Alice in Chains – amerykański zespół muzyczny utworzony w 1987 w Seattle w stanie Waszyngton z inicjatywy gitarzysty i wokalisty Jerry’ego Cantrella i perkusisty Seana Kinneya. Przez współczesnych historyków i krytyków zaliczany do tzw. Wielkiej Czwórki z Seattle, obok Nirvany, Pearl Jam i Soundgarden.
Muzyka Alice in Chains jest mroczna i ciężka, lecz bardzo melodyjna. Odznacza się różnorodnością brzmienia, sprawiającą, że zespół trudno jest przypisać do konkretnego gatunku. Grupa powszechnie identyfikowana jest z nurtem grunge’owym, lecz czerpiąca wpływy z szeroko pojętej muzyki metalowej lat 70., która zawiera w sobie ciężkie riffy inspirowane twórczością Black Sabbath i melodyjnego hard rocka budzącego skojarzenia z dokonaniami Led Zeppelin, przeplatanego łagodniejszymi i utrzymanymi w stylistyce muzyki akustycznej kompozycjami. Rozpoznawalną cechą zespołu są rozbudowane aranżacyjnie utwory oraz charakterystyczny styl wokalny, dla którego typowe są zharmonizowane partie wokalne. Łączny nakład sprzedanych albumów wynosi ponad 25 milionów na całym świecie, w tym 14 na terenie Stanów Zjednoczonych. Wydawnictwa Jar of Flies (1994) i Alice in Chains (1995) osiągnęły najwyższą pozycję zestawienia Billboard 200. Jar of Flies był pierwszym w historii albumem wydanym w formacie EP, który uplasował się na szczycie listy przygotowywanej przez „Billboard”. Zespół uzyskał dziewięć nominacji do nagrody Grammy.
Z powodu śmierci wokalisty Layne’a Staleya w kwietniu 2002, grupa zawiesiła działalność. Reaktywacja nastąpiła w 2005, a od 2006 występuje z Williamem DuVallem.
Historia Wczesny okres (1984–1989)
W 1984 uczniowie Shorewood High School Byron Hansen, James Bergstrom, Johnny Bacolas i Zoli Semanate utworzyli glammetalowy zespół Sleze, a jego wokalistą został uczeń Meadowdale High School Layne Staley; ; .. Skład wielokrotnie ulegał roszadom w ciągu dwóch lat działalności. W 1986 dołączył gitarzysta Nick Pollock, a zespół przekształcono w Alice N’ Chains; .. W trakcie półtorarocznej aktywności, muzycy zarejestrowali dwa albumy demo. W 1987 projekt rozwiązano; .. Staley zarządzał kompleksem sal prób o nazwie Music Bank, który mieścił się nieopodal mostu Ballad Bridge w Seattle. Składał się on z 60 pomieszczeń i był otwarty przez całą dobę. Pełnił lokalnie istotną funkcję, gdyż umożliwiał początkującym muzykom rozwój artystyczny.
thumb|left|Kane Hall, miejsce pierwszego koncertu zespołu w styczniu 1988 W 1987 Pollock poznał ze sobą Staleya i gitarzystę Jerry’ego Cantrella; ., udzielającego się w założonym przez siebie rok wcześniej zespole Diamond Lie, którego trzon stanowili wokalista Scott Damon, basista Matt Muasau i perkusista Randy Nesbitt. Do składu dołączył Mike Starr, występujący w Gypsy Rose. Po obejrzeniu koncertu Alice N’ Chains w Tacoma Little Theater, Cantrell zwrócił się z propozycją objęcia funkcji wokalisty do Staleya, który w owym czasie wraz z Bergstromem i Dave’em Martinem udzielał się w efemerycznej grupie 40 Years of Hate, prezentującej muzykę z pogranicza funk i industrial. Wokalista zgodził się dołączyć do formacji muzyka pod warunkiem, że ten wystąpi w roli sidemana w jego zespole. Projekt w którym występował Staley, wkrótce uległ rozwiązaniu. Po odbyciu kilku przesłuchań, muzyk objął stanowisko wokalisty w zespole Cantrella i perkusisty Seana Kinneya. Początkowo muzycy używali różnych nazw, między innymi Mothra and Fuck i Diamond Lie. Pierwszy koncert odbył się 15 stycznia 1988 w Kane Hall na Uniwersytecie Waszyngtońskim. W składzie Staley (śpiew), Cantrell (gitara), Starr (gitara basowa), Kinney (perkusja), grupa z powodzeniem zaczęła grać w klubach położonych na północno-zachodnim wybrzeżu. Niejednokrotnie określana była przez lokalne media mianem „Kindergarden”, z uwagi na duże podobieństwo brzmieniowe i sceniczne do Soundgarden; .. Cantrell przyznał, że w początkowej fazie działalności Alice in Chains, Soundgarden był zespołem „bardzo inspirującym”.
W 1988 w Issaquah zespół zarejestrował materiał demo The Treehouse Tapes składający się z ośmiu kompozycji, w tym z coveru Davida Bowiego – „Suffragette City”. Proces został sfinansowany przez Cantrella. W tym samym roku promotor nagrań Randy Hauser i Ken Deans umożliwili grupie nagranie profesjonalnego dema dla wytwórni płytowych. Sesja miała odbyć się w Music Bank, lecz została odwołana po tym, jak policja zamknęła budynek w związku z handlem marihuaną. Za namową Hausera i Deansa doszło do zmiany nazwy zespołu z Diamond Lie na Alice in Chains. Pierwszy koncert pod nową nazwą muzycy zagrali 25 lipca 1988.
Od kwietnia do czerwca 1989, przy współpracy Ricka Parashara, członkowie zespołu pracowali w London Bridge Studio nad kolejnym demem, którego proces sfinansował Hauser. Nagrany materiał Deans przekazał menedżerom Kelly Curtis i Susan Silver, kierujących ówcześnie Soundgarden, proponując funkcję zarządzania zespołem. Materiał trafił do wytwórni Columbia. Nick Terzo: „Wielu myślało, że wybrałem najgorzej z całego grona, ale dla mnie byli niczym nieoszlifowany diament”. Po ośmiomiesięcznych negocjacjach, 11 września muzycy podpisali kontrakt z wytwórnią. Sprawami zarządzania zajęły się Curtis i Silver. W lipcu 1989 Don Kaye scharakteryzował brzmienie zespołu na łamach „Kerrang!” jako „mroczny, bluesowy rock z ostrymi jak igła i potwornymi riffami, z których Metallica byłaby dumna. Emocjonalne wokale, funkowy, brudny groove i całkowicie oryginalny, ale ostry dźwięk, gwarantują wielkie rzeczy”.
Facelift (1990–1991) Od grudnia 1989 do kwietnia 1990 muzycy odbyli w London Bridge Studio i Capitol Recording Studio w Hollywood sesję nagraniową debiutanckiego albumu studyjnego. Procesem produkcji zajął się Dave Jerden; ; .. Na przełomie lutego i marca wystąpili w roli supportu przed Extreme w ramach Pornograffiti Tour. W lipcu wytwórnia opublikowała w limitowanym nakładzie minialbum We Die Young. Był on rozsyłany w formie darmowej do najbliższych sklepów muzycznych, których właściciele otrzymywali zysk ze sprzedaży. Miało to na celu promowanie zbliżającego się albumu, jak i samego zespołu.
thumb|Styl gry Cantrella w okresie Facelift nawiązywał do klasycznego metalu i bluesa spod znaku Black Sabbath Premiera Facelift odbyła się 21 sierpnia. Steve Huey z AllMusic napisał, że „jest to jedna z najważniejszych płyt w gatunku grunge’u i rocka alternatywnego, łącząca przy tym fanów hard rocka i heavy metalu”. W opinii Kyle’a Andersona album był „głośną, brutalną, wyciskającą godziną rocka, pochłoniętą metalem, opartą na bluesie spod znaku Black Sabbath, Deep Purple i Motörhead”.
Od listopada do grudnia zespół odbył trasę po Ameryce Północnej, pełniąc rolę supportu przed Iggy Popem w ramach Brick By Brick Tour. 22 grudnia muzycy wystąpili przed półtoratysięcznym audytorium zgromadzonym w Moore Theatre, ze specjalnie przygotowanym i wyprzedanym koncertem. Materiał w reżyserii Josha Tafta wydano 30 lipca 1991 na kasecie Live Facelift; .. Podczas lutowych koncertów zespół zaprosił Pearl Jam do otwierania swoich występów; ; .. Eddie Vedder, odnosząc się do nich, przyznał, że „interesującym było oglądać zespół, który potrafi zmieniać nastroje ludzi”. W pierwszym półroczu od premiery, Facelift sprzedał się w ilości 40 tys. kopii. W styczniu 1991 został wydany singel „Man in the Box”, który dotarł do 18. pozycji Mainstream Rock Songs. Napisana przez Staleya kompozycja poruszała tematykę cenzury rządowej. Teledysk wyreżyserowany przez Paula Rachmana regularnie emitowany był w stacji muzycznej MTV; ., gdzie utrzymywał się na liście przez szesnaście tygodni. Po tych wydarzeniach album w ciągu następnych sześciu tygodni uzyskał nakład sprzedaży na poziomie 400 tys. egzemplarzy. Kontynuując trasę, zespół wyruszył wspólnie z The Almighty i Megadeth w tournée Oxidation of the Nations Tour, zainaugurowane występem w londyńskim Marquee Club 8 marca, a zakończone w Point Theatre w Dublinie 1 kwietnia. Od maja do lipca grupa występowała w roli supportu przed zespołami Anthrax, Megadeth i Slayer, w ramach amerykańskiej edycji tournée Clash of the Titans. 5 czerwca, w trakcie występu w Red Rocks Amphitheatre, zespół został obrzucony butelkami przez fanów grupy Slayer. Jedna z nich trafiła w zestaw perkusyjny Kinneya. Staley, poirytowany zachowaniem zgromadzonej publiczności, przeskoczył barierki i zaczął odrzucać w stronę tłumu różne przedmioty znalezione na scenie. Po chwili do wokalisty dołączyła reszta muzyków. Mimo tych incydentów, grupa zyskała sobie sympatię fanów muzyki metalowej podczas trasy.
6 lipca Facelift uplasował się na 42. pozycji Billboard 200, stając się pierwszym albumem wywodzącym się z nurtu grunge’owego, który dotarł do pierwszej 50. zestawienia tygodnika „Billboard”. Od sierpnia do stycznia 1992 muzycy występowali jako support dla Van Halen w ramach For Unlawful Carnal Knowledge Tour. Na początku września Facelift uzyskał od Recording Industry Association of America (RIAA) certyfikat złotej płyty. „Pierwotnie zakładaliśmy, że album mógłby sprzedać się w nakładzie 100 tys. kopii. To był nasz cel. Potem pomyśleliśmy, że wynik na poziomie 200 tys. byłby już bardzo dużym osiągnięciem” – wspominał Staley.
Album promowany był dodatkowo singlem „Sea of Sorrow”, który odnotował 27. pozycję Mainstream Rock Songs. Dzięki intensywnym trasom koncertowym, w ramach których zespół wystąpił ponad 200-krotnie, grupa zaczęła zyskiwać uwagę mediów głównego nurtu w Stanach Zjednoczonych oraz spotykać się z coraz bardziej pozytywnym przyjęciem. Fani dzwonili do rozgłośni radiowej KISW w Seattle, domagając się emisji utworów zespołu.
Sap (1991–1992) thumb|left|Sean Kinney (czerwiec 2019) W trakcie trwania For Unlawful Carnal Knowledge Tour muzycy rozpoczęli prace nad nagrywaniem materiału na drugi album studyjny. Demo wypełniło dziesięć kompozycji, spośród których kilka po przebytej selekcji postanowiono nagrać ponownie. Sesja rozpoczęła się pod koniec listopada 1991 w London Bridge Studio, przy współpracy Ricka Parashara. Zarejestrowane zostały cztery utwory utrzymane w stylistyce muzyki akustycznej. Cantrell w rozmowie z „Guitar World” przyznał, że zmiana charakteru brzmienia była zamierzonym zabiegiem. Minialbum Sap został opublikowany 4 lutego 1992, początkowo jedynie w Stanach Zjednoczonych. Powodem jego nagrania i nazwy był sen, jaki miał Sean Kinney. Muzykowi przyśniło się, że zespół nagrał kilka utworów i zamieścił je na akustycznym minialbumie. Następnego dnia perkusista opowiedział o tym pomyśle kolegom z zespołu i materiał został nagrany w ciągu niespełna tygodnia. Trzy z czterech kompozycji pochodziły ze starszych sesji nagraniowych. Na płycie gościnnie wystąpili: wokalistka Heart, Ann Wilson, Chris Cornell i frontman Mudhoney, Mark Arm. W trakcie nagrań zrodziła się supergrupa Alice Mudgarden, w skład której weszli wszyscy członkowie Alice in Chains, Arm i Cornell. Nazwę zaczerpnięto z kontaminacji Alice in Chains, Mudhoney i Soundgarden. Muzycy nagrali utwór „Right Turn”.
W 1992 członkowie zespołu pojawili się w charakterze gościnnym w filmie obyczajowym Samotnicy (reż. Cameron Crowe), występując w scenie podczas koncertu w klubie. Do promocji przyczynił się utwór „Would?”, który trafił na ścieżkę dźwiękową. 25 lutego, podczas 34. gali wręczenia nagród Grammy w Radio City Music Hall w Nowym Jorku, „Man in the Box” został wyróżniony nominacją w kategorii Best Hard Rock Performance with Vocal.
Dirt (1992–1993) thumb|Staley i Cantrell w Bostonie (1992)