest jednak zdania, iż te relacje mówią o północnej populacji lwa azjatyckiego.
Jego głównym środowiskiem były stepy i lasy parkowe na północy oraz półpustynne obszary południowej Eurazji. Nie był przystosowany do warunków panujących na terenach pokrytych śniegiem, ani gęstą roślinnością. Lew jaskiniowy żył w całej Europie i w Azji, od Anglii do Syberii, a także na terenie PolskiAndrzej L. Ruprecht, Ssaki czwartorzędu Białostocczyzny - podsumowanie badań. W Polsce lew jaskiniowy znany jest ze stanowisk jaskiniowych na terenie Sudetów, Tatr oraz Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Jego szczątki spotykano również na terenach otwartych znajdujących się na Dolnym i Górnym Śląsku, na Pomorzu oraz w Wielkopolsce. Liczne szczątki zwierzęcia znalezione zostały w latach 1967–1970 w Jaskini Niedźwiedziej w Sudetach. Paleontolodzy podczas eksploracji jaskini wydobyli prawie kompletną czaszkę, kręgi, fragmenty miednicy i łopatki należące do dorosłych osobników.
Systematyka Lew jaskiniowy jest najczęściej opisywany jako podgatunek Panthera leo – pod nazwą P. l. spelea. Badania genetyczne wykazują jednak wiele cech pośrednich pomiędzy lwem jaskiniowym, współczesnym lwem (afrykańskim i indyjskim) i tygrysem, co sugeruje wydzielenie lwa jaskiniowego jako odrębnego gatunku, który wyewoluował niezależnie od Panthera leoSystematic position of the cave lion Panthera spelaea (Goldfuss) based on cranial and dental characters. Marina Sotnikova, Pavel Nikolskiy, Geological Institute, Academy of Sciences of Russia, Pyzhevsky line 7, 119017, Moscow, Russia. Z tych samych badań wynika również, że amerykańska linia lwów (lew amerykański, P. l. atrox) jest bardzo blisko spokrewniona z linią euroazjatyckąC.R. Harington, Canadian Museum of Nature March, 1996, American Lion. Prawdopodobnie lwy europejskie przedostały się do Ameryki Północnej przez most lądowy Beringa.
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Posiłek z lwa sprzed ponad 300 tysięcy lat
Kategoria:Kotowate Kategoria:Wymarłe kotowate Kategoria:Megafauna Kategoria:Wymarłe ssaki plejstocenu Kategoria:Wymarłe ssaki Azji Kategoria:Wymarłe ssaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1810 roku