Józef Dąbrowski (ur. 2 stycznia 1876 w Radomiu, zm. 13 marca 1926 w Warszawie) – pułkownik Korpusu Sądowego Wojska Polskiego, prawnik, adwokat, literat, publicysta i działacz społeczny, wolnomularz, przywódca Ligi Państwowości PolskiejJerzy Z. Pająk, Historia placówki werbunkowej Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego w Radomiu według Stanisława Radonia, [w:] „Między Wisłą a Pilicą”, 2004, t. 5, s. 339..
Życiorys Urodził się w rodzinie Leopolda (1840–1918) i Gabrieli z Żejmów (1852–1921). Był starszym bratem Mariana, żonatego z pisarką Marią Dąbrowską oraz Wacława, mikrobiologa. Odbył studia w Warszawie i Krakowie. Brał udział w życiu publicznym byłego Królestwa Polskiego jako polityk obozu lewicowo-niepodległościowego, prelegent i publicysta.
W latach 1897–1904 był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, korespondentem warszawskim „Przedświtu”, następnie nauczycielem w Kaliskiej Szkole Handlowej. W latach 1908–1914 był członkiem zarządu oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Kaliszu.
Od 1919 był sędzią wojskowym i organizatorem sądownictwa wojskowego. 26 marca 1921 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu pułkownika Korpusu Sądowego, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 17. lokatą w korpusie oficerów sądowych.
26 listopada 1925 roku Prezydent RP zwolnił go ze stanowiska sędziego Najwyższego Sądu Wojskowego, a minister spraw wojskowych mianował szefem Wydziału Wyznań Niekatolickich Ministerstwa Spraw Wojskowych.
Pod pseudonimem „J. Grabiec” ogłosił szereg prac publicystycznych i historycznych, z których najważniejsze to:thumb|Grobowiec rodzinny na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Dzieje narodu polskiego (1909), Rok 1863 (1912), Dzieje współczesne (2 t., 1919), Ostatni szlachcic (2 t., 1923), Czerwona Warszawa (1925). Był mężem Zofii z Żerańskich (1881–1974), z którą miał dwie córki.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 213-1-27,28).
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (29 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 438 „za zasługi na polu szerzenia oświaty w armii”.
Zobacz też Znani Dąbrowscy
Przypisy Ludwik Hass, Ambicje rachuby, rzeczywistość. Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905-1928. Warszawa 1984, s. 231.
Bibliografia
Jerzy Wojciechowski, Dylematy polskiego inteligenta. Działalność i poglądy społeczno-polityczne Józefa Dąbrowskiego „Grabca” 1876–1926, Piotrków Trybunalski 2010.
Linki zewnętrzne Józef Dąbrowski (J. Grabiec), Ludzie i poczynania, 1925 Dzieła Józefa Dąbrowskiego w Federacji Bibliotek Cyfrowych Publikacje Józefa Dąbrowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Ligi Państwowości Polskiej Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego Kategoria:Ludzie urodzeni w Radomiu Kategoria:Ludzie związani z Kaliszem Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1892–1906) Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pułkownicy audytorzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie Najwyższego Sądu Wojskowego Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Zmarli w 1926