thumb|Stary dom Nipkowa thumb|W tym miejscu stał w Lęborku dom, w którym urodził się Paul Nipkow. Stan w 2009 r. kamienica późniejsza- obecnie budynek Muzeum thumb|Tablica pamiątkowa na domu Paula Nipkowa w Lęborku. thumb|Tablica pamiątkowa na domu Paula Nipkowa w Berlinie.
Paul Julius Gottlieb Nipkow (ur. 22 sierpnia 1860 w Lęborku, zm. 24 sierpnia 1940 w Berlinie) – niemiecki fizyk i inżynier, twórca wynalazku nazywanego tarczą Nipkowa, urządzenia do mechanicznego wybierania obrazu telewizyjnego stanowiącego podstawowy element pierwszych telewizorów i kamer telewizyjnych (telewizja mechaniczna), który umożliwił powstanie współczesnej telewizji.
Życiorys Paul Nipkow urodził się w znanej wówczas lęborskiej rodzinie Nipkow o kaszubskim rodowodzie, której przedstawiciele byli przedsiębiorcami, szewcami, piekarzami i piwowarami. Jego ojcem był Friedrich Wilhelm Nipkow (zm. 1882 r.), a matką Therese Auguste Nipkow z domu Magdaliński (zm. 1919 r.). Dzieciństwo i młodość spędził w nieistniejącej już obecnie kamienicy przy ul. Młynarskiej 14, w Lęborku. Naukę pobierał kolejno w szkole podstawowej, męskiej Obywatelskiej Szkole (dzisiejsza ul. Reja) oraz progimnazjum przy ulicy Kossaka, które ukończył w 1879 roku. Edukację kontynuował w gimnazjum w Wejherowie i już wtedy zaczął pracę nad tzw. elektrycznym teleskopem. Później podjął studia w Berlinie na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma na kierunku fizyka. Na studiach prowadził dalej prace nad urządzeniem mającym przesyłać obraz na odległość. Badań nie porzucił nawet w okresie wykonywania zawodu inżyniera w zakładach sygnalizacji kolejowej. Dorobił się szeregu różnych opatentowanych wynalazków, jednak najważniejszym z nich była tarcza (zwana później tarczą Nipkowa). Urządzenie umożliwiało analizę i syntezę obrazu (przetwarzanie obrazu w impulsy elektryczne oraz impulsy elektryczne z powrotem w obraz), stając się podstawowym elementem wynalezionego wiele lat później telewizora.
Wynalazek trafił do niemieckiego urzędu patentowego w styczniu 1884 roku. Do 1938 roku Nipkow był jedynym posiadaczem potwierdzonego wynalazku związanego z technologią przekazu obrazu na odległość, patent ten nigdy jednak nie został wykorzystany komercyjnie. Dopiero prace eksperymentalne Johna Bairda, w których wykorzystywał on wynalazek Nipkowa, doprowadziły w 1924 r. do konstrukcji pierwszego prototypu odbiornika telewizyjnego.
Jego imieniem nazwano uruchomioną w 1935 roku telewizję w III Rzeszy, choć do jej uruchomienia wykorzystywano inne technologie niż ta opracowana przez Nipkowa, jednak III Rzesza za wszelką cenę chciała przedstawić ten wynalazek jako czysto niemiecki.
Zobacz też Fernsehsender „Paul Nipkow”
Przypisy thumb|Tarcza Nipkowa
Kategoria:Niemieccy inżynierowie Kategoria:Niemieccy wynalazcy Kategoria:Ludzie związani z Wejherowem Kategoria:Ludzie urodzeni w Lęborku Kategoria:Urodzeni w 1860 Kategoria:Zmarli w 1940