thumb|Eryk II zawiera przymierze z królem Polski Kazimierzem IV Jagiellończykiem w 1466 roku thumb|240px|right|Tablica upamiętniająca pochówek Eryka II. (Eldena) Eryk II, zwany Lienzerem (ur. w okr. 1418–1425 lub późn., zm. 5 lipca 1474 w WołogoszczyE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 378-379.) – syn Warcisława IX, księcia wołogoskiego i zjednoczonego księstwa (ziemie: wołogoska, bardowska i rugijska) oraz Zofii.
Życie i panowanie Najstarszy syn księcia Warcisława IX objął po jego śmierci (1457) władzę w księstwie wołogoskim, wraz z młodszym bratem Warcisławem XK. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 81.. Jako mąż księżniczki słupskiej Zofii (jedyne w historii dynastii małżeństwo dwojga Gryfitów) został jednak następcą Eryka I Pomorskiego, zdetronizowanego króla Danii, Szwecji i Norwegii, który następnie rządził księstwem słupskim. Objął w nim władzę po tym, jak zostawił księstwo wołogoskie bratu.
Eryk II w 1460 popadł w krótkotrwały konflikt zbrojny z Kazimierzem Jagiellończykiem o zajęte pograniczne miasta, zakończony 1461 dzięki pośrednictwu księżnej ZofiiJ.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 418.. W 1462 odzyskał zajętą przez Krzyżaków ziemię lęborsko-bytowską, którą otrzymał następnie od króla Polski jako lennoJ.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 189.. Po śmierci w 1464 Ottona III, ostatniego księcia linii szczecińskiej przejął wraz z bratem jego dzielnicę i nie dopuścił do jej całkowitego przejęcia przez Brandenburczyków. Od tego czasu pozostawał w stanie wojny z Marchią Brandenburską. W 1468, mimo że zawarty został układ w Myśliborzu dwa lata wcześniej, utracił na jej rzecz ziemie: Wkrzańskie z Gardźcem po Szczecin i pomiędzy Odrą a Tywą po Banie i GryfinoE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 378.B. Dopierała, Polskie losy Pomorza Zachodniego, s. 123.. Próba zakończenia konfliktu w 1469 nie powiodła się, wobec rezygnacji Kazimierza Jagiellończyka z roli arbitra. W 1472, w wyniku układu zawartego pod naciskiem cesarza Fryderyka III, część ziem księstwa szczecińskiego, która pozostała mu w posiadaniu uznano za lenno brandenburskie.
Zmarł 5 lipca 1474 w Wołogoszczy podczas zarazy. Został pochowany w klasztorze cystersów w Eldenie.
Rodzina W starszej literaturze przedmiotu istnieje pogląd o dwukrotnym małżeństwie Eryka II. Pierwszą żoną miała być prawdopodobnie Małgorzata, córka Henryka II, księcia meklemburskiego na Stargardzie, która zmarła przed ceremonią weselną. Współczesna genealogia odrzuca ten pogląd i skłania się do uznania Małgorzaty, jako narzeczonej. Poświadczona źródłowo jest natomiast Zofia, córka Bogusława IX, księcia stargardzkiego i słupskiego oraz Marii mazowieckiejE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 347-349, 378-379.. Było to jedyne w historii małżeństwo dwojga Gryfitów: wspólnym przodkiem małżonków był książę słupsko-wołogoski Warcisław IV, Eryk II był jego potomkiem w piątym pokoleniu, a Zofia w czwartym. Z ich związku wywodzą się wszyscy późniejsi przedstawiciele dynastii. Eryk II i Zofia mieli kilkanaścioro dzieci: Bogusława X Wielkiego (ur. 28 lub 29 maja 1454, zm. 5 października 1523) – księcia pomorskiego, Kazimierza VI (ur. najwcz. 1455, zm. w okr. 8–15 września 1474) – księcia pomorskiego, Elżbietę (I) (ur. ?, zm. 1463) – narzeczoną Jana V, księcia sasko-lauenburskiego, Zofię (ur. ok. 1462, zm. 26 (25?) kwietnia 1504) – narzeczoną Jana VI i żonę Magnusa II, synów Henryka IV Grubego, księcia meklemburskiego na Schwerinie, Elżbietę (II) (ur. najwcz. 1463, zm. po 22 października 1516) – ksienię klasztoru w Krumminie i przełożoną klasztoru benedyktynek w Verchen, Warcisława XI (ur. po 1465, zm. zap. 1474), Barnima (IX) (ur. po 1465, zm. 1474), NN, synów – zapewne zmarłych w młodym wieku, NN, córkę (ur. ?, zm. ?), Małgorzatę (ur. najp. 1470, zm. 27 marca 1526) – żonę Baltazara, księcia meklemburskiego na Schwerinie, Katarzynę (ur. 1470, zm. 1526) – żonę Henryka I Starszego, księcia brunszwickiego na Wolfenbüttel, Marię (ur. przed 5 lipca 1474, zm. 1512) – ksienię klasztoru cysterek w WolinieE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 383-397..
Genealogia
Barnim VIur. w okr. 1365–1372zm. 22 lub 23 IX 1405 Weronikaur. w okr. 1367–1374?zm. 1405 lub przed 22 IX 1408 Eryk IVur. ?zm. 1411 Zofia brunszwickaur. ?zm. ? Warcisław IXur. 1395? lub w okr. 1395–1400zm. 17 IV 1457 Zofiaur. najwcz. 1374zm. 1462
Zofiaur. ok. 1434zm. 24 VIII 1497OO po 11 XI 1451Eryk II(ur. w okr. 1418–1425 lub poźn.zm. 5 VII 1474) Bogusław X Wielki ur. 28 lub 29 V 1454zm. 5 X 1523 Kazimierz VI ur. najwcz. 1455zm. w okr. 8–15 IX 1474 Elżbieta (I) ur. ?zm. 1463 Zofia ur. ok. 1462zm. 26 (25?) IV 1504 Elżbieta (II) ur. najwcz. 1463zm. po 22 X 1516 Warcisław XI ur. po 1465zm. zap. 1474 Barnim (IX) ur. po 1465zm. 1474 NN, synowie(zmarli w młodym wieku) NN, córka ur. ?zm. ? Małgorzata ur. najp. 1470zm. 27 III 1526 Katarzyna ur. 1470zm. 1526 Maria ur. przed 5 VII 1474zm. 1512
Przypisy
Bibliografia Opracowania Dopierała B., Polskie losy Pomorza Zachodniego, Poznań 1970.
Szymański J.W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, .
Literatura dodatkowa (opracowania)
Literatura dodatkowa (online) Madsen U., Erich II. Herzog von Pommern-Wolgast, Hinterpommern und Stettin (niem.), [dostęp 2012-03-17]. Schmidt R., Erich II. Herzog von Pommern (niem.) [w:] NDB, ADB Deutsche Biographie (niem.), [dostęp 2012-03-17].
Kategoria:Władcy Pomorza Zachodniego Kategoria:Książęta słupscy Kategoria:Gryfici Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w 1474