thumb|Przykładowa karta ubezpieczenia społecznego USA Numer ubezpieczenia społecznego (, skrót ) – w Stanach Zjednoczonych, dziewięciocyfrowa liczba przypisywana: obywatelom tego kraju, cudzoziemcom, którzy otrzymali zezwolenie na osiedlenie się (pobyt stały) – „zieloną kartę”, cudzoziemcom, którzy otrzymali zezwolenie na pobyt czasowy.

Numer jest nadawany przez Administrację Ubezpieczenia Społecznego (ang. , skrót ), agencję rządu federalnego, odpowiednika polskiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Wykorzystywany jest celem gromadzenia informacji o ubezpieczonych dla ustalania podstawy wymiaru składki ubezpieczeniowej oraz przysługujących świadczeń zdrowotnych. Choć de iure numer służy identyfikacji podatkowej, to de facto stał się podstawowym numerem do identyfikacji obywateli przez państwo w ogóle[https://archive.is/20120717150004/www.americanchronicle.com/articles/3911 .. Do otrzymania numeru służy specjalny formularz SS-5.

Historia Po raz pierwszy numery () zostały nadane przez administrację w listopadzie 1936 r. w ramach programu , na podstawie uchwalonej w 1935 r. ustawy .

Do roku 1986 obywatele najczęściej nie posiadali numeru ubezpieczenia społecznego przed ukończeniem 14. roku życia, ponieważ numer służył ustalaniu dochodów, a dzieci w tym wieku miały znikomy dochód. Jednakże w wyniku reform podatkowych w 1986 i 1990 roku osoby powyżej 1. roku życia mogą nie być uznane przez w zeznaniu podatkowym, jeżeli nie mają .. Od tego czasu wielu rodziców wnioskuje o nadanie numeru swoim dzieciom wkrótce po ich urodzeniu.

Cele rejestracji Pierwotnie numer ubezpieczenia społecznego w Stanach Zjednoczonych () służył wyłącznie prześledzeniu kwestii księgowych ubezpieczenia społecznego danej jednostki. Później zaczął być używany jako unikatowy identyfikator osób w USA.

Również inne rodzaje ewidencji publicznej prowadzonej w USA (np. rejestr zatrudnionych, rejestr patentowy, spis studentów, spis dłużników) czasami odwołują się do numeru ubezpieczenia społecznego.

Zgodnie z ustawą (główną federalną ustawą podatkową), numer ubezpieczenia społecznego wykorzystywany jest również jako federalny numer identyfikacji płatników podatków, poza wyjątkami określanymi przez Sekretarza Skarbu (26 § 6109(d)).

Kradzież tożsamości jest bardzo często narzędziem kradzieży tożsamości, ponieważ często służy jako sposób identyfikacji osoby w ogóle (wykraczając poza cele ubezpieczeniowe) oraz równie często traktowany jest jako sposób uwierzytelniania. Przede wszystkim instytucje finansowe wymagają podania numeru do założenia rachunku bankowego, karty kredytowej czy udzielenia pożyczki.

Przyczyną kontrowersji wokół użycia numeru ubezpieczenia społecznego do różnych celów jest to, że w Stanach Zjednoczonych Ameryki nie istnieje dokument tożsamości (na poziomie federalnym), natomiast sama karta ubezpieczenia społecznego nie zawiera żadnego rodzaju danych biometrycznych, które pozwoliłyby w niezbędnym zakresie ustalać, czy osoba posługująca się danym jest rzeczywiście przypisana do tego , bez odwoływania się do głębszej dokumentacji (co również można oszukać poprzez wcześniejsze podszywanie się pod cudzy ). Kongres proponował, że nowe prawo federalne zaostrzy zasady używania do identyfikacji osób oraz wykluczy jego użycie do celów komercyjnych (np. przez pośredników mieszkaniowych.).

Budowa numeru left|19px Źródło informacji zawarych w tej sekcji:

Numer ubezpieczenia społecznego w USA jest dziewięciocyfrową liczbą, sformułowaną w trzech częściach oddzielonych dywizem, w formacie „111-11-1111”.

Numer obszaru Pierwsza część numeru to („numer obszaru”) przypisywana według klucza geograficznego. Przed 1975 r. karty ubezpieczeniowe były nadawane przez lokalne biura ubezpieczenia społecznego na terenie całego kraju, stąd numer obszaru reprezentował kod przypisany biuru, które wydało kartę ubezpieczeniową. To z kolei biuro nie musiało koniecznie obejmować swoją właściwością miejsca zamieszkania składającego wniosek o wydanie karty (numeru) (można było złożyć wniosek w którymkolwiek biurze na terenie kraju).

Począwszy od roku 1972, kiedy zaczęła przypisywać numery i wydawać karty centralnie ze swojej siedziby w Baltimore, numer obszaru jest przypisywany w powiązaniu z kodem pocztowym ZIP tego obszaru, który został podany jako adres do korespondencji wnioskującego o wydanie karty ubezpieczenia społecznego, przy czym adres korespondencyjny nie musi być tożsamy z miejsce zamieszkania. W związku z tym, numer obszaru nie musi reprezentować stanu zamieszkiwanego przez ubezpieczonego, zarejestrowanego tak przed, jak po 1972 r.

Generalnie, numery obszarów zostały ponumerowane, zaczynając od stanów północno-wschodnich (ang. ), wzrastają w kierunku zachodnim, stąd osoby ze wschodniego wybrzeża mają numery najniższe, a te z wybrzeża zachodniego – najwyższe. W razie wyczerpania się danego numeru obszaru (tj. gdy przypisano wszystkie możliwe numery zaczynające się tym numerem obszaru), dane terytorium otrzymuje inny wolny numer obszaru, w związku z czym jeden obszar może mieć kilka niesąsiadujących ze sobą numerów.

Zobacz w linkach zewnętrznych kompletną listę numerów obszarów.

Numer grupy Środkowe dwie cyfry nazywane są (numer grupy). Nie mają one żadnego znaczenia związanego z położeniem geograficznym ani jakimikolwiek innymi rodzajami rejestrowanych danych, a oficjalnie służą zwykłej, kolejnej numeracji, tak jak część trzecia (rozdzielenie graficzne tych części jest tylko ułatwieniem).

Powstała jednak teoria, że dwie środkowe cyfry kryją etniczne pochodzenie osoby (takie jak kolor skóry, pochodzenie przodków itd.). Jest to jednak w całości miejska legendaCharakter miejskiej legendy etnicznego powiązania numeru grupy udowodniony został na stronie snopes.com, można to również potwierdzić na stronie ..

Numery grupowe mają zakres od 01 do 99. Jednakże nie są wykorzystywane w sposób ciągły. W celach administracyjnych numery grupy przypisywane są w następującej kolejności: najpierw nieparzyste numery od 01 do 09 (tj. 01, 03, ..., 09), potem parzyste numery od 10 do 98 (tj. 10, 12, 14, ..., 96, 98), potem parzyste numery od 02 do 08 (tj. 02, 04, 06, 08), na koniec nieparzyste numery od 11 do 99 (tj. 11, 13, 15, ..., 97, 99).

Przykładowo, numer grupowy 98 będzie wykorzystany wcześniej niż numer grupowy 11.

Numer seryjny Ostatnie cztery cyfry nazywane są po prostu („numer seryjny” lub „liczby seryjne”) i nadawane są po kolei (według daty rozpatrzenia wniosku) od 0001 do 9999.

Poprawność Obecnie nie istnieją ważne numery z numerem obszaru 773 lub większym. Największym kodem , jaki nadała administracja , jest numer 772..

Administracja Ubezpieczenia Społecznego publikuje ostatni numer grupy używany w danej chwili dla każdego numeru obszaru. Ponieważ numery grupowe przydzielane są w ściśle określony i przewidywalny (lecz skomplikowany) sposób, możliwe jest rozpoznanie, czy użyty przez kogoś numer nie zawiera nieprawidłowego numeru grupy. Nawet jednak to nie pozwala na (szybkie) wykrycie kradzieży tożsamości, przy posługiwaniu się publicznie dostępnymi informacjami.

unieważnione z powodu reklam Użycie numeru w reklamie wobec publiczności jest podstawą do jego unieważnienia oraz do nadania osobie, która go dotychczas miała, nowego numeru .

Jeden z najbardziej znanych takich przypadków miał miejsce w 1938 roku, gdy producent portfeli – spółka E.H. Ferree z siedzibą w Lockport, postanowił wypromować swoją ofertę, pokazując jak karta ubezpieczenia społecznego idealnie pasuje do kieszonek w ich produktach. Użyto w tym celu przykładowej (fikcyjnej) karty, którą wkładano do każdego sprzedawanego portfela (najwięcej sprzedała spółka F.W. Woolwortha). Wiceprezes producenta portfeli, konstruując pierwowzór karty ubezpieczeniowej, użył jednak istniejącego numeru „078-05-1120” – numeru ubezpieczenia społecznego swojej sekretarki, którą była Hilda Whitcher.

Pomimo tego, że karty zostały zadrukowane w kolorze czerwonym (a wówczas używany był kolor niebieski), miały w rzeczywistości nieco inne wymiary niż prawdziwe karty, a w poprzek wydrukowany został napis „”, to wiele osób przy wykonywaniu różnych obowiązkowych czynności, wymagających podania ich własnego , użyło w istocie numer Hildy Whitcher, pracownicy firmy E.H. Ferree (trzeba zaznaczyć, że były to pierwsze lata masowego wprowadzenia obowiązku posługiwania się numerem w wielu sprawach administracyjnych).

Po pewnym czasie okazało się, że numerem tym posłużyło się ponad 40 tysięcy osób., podając go za numer własny. Administracja musiała sporządzić kolejną kampanię reklamową, tym razem dowodząc niepoprawności użycia tego numeru. Natomiast Hildzie Whitcher przydzielono nowy . Numer „078-05-1120” pozostawał w użyciu aż do 1977 r. przez 12 różnych osób..

Podstawa prawna Podstawą prawną funkcjonowania jest § 205(c)(2) federalnej ustawy o ubezpieczeniu społecznym, skodyfikowany jako § 405(c)(2) .

Przypisy

Linki zewnętrzne (Administracja Ubezpieczenia Społecznego Stanów Zjednoczonych) FAQ tematyki i prywatności – artykuł o numerze 078-05-1120

– kompletna lista numerów obszarów – przewodnik pod Rejestrze Zmarłych Ubezpieczonych ()

Kategoria:Demografia Stanów Zjednoczonych Kategoria:Ubezpieczenia społeczne w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Rejestry publiczne Kategoria:Prawo w Stanach Zjednoczonych