Habsburgowie-Lotaryńscy – oficjalna nazwa dynastii habsbursko-lotaryńskiej, będącej bezpośrednią kontynuacją i następczynią dynastii Habsburgów. Często utożsamiana ze swoją poprzedniczką, traktowana jest często jako linia rodu. Dynastia powstała w wyniku ślubu Marii Teresy Habsburg oraz Franciszka I Stefana von Lothringen (Lotaryńskiego) w 1736. Stąd też pochodzi nazwa „Dom Habsbursko-Lotaryński” (Haus Habsburg-Lothringen).
Linia cesarsko-królewska lewo|mały|Flaga Monarchii Habsburgów i Cesarstwa AustriiPotomkowie Franciszka I Lotaryńskiego i Marii Teresy nosili tytuł cesarzy rzymskich narodu niemieckiego do 1806, gdy Franciszek II po powstaniu Związku Reńskiego (będącego pod protektoratem Napoleona Bonapartego) abdykował. Dwa lata wcześniej przyjął tytuł cesarza Austrii. Na tronie cesarskim Austrii (do tytułu wchodziły również godności m.in.: króla Czech, króla Węgier, króla Chorwacji, Slawonii i Dalmacji, króla Galicji i Lodomerii, a także do 1866 króla Lombardii i Wenecji) jego potomkowie zasiadali do 1918. Z linii tej pochodzą m.in. cesarz Józef II, reformator monarchii Habsburskiej w duchu oświecenia, Maria Luiza, żona cesarza Francuzów Napoleona I Bonaparte. a także Franciszek Józef I, najdłużej panujący przedstawiciel rodu Habsburgów. Ostatnim władcą naddunajskiej monarchii był wnuk jego brata, Karol I (zm. 1922). Obecnie spadkobiercą praw do utraconych tronów jest wnuk Karola, Karol Tomasz Habsburg (ur. 1961). Z linii tej wywodzi się też cesarz Meksyku Maksymilian I, młodszy brat Franciszka Józefa I. Powołany został na tron dzięki Napoleonowi III w 1864, utracił go wraz z życiem w wyniku rewolucji trzy lata później. Linia modeńska lewo|205x205pxOd Ferdynanda – młodszego syna Marii Teresy – wywodzi się linia Habsburg-Este (niem. von Österreich-Este), która w latach 1803–1859 panowała w księstwie Modeny. Syn Ferdynanda odziedziczył tron po matce – Marii Beatrice d'Este, córce księcia Modeny Ercole III d'Este. Ostatnim z tej linii był Franciszek V, który w 1859 utracił swe księstwo w wyniku rewolucji. Zmarł bezpotomnie w 1875. Nazwisko Österreich-Este nosił później m.in. arcyksiążę Franciszek Ferdynand, austro-węgierski następca tronu. Jego zamordowanie w Sarajewie w 1914 stało się podstawą wybuchu I wojny światowej. Prawa należne linii przekazane zostały w 1917 roku arcyksięciu Robertowi, młodszemu synowi cesarza Karola I i jego potomkom.
Linia toskańska lewo|150x150pxLinia Habsburg-Tuscany (niem. von Österreich-Toskana) – sprawująca władzę w Wielkim Księstwie Toskanii w latach 1737–1801 oraz 1814–1860 – wywodzi się od Ferdynanda III, młodszego syna Leopolda II. Przedstawiciele tej linii objęli rządy w regionie po wygaśnieniu rodu Medyceuszy. Obecnie pretendentem do tego tronu jest arcyksiążę Leopold Franciszek (ur. 1942).
Linia węgierska Linia Erzherzog Joseph wywodzi się od palatyna Węgier – arcyksięcia Józefa, jednego z synów cesarza Leopolda II. Powstała w 1795 roku, kiedy cesarz Franciszek II mianował swojego młodszego brata palatynem Węgier. Jej przedstawiciele żyją do dziś.
Linia cieszyńsko-żywiecka Linia Habsburgów cieszyńskich (niem. von Österreich-Teschen) wywodzi się od Karola – kolejnego młodszego syna Leopolda II. Jego potomkowie nosili tytuł książąt Cieszyna. Byli także właścicielami Żywca.
Linie morganatyczne Z morganatycznych małżeństw kilku arcyksiążąt wywodzą się rodziny arystokratyczne: Książęta von Hohenberg, wywodzi się od arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i czeskiej hrabianki, Zofii von Chotek, Hrabiowie von Meran, potomkowie arcyksięcia Jana (syn cesarza Leopolda II) i Anny Marii Ploch, Książęta von Altenburg, potomkowie arcyksięcia Karola Olbrachta z linii cieszyńsko-żywieckiej i Szwedki – Alicji Ankarcrony; przedstawicielką tej linii m.in. Maria Krystyna Altenburg, córka arcyksięcia Karola Olbrachta Habsburga.
Władcy Książęta Lotaryngii i Baru #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Franciszek I Lotaryński134x134px8 grudnia 1708 Nancy18 sierpnia 1765 Innsbruck27 marca 17299 lipca 1737Leopold I Józef Lotaryński Elżbieta Charlotta Orleańska
Królowie Niemiec i cesarze rzymscy #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Franciszek I Lotaryński Franz I.134x134px8 grudnia 1708 Nancy18 sierpnia 1765 Innsbruck13 września 174518 sierpnia 1765Leopold Józef Lotaryński Elżbieta Charlotta Orleańska2Józef II Joseph II.141x141px13 marca 1741 Wiedeń20 lutego 1790 Wiedeń18 sierpnia 176520 lutego 1790Franciszek I Lotaryński Maria Teresa Habsburg3Leopold VII Leopold VII.132x132px5 maja 1747 Wiedeń1 marca 1792 Wiedeń30 września 17901 marca 1792Franciszek I Lotaryński Maria Teresa Habsburg4Franciszek II Franz II.145x145px12 lutego 1768 Florencja2 marca 1835 Wiedeń5 lipca 17926 sierpnia 1806Leopold VII Habsburg Maria Ludwika Hiszpańska
Wielcy Książęta Toskanii #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Franciszek Stefan Francisco Stefano134x134px8 grudnia 1708 Nancy18 sierpnia 1765 Innsbruck9 lipca 173718 sierpnia 1765Leopold Józef Lotaryński Elżbieta Charlotta Orleańska2Leopold I Leopoldo I132x132px5 maja 1747 Wiedeń1 marca 1792 Wiedeń18 sierpnia 176520 lutego 1790Franciszek I Lotaryński Maria Teresa Habsburg3Ferdynand III Ferdinando III121x121px6 maja 1769 Florencja18 czerwca 1824 Florencja22 lipca 179018 czerwca 1824Leopold I Maria Ludwika Burbon4Leopold II Leopoldo II151x151px3 października 1797 Florencja29 stycznia 1870 Rzym18 czerwca 182421 lipca 1859Ferdynand III Luiza Maria Sycylijska5Ferdynand IV Ferdinando IV140x140px10 czerwca 1835 Florencja17 stycznia 1908 Salzburg21 lipca 185922 marca 1860Leopold II Maria Antonietta Sycylijska
Książęta Modeny #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Franciszek IV Leopoldo I129x129px6 października 1779 Mediolan21 stycznia 1846 Modena14 lipca 1814 21 stycznia 1846Ferdynand Habsburg Maria Beatrycze d'Este2Franciszek V Ferdinando III131x131px1 czerwca 1819 Modena20 listopada 1875 Wiedeń 21 stycznia 184611 czerwca 1859Franciszek IV Maria Beatrycze Sabaudzka
Cesarze Austrii #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Franciszek I Franz I.145x145px12 lutego 1768 Florencja2 marca 1835 Wiedeń11 sierpnia 18042 marca 1835Leopold VII Habsburg Maria Ludwika Burbon2Ferdynand I Dobrotliwy Ferdinand I. der Gütige128x128px19 kwietnia 1793 Wiedeń29 czerwca 1875 Praga2 marca 18352 grudnia 1848 AbdykowałFranciszek I Habsburg Maria Teresa Burbon-Sycylijska3Franciszek Józef I Franz Joseph I.139x139px18 sierpnia 1830 Wiedeń21 listopada 1916 Wiedeń2 grudnia 184821 listopada 1916Franciszek Karol Habsburg Zofia Wittelsbach4Karol I Karl I.146x146px17 sierpnia 1887 Persenbeug-Gottsdorf1 kwietnia 1922 Funchal21 listopada 191611 listopada 1918Otto Franciszek Habsburg Maria Józefa Wettyn
Księstwo Parmy #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Maria Ludwika Maria Luisa149x149px12 grudnia 1791 Wiedeń17 grudnia 1847 Parma11 kwietnia 181417 grudnia 1847Franciszek I Habsburg Maria Teresa Burbon-Sycylijska
Cesarze Meksyku #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Maksymilian I Maximiliano I147x147px6 lipca 1832 Wiedeń19 czerwca 1867 Park Narodowy Cerro de las Campanas10 kwietnia 186419 czerwca 1867Franciszek Karol Habsburg Zofia Wittelsbach
Książęta cieszyńscy #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Maria Krystyna125x125px13 maja 1742 Wiedeń23 czerwca 1798 Wiedeń8 kwietnia 176624 czerwca 1798Franciszek I Lotaryński Maria Teresa Habsburg2Karol Ludwik123x123px5 września 1771 Florencja30 kwietnia 1847 Wiedeń10 lutego 182230 kwietnia 1847Leopold VII Habsburg Maria Ludwika Burbon3Albrecht136x136px3 sierpnia 1817 Wiedeń18 lutego 1895 Arco30 kwietnia 184718 lutego 1895Karol Ludwik Habsburg Henrietta von Nassau-Weilburg4Fryderyk140x140px4 czerwca 1856 Židlochovice30 grudnia 1936 Magyaróvár18 lutego 18951 listopada 1918Karol Ferdynand Habsburg Elżbieta Franciszka Habsburg
Głowy rodu po 1918 #ImięLata życiaCzas rządówRodziceUrodzonyZmarłOdDo1Karol I Habsburg146x146px17 sierpnia 1887 Persenbeug-Gottsdorf1 kwietnia 1922 Funchal11 listopada 19181 kwietnia 1922Otto Franciszek Habsburg Maria Józefa Wettyn2Otto von Habsburg149x149px20 listopada 1912 Reichenau an der Rax4 lipca 2011 Pöcking1 kwietnia 19221 stycznia 2007Karol I Habsburg Zyta Burbon-Parmeńska3Karl Habsburg-Lothringen148x148px11 stycznia 1961 Starnberg1 stycznia 2007Otto von Habsburg Regina von Sachsen-Meiningen
Zobacz też Habsburgowie Habsburscy książęta cieszyńscy
Bibliografia
Linki zewnętrzne genealogia dynastii habsbursko-lotaryńskiej – M. Marek, Genealogy.Eu drzewo genealogiczne na roglo genealogia Habsburgów – Lotaryńskich z uwzględnieniem Hohenbergów, Altenburgów, Meranu na An Online Gotha Herby Austro-Węgier i krajów habsburskich – International Civic Heraldry Europäische und internationale Beziehungen – www.bundestag.de Liderzy Parlamentu Europejskiego
! Habsbursko-Lotaryński Dom