thumb| thumb|struktura aleksandrytu Aleksandryt – minerał, kamień szlachetny, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu. W zależności od oświetlenia zmienia barwę: w świetle dziennym jest zielony, w sztucznym oświetleniu – czerwony (zjawisko fluorescencji spowodowane obecnością metali chromu i żelaza w kryształach aleksandrytu). Nazwany na cześć przyszłego cara Aleksandra II w 1842. Został odkryty przypadkowo, w dolinie rzeki Tokowaja, w pobliżu Jekaterynburga na Uralu, podczas poszukiwania szmaragdów. Wykazuje niską dyspersję wynoszącą 0,015. Wykazuje dwójłomność na poziomie 0.008 - 0.012. Przezroczysty do półprzezroczystego. Może być nieprzezroczysty i zawierać inkluzje (efekt kociego oka). Wykształca bliźniaki, szczególnie spłaszczone w kształcie serca.
Występowanie Występuje w skałach metamorficznych i pegmatytach. Towarzyszą mu najczęściej flogopit, biotyt, chryzoberyl, szmaragd, klinochlor, fluoryt, kwarc, korund, szafir oraz rubin. Może występować w złożach okruchowych. Najcenniejsze aleksandryty pochodzą ze złóż: Na Uralu (Rosja), gdzie odkryto je w latach trzydziestych XIX wieku (1834). Złoża na Uralu są obecnie prawie całkowicie wyeksploatowane. Tu znaleziono najpiękniejszą i największą grupę kryształów aleksandrytu – druzę składającą się z 22 kryształów o masie 5 kg. Na Sri Lance – Latpandura. Tu znaleziono największy, pojedynczy kryształ, po przecięciu i oszlifowaniu zachował masę 66 karatów, przechowywany jest w Smithsonian Institution w Waszyngtonie). W Brazylii – Minas Gerais, Bahia W Birmie – Mogok Na Madagaskarze – Tsarasatro, Ambatosoratra Na Tasmanii W USA W Zimbabwe w Tanzanii
Zastosowanie kamień jubilerski (łatwo pęka podczas cięcia i polerowania) kamień kolekcjonerski
Dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii udało się wyprodukować syntetyczny aleksandryt, który jest wykorzystywany: w laserach do produkcji iluminatorów w statkach kosmicznych oraz sztucznych satelitach
W przestrzeni kosmicznej nie ma ochrony przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym i innymi promieniowaniami kosmicznymi. Aleksandryt ma zdolności do odfiltrowywania różnych części widma światła. To właśnie ta właściwość wywołuje zmiany jego barwy.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Tlenki i wodorotlenki (minerały) Kategoria:Kamienie szlachetne