thumb|Fort II: uproszczony schemat thumb|Fort II Wawrzyszew po niemieckim nalocie w 1939 thumb|Fort II: koszary szyjowe Fort II („Wawrzyszew”) – jeden z fortów Twierdzy Warszawa, wybudowany w latach 80. XIX wieku.

Poprzednim w kolejności jest fort I „Bielany“, zaś następnym wysunięty przed linię fort IIA „Babice“.

Opis Fort wzniesiono z zadaniem zamknięcia luki pomiędzy terenami leśnymi Puszczy Kampinoskiej oraz Wisłą. Ze względu na ukształtowanie terenu został zaprojektowany jako dzieło nieregularne (schemat), co stanowi rzadkość w ówczesnej fortyfikacji rosyjskiej na ziemiach polskich. Fort miał około 400 metrów szerokości u podstawy oraz około 250 metrów głębokości (wzdłuż osi). Otoczony został mokrą fosą, przy czym czoło i prawy bark były w sposób typowy dla takich dzieł bronione z wałów, zaś dla obrony barku lewego wzniesiono półkaponierę (1). Fort posiadał dwa wały – dla artylerii i piechoty (2). Głównym obiektem zaplecza były ceglane koszary (3), mające około 130 metrów długości i zakończone na obydwu krańcach nadbudówkami (fot.). Szyi broniła duża kaponiera, osłonięta charakterystycznym dziełem ziemnym o narysie małego bastionu (4). W szyi fortu, już poza obrębem rowów, wzniesiono niewielki schron amunicyjny.

W czasie modernizacji twierdzy przebudowano układ ziemny fortu. Po 1909 roku fort został rozbrojony i częściowo rozebrany.

W czasie II wojny światowej mieściły się tutaj niemieckie magazyny. W dniach 13–14 czerwca 1943 roku oddział bojowy Milicji Ludowej RPPS dokonał na nie wypadu, niszcząc część zgromadzonych tam materiałów.

Obecnie teren fortu jest podzielony na części. W szyi mieszczą się warsztaty i magazyny, zaś w części czołowej – ośrodek wypoczynkowy.

Umocnienie znajduje się na północ od lotniska na Bemowie. Prowadzi do niego ulica Kalinowej Łąki, stanowiąca odnogę ulicy Księżycowej.

W 1993 fort został wpisany do rejestru zabytków.

Fort jest własnością Agencji Mienia Wojskowego.

Przypisy

Bibliografia Lech Królikowski, Twierdza Warszawa, Warszawa 2002.

Linki zewnętrzne

Zdjęcie satelitarne na Google Maps. Fort jest dobrze widoczny w środkowej części zdjęcia.

Kategoria:Twierdza Warszawa Kategoria:Chomiczówka Kategoria:Zabytki nieruchome w Warszawie