thumb|Pokrój rośliny Siedmiopalecznik błotny (Comarum palustre L.) – gatunek rośliny z rodziny różowatych.

Rozmieszczenie geograficzne Występuje w niemal całej Europie, w Azji i Ameryce Północnej. W Polsce jest dość pospolity na niżu, w górach występuje rzadko, tylko w niższych położeniach. W Sudetach i Karpatach znajdują się tylko pojedyncze stanowiska.

Morfologia Pokrój Bylina z pełzającym i bardzo długim, drewniejącym kłączem. Wyrastają z niego pędy w dole podnoszące się, wyżej prosto wzniesione, zarówno płonne jak i kwitnące. Osiągają one od ok. 20 do 90 cm. Łodygi te są słabo rozgałęzione i krótko owłosione (u f. villosum owłosione odstająco i gruczołowato). Liście Osadzone na ogonkach osiągających 5–10, czasem do 15 cm długości. Przylistki dolnych liści zrośnięte z ogonkiem (wyglądają jak pochwa liściowa), w górze pędu wolne, szeroko jajowate, z ostrym wierzchołkiem. Blaszki są nieparzysto pierzastozłożone, 5–7-listkowe, tylko najwyższe 3-listkowe. Listki są do siebie zbliżone, krótkoogonkowe lub siedzące. Blaszki listków są sztywne, lancetowate, ostro piłkowane, z wierzchu ciemnozielone, spodem sine. Osiągają od 1,5 do 10 cm długości i do 5 cm szerokości. Listki są na brzegu orzęsione, z wierzchu nagie lub słabo owłosione (f. typicum) lub gęsto przylegająco owłosione (f. subsericeum). Kwiaty Zebrane po kilka w luźny podbaldach na szczycie pędu. Wsparte są kieliszkiem składającym się z 5 listków. Są one dwukrotnie krótsze od działek i wąsko lancetowate. Tyle samo członów ma kielich i korona. Działki kielicha są jajowate, na wierzchołku długo zaostrzone, osiągają od 7 do 15 mm długości. W czasie kwitnienia są rozpostarte, a w czasie owocowania wzniesione i wówczas też wydłużają się osiągając do 20 mm długości. Wewnętrzna strona działek jest czerwonopurpurowa, na końcach omszona. Od spodu działki są zielone i owłosione. Płatki korony kwiatowej są dwa razy krótsze niż działki kielicha, lancetowate, na końcu ściągnięte w wąski i ostry wierzchołek. Mają barwę ciemnopurpurową (bledną po przekwitnieniu). Pręciki są ciemnopurpurowe. Szyjki słupków są nitkowate, osadzone są bocznie na zalążniach. Owoce W czasie owocowania dno kwiatowe staje się gąbczaste, ale nie odpada z osadzonymi na nim owockami – licznymi, drobnymi, nagimi i gładkimi niełupkami.

Biologia Bylina lub półkrzew, chamefit. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Kwiaty wydzielają nektar i odwiedzane są przez szerokie spektrum gatunków owadów. Kwiaty są protoandryczne – pierwsze rozwijają się pręciki, a następnie słupek. Gdy nie dojdzie do zapylenia krzyżowego w kwiatach może dojść jednak do samozapylenia. Nasiona mogą unosić się na powierzchni wody przez długi czas.

Liczba chromosomów 2n = 28, (35)36, 42, (60, 62, 63)64 – bardzo zmienna i nie powiązana ze zmiennością morfologiczną i geograficzną, bywa różna w obrębie poszczególnych populacji.

Ekologia Siedmiopalecznik błotny rośnie na niskich i przejściowych torfowiskach, w wyrobiskach potorfowych, na brzegach oligo- i mezotroficznych jezior oraz na mokrych łąkach. W zbiornikach zasiedla strefę przybrzeżną zwykle do 20 cm głębokości. Związany jest z mokradłami o wodzie ubogiej w substancje odżywcze, przy czym preferuje siedliska lekko lub średnio zasadowe. W przypadku silnie kwaśnych mokradeł, rośnie w miejscach, gdzie docierają wody z zawartością zasadotwórczych minerałów.

W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Scheuchzerio-Caricetea nigrae i związku zespołów (All.) Caricion lasiocarpae. Często tworzy maty z poprzerastanych kłączy wspólnie z bobrkiem trójlistkowym Menyanthes trifoliata. Poza tym do najczęściej współwystępujących gatunków należą: turzyca dzióbkowata Carex rostrata, turzyca pęcherzykowata Carex vesicaria, skrzyp bagienny Equisetum fluviatile, trzcina pospolita Phragmites australis, przytulia błotna Galium palustre, mięta nadwodna Mentha aquatica. Z mchów towarzyszą mu torfowce Sphagnum tolerujące warunki alkaliczne, a także złocieniec gwiazdkowaty Campylium stellatum, mokradłosz sercowaty Calliergon cordifolium, mokradłoszka zaostrzona Calliergonella cuspidata, czy skorpionowiec brunatnawy Scorpidium scorpioides.

Liście i owoce stanowią pożywienie dla ptaków wodnobłotnych.

Znaczenie użytkowe Kłącza siedmiopalecznika były wykorzystywane przez Indian północnoamerykańskich do leczenia dyzenterii i bóli brzucha.

Przypisy

Kategoria:Różowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza