thumb|Jan Dominik Łopaciński Jan Dominik Łopaciński herbu Lubicz (ur. 9 maja 1708 w Łopacinie w woj. mścisławskim, zm. 11 stycznia 1778 w Janopolu) – biskup żmudzki od 1762, duchowny sekretarz wielki litewski od 1755Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV-XVIII wieku. Spisy”. Oprac. Henryk Lulewicz i Andrzej Rachuba. Kórnik 1994, s. 181., kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Uczył się w seminarium misjonarzy przy kościele p. w. Św. Krzyża w Warszawie. 8 maja 1732 w Warszawie, przyjął wyższe święcenia kapłańskie i został kanonikiem wileńskim. Był proboszczem w Krożach na Żmudzi, a następnie w Oniksztach na Wileńszczyźnie.
W 1733 reprezentował kapitułę wileńską na sejmie warszawskim. Jako stronnik Sapiehów, popierał Stanisława Leszczyńskiego. W czasie wojny o sukcesję polska, jako kapelan króla Stanisława przebywał z władcą w Gdańsku i Królewcu. W 1736 uznał Augusta III. W 1740 wyjechał za granicę wraz ze swoim bratem IgnacymI. Łopaciński, Podróż JW. Jana i Ignacego Łopacińskich z JO. X-ciem Sapiehą koadiutorem za granicą odbyta, „Gazeta Codzienna” 1856, nr 342, s. 2–4; nr 343, s. 2–4; 1857, nr 1, s. 3–4; nr 4, s. 3–4; nr 12, s. 2–4; nr 13, s. 3–4., towarzysząc biskupowi koadiutorowi wileńskiemu Józefowi Sapieże. Po powrocie do kraju został kapelanem Michała Massalskiego, kasztelana trockiego i wileńskiego. Wspierał rody Sapiehów, Radziwiłłów i Jerzego Mniszcha. 23 czerwca 1753 został doktorem obojga praw na Uniwersytecie Wileńskim, mianowany scholastykiem wileńskim. Podczas rady senatu we Wschowie 25 maja 1755 został sekretarzem wielkim litewskim, mimo że Radziwiłłowie odnieśli się niechętnie do jego kandydaturyT. Szwaciński, Walka „Familii” o koadiutorię wileńską: 1754-1757, [w:] W cieniu wojen i rozbiorów. Studia z dziejów Rzeczypospolitej XVIII i początków XIX wieku, red. U. Konińska, D. Dukwicz, A. Danilczyka, Warszawa 2014, s. 202–203.. Proboszcz Szydłowa (lit. Šiluva), który w 1760 rozpoczął budowę barokowego kościoła. Od 19 kwietnia 1762 biskup żmudzki.
13 sierpnia 1761 otrzymał Order Orła Białego. Z ramienia sejmu koronacyjnego wszedł do komisji regulującej sprawy sporne między duchowieństwem a świeckimi. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego z Księstwa ŻmudzkiegoAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 65.. W 1764 roku na sejmie koronacyjnym wyznaczony do komisji do compositio inter statusVolumina Legum, t. VII, Petersburg 1850, s. 150.. Sympatyzował z konfederatami barskimi, jednak przyrzekł królowi, że nie przystąpi do konfederacji. W 1771 zagrożony aresztowaniem przez Rosjan, schronił się w Prusach Wschodnich, skąd później wrócił.
Był dobrym administratorem swojej diecezji, starał się podnieść poziom wykształcenia kleru. Wzniósł wiele kościołów i rezydencji biskupich, zbudował seminarium duchowne w Worniach. Nuncjusz apostolski Angelo Maria Durini, uważał, że na siedemnastu biskupów Polska posiadała jedynie pięciu godnych tego imienia, zaliczając do nich Łopacińskiego.
Pochodzący z gałęzi mścisławskiej Łopacińskich. Brat wojewody Mikołaja Tadeusza i pamiętnikarza Ignacego Błażeja, stryj biskupa Józefa Leona Łopacińskiego.
Przypisy
Bibliografia W. Szczygielski, Jan Dominik Łopaciński, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 398–400 T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 148–150. Encyklopedia Kościoła, t. 2, Warszawa 2004, s. 127
Linki zewnętrzne Biskup Jan Dominik Łopaciński T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882 A. Kucharski, Sarmaci u wód. Podróż biskupa Józefa Sapiehy oraz Ignacego i Jana Łopacińskich do cieplic akwizgrańskich w 1740 r.
Kategoria:Biskupi żmudzcy Kategoria:Członkowie dworu Augusta III Sasa Kategoria:Członkowie komisji do compositio inter status Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (Księstwo Żmudzkie) Kategoria:Kanonicy wileńskiej kapituły katedralnej Kategoria:Kapelani królewscy Jan Dominik Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy w Królestwie Prus 1701–1772 Kategoria:Scholastycy wileńskiej kapituły katedralnej Kategoria:Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta III Sasa Kategoria:Senatorowie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Sekretarze wielcy litewscy (duchowni) Kategoria:Urodzeni w 1708 Kategoria:Zmarli w 1778