thumb|Grób Przemysława Gintrowskiego na Cmentarzu Wilanowskim w Warszawie thumb|Tablica upamiętniająca Przemysława Gintrowskiego w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Warszawie, odsłonięta w drugą rocznicę śmierci artysty Przemysław Adam Gintrowski (ur. 21 grudnia 1951 w Stargardzie Szczecińskim, zm. 20 października 2012 w Warszawie) – polski kompozytor, pieśniarz, kompozytor muzyki filmowej, inżynier i nauczyciel.
Życiorys Edukacja i działalność naukowa Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1969), w którym należał do 1 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. Romualda Traugutta „Czarna Jedynka” i działał w szkolnym zespole muzycznym „Między niebem a ziemią” (m.in. ze Stanisławem Krupowiczem). Ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej z tytułem inżyniera (1973).
Był wykładowcą Warszawskiej Szkoły Filmowej. Wcześniej był nauczycielem w XVII Liceum Ogólnokształcącym im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Warszawie.
Kariera artystyczna Debiutował w 1976 na przeglądzie w warszawskiej Riwierze piosenką Epitafium dla Sergiusza Jesienina. Niedługo później, w 1979, wspólnie z Jackiem Kaczmarskim i Zbigniewem Łapińskim stworzyli trio i przygotowali program poetycki Mury. Tytułowa piosenka programu, Mury, oparta na utworze katalońskiego barda Lluisa Llacha L’Estaca – stała się nieformalnym hymnem „Solidarności” i symbolem walki z reżimem. Kolejne programy, jakie stworzyli w tym składzie to Raj i Muzeum. Na XIX Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu otrzymał wraz z Jackiem Kaczmarskim II nagrodę za piosenkę Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego autorstwa Kaczmarskiego.
W grudniu 1981, podczas trasy koncertowej we Francji, Gintrowski i Łapiński zdecydowali się wrócić na krótki czas do Polski w celu uporządkowania spraw zawodowych. Kaczmarski pozostał we Francji. Po tym, jak 8 grudnia 1981 roku Gintrowskiemu odmówiono wydania paszportu, trio rozpadło się.
Gintrowski pracował jako kompozytor muzyki filmowej – przez następne dziesięć lat stworzył muzykę do ponad dwudziestu filmów fabularnych i seriali (m.in. do serialu Zmiennicy). Koncertował poza oficjalnymi scenami (m.in. w pomieszczeniach warszawskiego Muzeum Archidiecezji), a wykonania studyjne jego piosenek nagrywane nieoficjalnie (w trakcie realizacji nagrań muzyki do filmu Matka Królów nielegalnie nagrał w studio państwowej telewizji płytę Pamiątki, a później w podobny sposób utrwalony został program Raport z oblężonego miasta w studio warszawskiej Akademii Muzycznej), wydawane były w drugim obiegu. Życie codzienne Gintrowskiego było całkowicie podporządkowane działalności podziemnej. Przykładem dyspozycyjności była gotowość do prowadzenia koncertów organizowanych ze względów bezpieczeństwa jedynie z kilkugodzinnym wyprzedzeniem.
Piosenki Gintrowskiego opierały się najczęściej na tekstach Jacka Kaczmarskiego, Zbigniewa Herberta, Tomasza Jastruna, Krzysztofa Marii Sieniawskiego, Jerzego Czecha, Tadeusza Nowaka i Marka Tercza.
W latach 80. nawiązał współpracę z Krystyną Jandą, przygotowując autorski spektakl Kamienie, opowiadający nieznane lub inaczej odczytane losy znanych historycznych postaci. Spektakl w planowanej formie nigdy nie został wystawiony, jednak Janda zdobyła nagrodę na Festiwalu w Opolu za wykonanie jednej z jego piosenek. Po 1989 roku podjął ponowną próbę realizacji spektaklu, tym razem z Joanną Trzepiecińską – ostatecznie Kamienie w okrojonej wersji (dotyczącej wyłącznie męskich bohaterów) zrealizował samodzielnie jako koncert.
W latach 1991–1993 Przemysław Gintrowski ponownie koncertował z Jackiem Kaczmarskim i Zbigniewem Łapińskim, wykonując programy Mury w Muzeum Raju oraz Wojna postu z karnawałem. Późniejsza współpraca artystów była już incydentalna. W 1994 w studio telewizyjnym Polamer-Studio TV nagrał dla TVP utwór „Kredka Kramsztyka” z własną muzyką, napisany specjalnie dla niego przez Jacka Kaczmarskiego. Utwór zrealizowany został w formie widowiska w reżyserii Laco AdamíkaKsiążeczka do boksu DVD „Scena to dziwna… 1980–2001”, wyd. Metal Mind Productions, 2008, MMP5DVDBOX001.Przemysław Gintrowski – Kredka Kramsztyka, [w:] Scena to dziwna… 1980–2001, Metal Mind Productions, 2008, MMP5DVDBOX001..
Ostatni koncert Przemysława Gintrowskiego odbył się 1 marca 2012 w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek historia”, w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Artysta zmarł po długiej i ciężkiej chorobie. Uroczystości pogrzebowe muzyka odbyły się 29 października 2012 w warszawskim kościele pw. św. Anny. Prochy Gintrowskiego spoczęły w rodzinnym grobie na cmentarzu w Wilanowie (kwatera VIII, w pobliżu kaplicy cmentarnej).
Zaangażowanie polityczne W wyborach samorządowych w 2006 bez powodzenia ubiegał się o mandat radnego warszawskiej dzielnicy Wilanów z listy Prawa i Sprawiedliwości. W 2010 poparł Jarosława Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. W 2012 wszedł w skład komitetu honorowego akcji Stowarzyszenia KoLiber „Goń z pomnika bolszewika”.
Życie prywatne Był jedynym dzieckiem Jarosława (1927–2004) i Teresy (1929–2011) Gintrowskich. Pierwsza żona - Anna Bilska, absolwentka wydziału Polonistyki UW. Druga żona Agnieszka Gintrowska, córki: Julia Gintrowska i Maria Gintrowska.
Nagrody i odznaczenia 31 sierpnia 2006 odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
W 2009 w uznaniu zasług dla Stolicy Rzeczypospolitej Polskiej uhonorowany został Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy.
2009 – Laureat Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny”.
postanowieniem z 26 października 2012 r., pośmiertnie, został „za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej i kształtowanie patriotycznych postaw Polaków” przez prezydenta Bronisława Komorowskiego odznaczony Krzyżem Oficerskim tegoż Orderu
W 2012 pośmiertnie odznaczony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Upamiętnienie Nagroda za Wolność w Kulturze im. Przemysława Gintrowskiego W 2016 z inicjatywy rodziny artysty powstała Fundacja im. Przemysława Gintrowskiego. Organizuje ona koncerty pieśni barda oraz przyznaje coroczną Nagrodę Za Wolność w Kulturze im. Przemysława Gintrowskiego.
Dotychczasowi laureaci:
2016: Stanisława Celińska, Jan Polkowski, Antonina Krzysztoń 2017: Ewa Błaszczyk 2018: Franciszek Pieczka 2019: Muniek Staszczyk 2020: Tadeusz Woźniak 2021: Raper O.S.T.R.
Pozostałe formy 2013, styczeń: w Zespole Szkół w Dobrym Mieście jego imieniem nazwano aulę; 2013, marzec, tamże: odsłonięto tablicę jego pamięci; 2015: powstał film o Przemysławie Gintrowskim pt. Gintrowski; 2017: radiowa audycja dokumentalna o Przemysławie Gintrowskim pt. "Urodził się po to, żeby śpiewać" (premiera w Programie Trzecim PR 17.04.2017 r.) 2017, listopad: ulica nazwana wcześniej imieniem Wincentego Rzymowskiego w dzielnicy Mokotów w Warszawie zyskała nazwę ulicy Przemysława Gintrowskiego. Starą nazwę ulicy przywrócono jednak w roku 2018; 2019: premiera pierwszego multimedialnego spektaklu pt. „Postacie” na podstawie piosenek Przemysława Gintrowskiego. Spektakl zrealizowali studenci Warszawskiej Szkoły Filmowej, w której Gintrowski był wykładowcą.
Dyskografia Albumy solowe 1978 Psalmy i Requiem – z towarzyszeniem chóru i orkiestry, płyta winylowa wydawca: tonpress wykonanie: Przemysław Gintrowski – śpiew; Grupa Niebo – chór; orkiestra słowa: Tadeusz Nowak, Krzysztof Maria Sieniawski, Zbigniew Herbert, Bogusław Żmijewski muzyka: Przemysław Gintrowski, Stanisław Krupowicz, Stefan Brzozowski
1979 Requiem wydawca: Tonpress oraz Socjalistyczny Związek Studentów Polskich (płyta winylowa) słowa: Krzysztof Maria Sieniawski muzyka: Przemysław Gintrowski, Stanisław Krupowicz
1983 Pamiątki – materiał nagrany w 1981 funkcjonował w drugim obiegu, oficjalnie wydany w 1991 wydawca: Pomaton Emi, 1991 (kaseta); Pomaton Emi, 2002 (w dwupłytowym zestawie CD wraz z Kamieniami, nr kat. 5437362) wykonanie: Przemysław Gintrowski – śpiew, gitara; Zbigniew Łapiński – fortepian słowa: Zbigniew Herbert, Jacek Kaczmarski, Marek Tercz muzyka: Przemysław Gintrowski, Zbigniew Łapiński
1986 Raport z oblężonego miasta – materiał początkowo funkcjonował w drugim obiegu, oficjalnie wydany w 1990Okładka albumu Raport z oblężonego miasta, Przemysław Gintrowski, Polskie Nagrania, 1999, numer katalogowy PNCD 491. wydawca: Polskie Nagrania, 1990 (płyta winylowa, nr kat. SX 2885); Polskie Nagrania, 1999 (CD, nr kat. PNCD 491) wykonanie: Przemysław Gintrowski – śpiew, gitara, instr. klawiszowe, fortepian; Zbigniew Łapiński – fortepian słowa: Zbigniew Herbert, Jacek Kaczmarski, Lothar Herbst, Tomasz Jastrun, Mieczysław Jastrun, Leszek Szaruga, Ryszard Holzer (Marek Mayer) muzyka: Przemysław Gintrowski
1990 Nie chcemy uciekać wydawca: Wydawnictwo Kompas (kaseta), nr kat. 001Okładka kasety Nie chcemy uciekać, Przemysław Gintrowski, Kompas, 1991, numer katalogowy 001. wykonanie: Przemysław Gintrowski – śpiew, gitara; Zbigniew Łapiński – fortepian słowa: Zbigniew Herbert, Jacek Kaczmarski, Marek Tercz, Natan Tenenbaum, Jerzy Czech, Adrianna Szymańska, Marek Mayer, Tomasz Jastrun, Mieczysław Jastrun, Leszek Szaruga muzyka: Przemysław Gintrowski
1991 Kamienie wydawca: Pomaton, 1991 (kaseta), nr kat. POM 019Okładka kasety Kamienie, Przemysław Gintrowski, Pomaton, 1991, numer katalogowy POM 019.; Pomaton, 1991 (CD), nr kat. POM CD 006Okładka albumu Kamienie, Przemysław Gintrowski, Pomaton, 1991, numer katalogowy POM CD 006.; Pomaton Emi, 2002 (w dwupłytowym zestawie CD wraz z Pamiątkami, nr kat. 5437362) wykonanie: Przemysław Gintrowski – śpiew, instrumenty klawiszowe, fortepian; Piotr Rubik – fortepianKsiążeczka z albumu Kamienie, Przemysław Gintrowski, Pomaton, 1991, numer katalogowy POM CD 006.; słowa: Jerzy Czech, Zbigniew Herbert muzyka: Przemysław Gintrowski
2000 Odpowiedź – poezja Zbigniewa Herberta w rozbudowanej aranżacji instrumentów elektronicznych wydawca: Polskie Radio, 2000 (CD, nr kat. PRCD219) wykonanie: Przemysław Gintrowski – śpiew, gitara, instr. klawiszowe; Adam Sztaba – fortepian; słowa: Zbigniew Herbert muzyka: Przemysław Gintrowski
2008 Tren wydawca: Polskie Radio, 2008 (CD, nr kat. PRCD 1177)Okładka albumu Tren, Przemysław Gintrowski, Polskie Radio, 2008, numer katalogowy PRCD 1177. wykonanie: Przemysław Gintrowski – śpiew, gitara; Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus (dyrygent Monika Wolińska); Tadeusz Domanowski – fortepian; Wojciech Świętonski – fortepian; Michał Salamon – syntezatory; Filip Sojka – gitara basowa; Jula – głosKsiążeczka z albumu Tren, Przemysław Gintrowski, Polskie Radio, 2008, numer katalogowy PRCD 1177. słowa: Zbigniew Herbert muzyka: Przemysław Gintrowski
2009 Kanapka z człowiekiem i trzy zapomniane piosenki wydawca: Licomp Empik Multimedia/Polskie Radio, 2009 (CD, nr kat. PRCD 1278)Okładka albumu Kanapka z człowiekiem i trzy zapomniane piosenki, Przemysław Gintrowski, Licomp Empik Multimedia/Polskie Radio, 2009, numer katalogowy PRCD 1278. wykonanie: Przemysław Gintrowski – kompozycje, aranżacje, elektronika, śpiew; Jula – głos; Polska Orkiestra Radiowa (dyrygent Wojciech Rodek); Marcin Żmuda – fortepian; Krzysztof Ścierański – gitara basowa; Piotr Szewczenko – gitary, gitara elektryczna; Marcin Ścierański – perkusja; Paweł Pańta – kontrabas; Cezary Konrad – perkusja; Wojciech Majewski – fortepian; Marcin Kajper – saksofonKsiążeczka z albumu Kanapka z człowiekiem i trzy zapomniane piosenki, Przemysław Gintrowski, Licomp Empik Multimedia/Polskie Radio, 2009, numer katalogowy PRCD 1278.. słowa: Jacek Kaczmarski, Adriana Szymańska, Bogdan Olewicz, Andrzej Bursa, Antoni Słonimski, Leonard Cohen (tł. Maciej Zembaty) muzyka: Przemysław Gintrowski, Leonard Cohen
Z Jackiem Kaczmarskim i Zbigniewem Łapińskim 1979 Mury wydawca: Wifon, 1981 (kaseta, nr kat. CK-0159A) Wifon, 1990 (płyta winylowa)