Edmund Kalikst Eugeniusz Charaszkiewicz (ur. 14 października 1895 w Poniecu, zm. 22 grudnia 1975 w Londynie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, oficer Oddziału II Sztabu Głównego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Był synem Stanisława, właściciela cegielni i składu drewna budowlanego, i Bronisławy z Rajewskich. Ukończył szkołę podstawową w Poniecu, następnie uczęszczał do szkół średnich kolejno w Krotoszynie, Katowicach oraz Krakowie, gdzie ukończył gimnazjum 17 grudnia 1915, będąc już (od sierpnia 1914) żołnierzem Legionów Polskich. 1 listopada 1913 wstąpił do Związku Strzeleckiego, a w latach 1913–1914 uczęszczał do szkoły podoficerskiej Związku, używając pseudonimu Kalikst. Od 1917 pracował w Komisji Wojskowej Tymczasowej Rady Stanu. Pod koniec 1917 został wcielony do Polskiego Korpusu Posiłkowego (dawnej II Brygady Legionów Polskich), w którym służył do lutego 1918 jako starszy sierżant major.

Od listopada 1918 pracował w Ministerstwie Spraw Wojskowych w Warszawie. 15 listopada 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego w stopniu podporucznika. W latach 1918–1923 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim.

Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej (brał udział w walkach pod Nowymi Święcianami, Podbrodziem, Bezdanami, Wilnem i Ejszyszkami) oraz w III powstaniu śląskim (od 2 maja do 15 sierpnia 1921 jako zastępca dowódcy plutonów rozbiórkowych zwanych Grupą Wawelberga). W lutym 1924 został przydzielony z 79 pułku piechoty w Słonimiu do Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w Warszawie. Od 1926 był oficerem polskiego wywiadu wojskowego. W Oddziale II Sztabu Generalnego pracował na stanowisku referenta spraw ukraińskich. W latach 1928–1939 kierował Ekspozyturą nr 2 Oddziału II Sztabu Generalnego, która w odróżnieniu od innych ekspozytur nie funkcjonowała jako organ terenowy polskiego wywiadu, lecz zajmowała się organizacją sabotażu i dywersji na wypadek wojny na terenie państw ościennych. W latach 30. był zastępcą kierownika „K 7” (Komitet Siedmiu). W 1938 Ekspozytura nr 2 uczestniczyła w zorganizowaniu dywersji na Zaolziu, a w 1939 w operacji „Łom” na Rusi Zakarpackiej. We wrześniu 1939 był szefem Wydziału „F” Sztabu Naczelnego Wodza.

Po kampanii wrześniowej przebywał w Rumunii, a od listopada 1939 we Francji bez przydziału. W maju 1940 wstąpił do Legii Oficerskiej w Niort. W Wielkiej Brytanii dowodził pociągami pancernymi „C” i „D” z 1. dywizjonu pociągów pancernych. W sierpniu 1943 został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Piechoty, następnie do Oddziału Administracyjnego MSWojsk. Po wojnie (do lutego 1946) był zastępcą, a później szefem Oddziału Informacyjnego Inspektoratu Zarządu Wojskowego. 11 września 1948 został zdemobilizowany.

Na emigracji kontynuował działalność w ruchu prometejskim, należał ponadto do emigracyjnej Ligi Niepodległości Polski. Pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii.

Zmarł w Londynie. Pochowany na cmentarzu South Ealing.

Awanse sierżant – 1917 podporucznik – 1918 porucznik – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 (w 1924 zajmował 110. lokatę) w korpusie oficerów piechoty) kapitan – 3 maja 1926 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 i 41. lokatą w korpusie oficerów piechoty major – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 i 41. lokatą w korpusie oficerów piechoty podpułkownik – maj 1945

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7882 – 27 czerwca 1922 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości z Mieczami – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1933 „za zasługi na polu bezpieczeństwa wojska”. Krzyż Walecznych trzykrotnie: po raz 1 i 2 w 1921Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 58) Srebrny Krzyż Zasługi – 3 sierpnia 1928M.P. z 1928 r. nr 178, poz. 387 „za zasługi na polu bezpieczeństwa Państwa”. Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi

Zobacz też prometeizm (polityka) Operacja Łom

Przypisy

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 9, 307, 373. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 137, 215.

Edmund Charaszkiewicz, Referat o zagadnieniu prometejskim – 12 lutego 1940, cz.II Edmund Charaszkiewicz, Przebudowa wschodu Europy, Niepodległość, London, 1955, s. 125–67. Sergiusz Mikulicz, Prometeizm w polityce II Rzeczypospolitej, Warszawa, Książka i Wiedza, 1971. Edmund Charaszkiewicz, Zbiór dokumentów ppłk. Edmunda Charaszkiewicza, opracowanie, wstęp i przypisy Andrzej Grzywacz, Marcin Kwiecień, Grzegorz Mazur (Biblioteka Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, tom 9), Kraków, Księgarnia Akademicka, 2000, .

Adam Szymanowicz, Działalność Ekspozytury nr 2 Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego wobec ludności mazurskiej w latach trzydziestych XX wieku, Zapiski Historyczne, t. LXXI: 2006, z. 4, s. 55–72.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie grupy destrukcyjnej „Wawelberga” Kategoria:Członkowie Ligi Niepodległości Polski Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Ludzie urodzeni w Poniecu Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 79 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu South Ealing w Londynie Kategoria:Podpułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Ruch prometejski Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1975 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze III Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej