Kręgouste, krągłouste, smoczkouste (Cyclostomata) – grupa wodnych kręgowców o otworze gębowym w kształcie okrągłej przyssawki. Nazwa krągłouste obejmuje minogi i śluzice zaliczane do bezżuchwowców. Postać wydłużona, robakowata, bez łusek, ciało pokryte śluzem, pozbawione żeber, szkieletu pasa barkowego i miednicowego. Nie występują płetwy parzyste. Są to zwierzęta drapieżne, padlinożerne lub pasożytnicze (niektóre półpasożytnicze). Stosunkowo prymitywnie zbudowane – mają nieparzyste nozdrza, czy segmentowane umięśnienie. Szkielet osiowy stanowi struna grzbietowa, u minogów także znajdujące się nad nią łuki naczyniowe.
Pokrewieństwo krągłoustych jest niejasne – analizy morfologiczne sugerują, że to grupa parafiletyczna (minogi bliżej spokrewnione z żuchwowcami niż ze śluzicami), podczas gdy według badań molekularnych Cyclostomata są monofiletyczne.
Przypisy Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
Nazwę systematyczną Cyclostomata wprowadził Busk w 1852 opisując rząd mszywiołów z gromady szczupnic, natomiast w literaturze powszechnie przypisuje się Cyclostomata kręgoustym. Zobacz:
Bibliografia
Kategoria:Bezżuchwowce