Margaret Mead

Margaret Mead (ur. 16 grudnia 1901 w Filadelfii, zm. 15 listopada 1978 w Nowym Jorku) – amerykańska antropolożka kulturowa. Badała ludy Oceanii i wyróżniła trzy typy kultury: postfiguratywną, kofiguratywną i prefiguratywną.

Autorka głośnej książki Dojrzewanie na Samoa. Opis wolnej miłości ludów pierwotnych, który w niej zawarła, przyczynił się do rewolucji seksualnej lat 60. XX wieku.

Laureatka Nagrody Kalinga od UNESCO.

Życiorys Edukacja i kariera thumb|left|Mead (ok. 1950) Mead uzyskała tytuł licencjata w Barnard College w 1923, a następnie rozpoczęła studia pod kierunkiem profesora Franza Boasa i Ruth Benedict na Uniwersytecie Columbia, uzyskując tytuł magistra w 1924.

W 1925 wyruszyła do prowadzenia prac terenowych na Samoa. W 1926 dołączyła do Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku jako asystentka kustosza zbiorów etnologicznych. Doktoryzowała się na Uniwersytecie Columbia w 1929.

Mead badała ludy Oceanii. Do 1939 odbyła pięć wypraw terenowych. Pierwsza badania miały miejsce na wyspie Taʻū (archipelag Samoa, 1925–1926), drugie na wyspie Manus (północno-wschodnie wybrzeże Nowej Gwinei, 1928–1929), następnie badała Omahów (1930) i nowogwinejskie plemiona (1931–1933), a na koniec mieszkańców Bali (1936–1938). W trakcie badań doszła do wniosku, że za zachowania człowieka odpowiedzialne są warunki środowiskowe, a nie genetyka. Jest autorką licznych publikacji, w tym najbardziej znanej (i kontrowersyjnej) pracy Dojrzewanie na Samoa (wyd. polskie 1986), w której opisała idylliczne życie preindustrialnej społeczności.

Podczas II wojny światowej, Mead była sekretarzem wykonawczym komisji ds. nawyków żywieniowych przy Krajowej Radzie Naukowej. W latach 1946–1969 pełniła funkcję kustosza etnologii w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej. W 1948 została członkinią Amerykańskiej Akademii Sztuki i Nauki. Uczyła w The New School w Nowym Jorku oraz w Bernard College na Uniwersytecie Columbia, gdzie w latach 1954–1978 pełniła funkcję adiunkta. W latach 1968–1970 była profesorem antropologii oraz przewodniczącą Wydziału Nauk Społecznych w Lincoln Center na Uniwersytecie Fordham, gdzie założyła wydział antropologii. W 1960 pełniła funkcję prezesa Amerykańskiego Towarzystwa Antropologii, zajmowała także różne stanowiska w Amerykańskim Stowarzyszeniu Postępu Nauki, na przykład w 1976 była jego prezesem, a w 1976 przewodniczącą komitetu wykonawczego rady dyrektorów. Była rozpoznawalną postacią w środowisku akademickim. Podążając za przykładem Ruth Benedict, Mead w swoich badaniach skoncentrowała się na zjawiskach związanych z wychowaniem dzieci, kształtowaniem się osobowości oraz relacjami tych zjawisk z kulturą. W późniejszym okresie życia, Mead była mentorem wielu młodych antropologów i socjologów, w tym Jean Houston.

thumb|200px|Mead (1972) Mead zmarła na raka trzustki 15 listopada 1978 roku.

Znana była z odważnych wypowiedzi na temat praw kobiet i moralności seksualnej.

Popularnym aforyzmem jej autorstwa była wypowiedź:

Życie prywatne Jej matką była Emily Fogg, nauczycielka i działaczka społeczna, a ojcem Edward Sherwood Mead, profesor na uniwersytecie w Pensylwanii. Margaret miała dwie młodsze siostry i brata: Elizabeth Mead (1909–1983) była artystką i nauczycielką, żoną Williama Steiga, ilustratora i rysownika komiksów, natomiast Priscilla Ann "Pam" Mead (1911–1959) była absolwentką University of Chicago i pierwszą żoną autora Leo Rostena. Brat Richard został profesorem.

Trzykrotnie wychodziła za mąż: pierwszym mężem był Luther Cressman (1923–1928), Amerykanin, studiował teologię, a później zajmował się antropologią. Drugi mąż (w latach 1928–1935) Nowozelandczyk Reo Fortune był absolwentem University of Cambridge. Trzecie i trwające najdłużej małżeństwo (w latach 1936–1950) Mead zawarła z antropologiem Gregorym Batesonem. Ich córka, (1939–2021), również została antropolożką.

Mead miała również wyjątkowo bliskie stosunki z Ruth Benedict, jedną z jej wykładowczyń. W swoim pamiętniku Mary Catherine Bateson zaznacza, że związek pomiędzy Benedict i Mead był częściowo intymnyBateson 1984: 117–118; Lapsley 1999.. Mead nigdy nie mówiła otwarcie o swoim biseksualizmie, jednak można tak wnioskować na podstawie szczegółów jej związku z Benedict. Stwierdziła też ona, że orientacja seksualna danej osoby może rozwijać się przez całe życieCaffey and Francis 2006..

W ostatnich latach życia współpracowała z antropolożką . Z listów, które do siebie pisały, opublikowanych w 2006 za zgodą córki Mead jasno wynika, że łączył je romantyczny związekMargaret Mead w bazie Notable Names Database (ang.)..

Dojrzewanie na Samoa

W przedmowie Dojrzewania na Samoa (Coming of Age Samoa), Franz Boas, napisał doniośle:

thumb|left|Mead na New York Academy of Sciences (1968) Ustalenia Mead sugerowały, że społeczność ignoruje zarówno chłopców, jak i dziewczęta, dopóki nie osiągną wieku około 15–16 lat. Wcześniej, dzieci nie mają pozycji społecznej w społeczności. Mead stwierdziła również, że małżeństwo jest uważane za procedurę społeczną i gospodarczą, w której brane są pod uwagę bogactwo, pozycja i umiejętność współpracy męża z żoną.

W 1983, pięć lat po śmierci Mead, nowozelandzki antropolog Derek Freeman, opublikował książkę Margaret Mead and Samoa: The Making and Unmaking of an Anthropological Myth, w której zakwestionował główne wnioski Mead o seksualności Samoa w społeczeństwieJohn Shaw, Derek Freeman, Who Challenged Margaret Mead on Samoa, „The New York Times”, źródło 2014-01-18.. Wskazywał, że społecznością samoańską wcale nie kieruje większa swoboda obyczajów niż innymi społecznościami prymitywnymi, a dane zebrane przez Mead były raczej fantazjami informujących ją miejscowych dziewcząt i nie spełniały kryteriów naukowości. Krytyka wywołała kontrowersje. Grupa badaczyZob.

starała się wykazać, że jest ona oparta na wątpliwej metodyce i na gotowych tezach. Niezależnie od tego, jej opis wolnej miłości ludów pierwotnych przyczynił się do rewolucji seksualnej lat 60. XX wieku.

W 1999 Freeman opublikował kolejną książkę The Fateful Hoaxing of Margaret Mead: A Historical Analysis of Her Samoan Research włączając w to wcześniej niedostępny materiał. Od tego momentu większość antropologów bardzo krytycznie podchodziło do argumentów Freemana. Częsta krytyka była spowodowana tym, że Freeman źle interpretował badania i wywiady MeadPaul Shankman, The Trashing of Margaret Mead: Anatomy of an Anthropological Controversy, University of Wisconsin Press, 2009, s. 47–71..

Spuścizna 19 stycznia 1979 prezydent Jimmy Carter ogłosił, że przyznaje Mead pośmiertnie Medal Wolności. Andrew Young, amerykański ambasador przy ONZ, wręczył nagrodę córce Mead w specjalnym programie, sponsorowanym przez American Museum of Natural History, gdzie spędziła wiele lat swojej kariery. Cytat z mowy wygłoszonej na jej cześćJimmy Carter: Presidential Medal of Freedom Announcement of Award to Margaret Mead. The American Presidency Project. 19 stycznia 1979, źródło 2014-01-18.:

Teledysk do „If Everyone Cared” zespołu Nickelback kończy się jej cytatem: „Nigdy nie wątp, że mała grupa myślących i oddanych obywateli może zmienić świat. W rzeczywistości tak zawsze się działo”.

Ponadto, istnieje kilka szkół nazwanych imieniem Margaret Mead w Stanach Zjednoczonych: Gimnazjum w Elk Grove Village (Illinois), szkoły podstawowe w Sammamish (Waszyngton) i w Sheepshead Bay (Brooklyn, Nowy Jork).

Główne koncepcje Wzory kultury Margaret Mead wyróżniła 3 typy kultury: postfiguratywna – wzory kulturowe przekazują ludzie starsi, są przewodnikami, pośrednikami między przeszłością a czasami obecnymi. Społeczność opiera się na tradycji, a zachowanie niezgodne z tradycją może skutkować wykluczeniem z danej grupy. kofiguratywna – ukierunkowana na teraźniejszość, wzory kulturowe są przekazywane przez pokolenie średnie, zaczynają dominować rówieśnicy, a pokolenie starszych jest marginalizowane. prefiguratywna – skutek szybkich zmian i wielokulturowości. Starsze pokolenie nie nadąża za zmianami, w związku z czym dawne wzorce kulturowe już się nie sprawdzają i zaczyna dominować pokolenie młodych.

Twórczość Jako jedyna autorka Dojrzewanie na Samoa (Coming of Age in Samoa, 1928Pipher, Margaret Mead; with an introduction by Mary (2004). Coming of age in Samoa: a psychological study of primitive youth for western civilisation (1st Perennial Classics ed., [9. Dr.]. ed.). New York: Perennial Classics. .), wyd. pol. w: Trzy studia. Dojrzewanie na Samoa; Dorastanie na Nowej Gwinei. 3, Płeć i charakter w trzech społecznościach pierwotnych, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986. Dorastanie na Nowej Gwinei (Growing Up In New Guinea, 1930Mead, Margaret (2001). Growing up in New Guinea: a comparative study of primitive education (1st Perennial Classics ed.). New York: HarperCollins. .), wyd. pol. w: Trzy studia. Dojrzewanie na Samoa; Dorastanie na Nowej Gwinei. 3, Płeć i charakter w trzech społecznościach pierwotnych, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986. The Changing Culture of an Indian Tribe (1932). Płeć i charakter w trzech społecznościach pierwotnych (Sex and Temperament in Three Primitive Societies, 1935), wyd. pol. w: Trzy studia. Dojrzewanie na Samoa; Dorastanie na Nowej Gwinei. 3, Płeć i charakter w trzech społecznościach pierwotnych, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986. And Keep Your Powder Dry: An Anthropologist Looks at America (1942). Mężczyźni i kobiety (Male and Female, 1949)Mead, Margaret (2001). Male and female (1st Perennial ed. ed.). New York: Perennial. . wyd. pol. Wydawnictwo: Vis-a-vis / Etiuda, 2013. New Lives for Old: Cultural Transformation in Manus, 1928–1953 (1956). People and Places (1959; książka dla młodych czytelników). Continuities in Cultural Evolution (1964). Kultura i tożsamość: studium dystansu międzypokoleniowego (Culture and Commitment, 1970) wyd. pol. PWN, 1978. The Mountain Arapesh: Stream of events in Alitoa (1971). Blackberry Winter: My Earlier Years (1972; autobiografia)Lutkehaus, Margaret Mead; with a new introduction by Nancy (1995). Blackberry winter: my earlier years. New York: Kodansha International. ..

Jako redaktorka i współautorka Cultural Patterns and Technical Change, editor (1953). Primitive Heritage: An Anthropological Anthology, edited with Nicholas Calas (1953). An Anthropologist at Work, editor (1959, reprinted 1966; a volume of Ruth Benedict’s writings). The Study of Culture at a Distance, edited with Rhoda Metraux, 1953. Themes in French Culture, with Rhoda Metraux, 1954. The Wagon and the Star: A Study of American Community Initiative co-authored with Muriel Whitbeck Brown, 1966. A Rap on Race, with James Baldwin, 1971. A Way of Seeing, with Rhoda Metraux, 1975.

Przypisy

Bibliografia Gregory Acciaioli, ed. (1983). Fact and Context in Etnography: The Samoa Controversy (special edition). Canberra Anthropology 6 (1): 1–97. ISSN 0314-9099.

George Appell (1984). Freeman’s Refutation of Mead’s Coming of Age in Samoa: The Implications for Anthropological Inquiry. Eastern Anthropology 37: 183–214. Ivan Brady (1991). The Samoa Reader: Last Word or Lost Horizon? (PDF). Current Anthropology 32 (4): 263–282. JSTOR 2743829 Richard Feinberg (1988). Margaret Mead and Samoa: Coming of Age in Fact and Fiction. American Anthropologist 90: 656–663. doi:10.1525/aa.1988.90.3.02a00080. Leonora Foerstel, Angela Gilliam, eds. (1992). Confronting the Margaret Mead Legacy: Scholarship, Empire and the South Pacific. Philadelphia: Temple University Press. Derek Freeman (1983). Margaret Mead and Samoa, Cambridge, Londyn: Harvard University Press. . Magdalena Mazurek, Margaret Mead (1901–1978), Encyklopedia Epistema, Wiedza I Edukacja: Świat wirtualnej nauki, 01.10.2009, źródło 2014-01-30 Paul Shankman (1996). The History of Samoan Sexual Conduct and the Mead-Freeman Controversy. American Anthropologist 98 (3): 555–567. doi:10.1525/aa.1996.98.3.02a00090.