thumb|Statua Wolności, gwiaździsty fort Wood i Liberty Island Statua Wolności () – posąg na wyspie Liberty Island u ujścia rzeki Hudson do Oceanu Atlantyckiego w regionie metropolitalnym Nowego Jorku, od 1933 roku zarządzany przez National Park Service. Administracyjnie należy do stanu Nowy Jork. W 1984 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje również w rejestrze National Register of Historic Places.
Statua Wolności uchodzi za symbol wolności, nadziei i demokracji. Od momentu odsłonięcia wita imigrantów osiedlających się w Stanach Zjednoczonych.
Opis techniczny Posąg jest darem narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego, upamiętniający przymierze obu narodów w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Statua mierzy 46 m wysokości (93 m wraz z cokołem) i waży 225 ton. Przedstawia kobietę (Miss Liberty), trzymającą pochodnię w uniesionej prawej ręce. Pochodnia ma 8,8 metra wysokości. W lewej ręce trzyma tablicę z datą przyjęcia Deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych (4 lipca 1776 roku). Pod jej stopami leżą zerwane łańcuchy należące do władzy stosującej przemoc wobec swoich obywateli. Cały pomnik nawiązuje do tradycji antycznej, ponadto niektóre jej elementy nawiązują do stylu secesyjnego.
Miss Liberty wykonano z ręcznie formowanych 31 miedzianych blach o grubości 2,4 mm. Blachy osadzono na stalowych i żelaznych podporach. Na postumencie znajduje się płyta z tekstem sonetu Emmy Lazarus „Nowy kolos”.
Historia Pomysłodawcą pomnika był francuski historyk Édouard de Laboulaye. Budowę pomnika sfinansował naród francuski. W 1871 roku prace nad pomnikiem zlecono alzackiemu rzeźbiarzowi Frédéricowi-Auguste’owi Bartholdiemu. Prace nad rzeźbą rozpoczęto w 1875 roku pod kierownictwem Bartholdiego. Konstrukcję wewnętrzną rozpoczął Eugène Viollet-le-Duc, a ukończył Gustave Eiffel. Cokół zaprojektował amerykański architekt . Ze względu na problemy finansowe prace nad statuą ukończono w 1884 roku. 4 lipca 1884 roku statuę wręczono amerykańskiemu ministrowi Leviemu Mortonowi. Posąg ukończono w 1885 roku.
Prace nad betonowym cokołem rozpoczęto w 1886 roku. Inicjatorem budowy postument był wydawca prasowy Joseph Pulitzer, który zorganizował zbiórkę pieniężną na budowę. Budowę cokołu ukończono w tym samym roku.
Statuę Wolności przetransportowano z Francji do Stanów Zjednoczonych na pokładzie fregaty . Cała konstrukcja została rozebrana na 350 pojedynczych części, a następnie zapakowana do 214 drewnianych skrzyń. Skrzynie załadowano w porcie morskim Lorient. Statek dopłynął do portu w Nowym Jorku w czerwcu 1885 roku. 28 października 1886 roku prezydent Stanów Zjednoczonych Grover Cleveland odsłonił umieszczony na cokole posąg.
Dzieło zostało zaliczone jako jedno z największych osiągnięć technicznych XIX wieku.
Ze względu na to, iż pochodnia była traktowana jako pomoc nawigacyjna, pierwszym zarządcą Statui Wolności był . W 1901 roku nowym zarządcą Statui Wolności został Departament Wojny Stanów Zjednoczonych. Od 1916 roku pochodnia jest zasilana elektrycznie. 30 czerwca 1916 roku Statua Wolności została uszkodzona na skutek eksplozji na pobliskiej wyspie Black Tom. W 1924 roku Statua Wolności została uznana za pomnik narodowy. W 1933 roku opiekę nad posągiem powierzono National Park Service. W połowie lat 80. XX wieku posąg naprawiono i odrestaurowano. W 1984 roku Statua Wolności została wpisana na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
W 2025 roku francuski europoseł Raphaël Glucksmann w nieformalnej wypowiedzi zażądał zwrotu pomnika do Francji. Wypowiedź Glucksmanna była protestem przeciwko wdrażanej w Stanach Zjednoczonych polityce opartej na haśle Make America Great Again. Komentarz Glucksmanna spotkał się z międzynarodową krytyką.
Turystyka Statua Wolności jest udostępniana turystom. W cokole znajduje się taras widokowy, do którego można się dostać windą. W koronie figury umieszczono platformę widokową, do której można wejść spiralnymi schodami.
W kulturze 22 grudnia 2005 roku prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush podpisał ustawę, wprowadzającą dolary prezydenckie, serię monet jednodolarowych, upamiętniającą wszystkich amerykańskich prezydentów. Na rewersie każdej monety znalazła się Statua Wolności. Statua Wolności pojawia się w wielu filmach. W filmie fantastyczno-naukowym Planeta Małp z 1968 roku, w finałowej scenie główny bohater George Taylor odnajduje zniszczoną Statuę Wolności, która symbolizuje upadłą cywilizację człowieka. W Dniu Niepodległości z 1996 roku Statua Wolności została rozbita i zatopiona. Statua Wolności znalazła się również m.in. w filmach Projekt: Monster z 2008 roku, Titanic z 1997 roku i W krzywym zwierciadle: Europejskie wakacje z 1985 roku
Zobacz też Statua Wolności w Paryżu
Przypisy
Kategoria:Obiekty budowlane w Nowym Jorku Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Narodowe pomniki Stanów Zjednoczonych Kategoria:National Register of Historic Places w Nowym Jorku Kategoria:Rzeźby Frédérica-Auguste’a Bartholdiego Kategoria:Rzeźby z XIX wieku Kategoria:Stosunki amerykańsko-francuskie Kategoria:Artykuły, które powinna mieć każda Wikipedia (od 10 do 30k)