thumb|250px|Koparkoładowarka thumb|250px|Koparka podsiębierna na podwoziu gąsienicowym K 611thumb|250px|Minikoparka thumb|250px|Koparka linowa thumb|250px|Koparka wyposażona w młot hydrauliczny Koparka jednonaczyniowa – typ koparki wyposażony w jedno naczynie urabiające, pracująca w cyklu przerywanym, tzn. pomiędzy kolejnymi etapami pracy naczynia urabiającego występują etapy pomocnicze, takie jak przeniesienie naczynia z urobkiem, jego opróżnienie i powrót do pozycji pracy. Jest to grupa koparek najpowszechniej znanych i stosowanych. Znajdują powszechne zastosowanie przy pracach ziemnych budowlanych i transportowych. Rzadko, a dotyczy to głównie dużych maszyn, są stosowane w górnictwie odkrywkowym.

Koparki jednonaczyniowe przy zastosowaniu wymiennego osprzętu są wykorzystywane do innych niż kopanie prac pomocniczych, m.in.: podnoszenia ładunków (wtedy wyposaża się ją w osprzęt dźwigowy) jako ładowarka (osprzęt ładowarkowy) jako kafar (osprzęt kafarowy) inne (widły, nożyce, młot hydrauliczny, świder, czy zrywak)

Historia koparki jednonaczyniowej Do czasów zastosowania napędu parowego korzystano z maszyn napędzanych siłą żywą. Jako pierwsze maszyny w działaniu przypominające koparki powstają różne rozwiązania pogłębiarek łyżkowych. To poprzez przeniesienie idei rozwiązań technicznych z tych maszyn na rozwiązania pracujące na lądzie, powstają projekty pierwszych koparek. 1726 – koparka przedsiębierna Dubois; maszyna napędzana układem kołowrotów; układ kinematyczny maszyny najbardziej zbliżony do współczesnych rozwiązań; projekt niezrealizowany gdyż zbyt wyprzedzał swoją epokę 1753 – koparka łyżkowa Belidora; maszyna napędzana przez deptak 1796 – w Tyneside w Anglii Grimshaw zbudował przy wykorzystaniu maszyny parowej barkę do pogłębiania kanałów, jednak maszyna nie była typową koparkąVintage Excavators by Michael D J Irwin; zasilana silnikiem parowym mocy 4 KM; zbudowano tylko jeden taki egzemplarz i nie zachowały się żadne dokumenty 1835 – amerykański mechanik William Otis skonstruował koparkę jednonaczyniową szynową z napędem parowymGiant Earthmovers: an illustrated History by Keith Haddock, patent w lutym 1839 1870 – zastosowanie lin stalowych zamiast cięgien łańcuchowych w osprzęcie roboczym koparek parowych 1874 – firma Ruston, Proctor&Co opatentowała pełnoborotową koparkę parową 1880 – Ralph R. Osgood opatentował w Stanach Zjednoczonych koparkę zgarniakowąU.S. Patent Nr 226.874 1881/2 Sir W.G. Armstrong & Co podjął się zaprojektowania i wyprodukowania pierwszej na świecie koparki parowej hydraulicznej; zbudowano tylko kilka egzemplarzy, lecz nie nastąpił dalszy rozwój napędów hydraulicznych koparek przez następne 70 lat 1884 – pierwsza koparka z obrotowym nadwoziem wyprodukowana przez „Whitaker & Sons” z Leeds 1890 – firma Osgood zbudowała koparkę szynową zasilaną 2 silnikami elektrycznymi 1903 – zastosowanie cylindrów parowych do napędu osprzętu koparkiprojekt amerykańskiego konstruktora Fridrick O. Kolgore, maszyna wykonana w zakładach Kilgory Machine Co 1904 – John W. Page uzyskał patent na łyżkę i olinowanie do koparki zgarniakowejUS Patent Nr 758.380; rozwiązanie techniczne stosowane praktycznie w niezmienionej postaci do chwili obecnej 1908 – pierwsza koparka parowa z gąsienicowym układem bieżnym wyprodukowana przez firmę Bucyrus 1910 – pierwsze koparki zgarniakowe napędzane silnikami spalinowymi; produkowane przez firmę Menigham Machine CoPeter N. Grimshaw "Excavators" Poole-Dorset 1985 lata 30. XX w. – powszechne zastosowanie silnika wysokoprężnego jako źródła napędu w koparkach linowych; rozwój technologii tworzyw sztucznych dał pierwsze próby zastosowania tej technologii w uszczelnieniach napędów hydraulicznychAn Encyclopedia of the History of Technology edited by Ian McNeil; pierwsze próby wykorzystania napędu hydraulicznego wykonane w 1935 przez La Plante Choate w spycharce firmy Caterpillar 1952 – pierwsze koparki gąsienicowe w Polsce 1954 – firma Atlas Weyhausen zastosowała napęd hydrauliczny w osprzęcie roboczym koparki, podobne rozwiązania zastosowała firma Liebherr, lecz pierwszą w pełni hydrauliczną koparkę skonstruował firma Demag (koparka B504) 1958 – pierwszy w Polsce prototyp koparki hydraulicznej skonstruowany w zakładach Waryńskiego

Podział Koparki jednonaczyniowe można podzielić: ze względu na rozmiary wykonywanych prac minikoparki (do 0,16 m³) koparki małe (>0,16 do 0,50 m³) koparki średnie (>0,50 do 5 m³) koparki wielkie (>5 m³)

ze względu na napęd osprzętu mechaniczne (linowe) hydrauliczne

ze względu na źródło napędu parowe – obecnie już historyczne spalinowe – wyposażone w silnik spalinowy spalinowo-elektryczne – napędzane silnikami elektrycznymi zasilanymi przez zespół prądotwórczy z silnikiem spalinowym umieszczony na koparce elektryczne – zasilane silnikami elektrycznymi czerpiącymi energię z sieci energetycznej

ze względu na sposób prowadzenia osprzętu roboczego: koparki przedsiębierne, określana również jako odsiębierne – naczynie urabiające porusza się w ruchu roboczym po krzywej płaszczyźnie pionowej w kierunku od podstawy koparki koparki podsiębierne – naczynie urabiające porusza się w ruchu roboczym po krzywej płaszczyźnie pionowej w kierunku do podstawy koparki

ze względu na rodzaj osprzętu: łyżkowe – narzędziem roboczym jest otwarte naczynie stalowe z krawędzią tnącą, wyposażone ewentualnie w klapę opróżniającą, umieszczone bezpośrednio na końcu ruchomego wysięgnika zgarniakowe, określane również jako zbierakowe strugowe – wyposażone w wysuwny nóż odcinający grunt w formie struga chwytakowe – wyposażone w chwytak z osprzętem dźwigowym z osprzętem kafarowym z osprzętem ładowarkowym, określane jako koparkoładowarki z osprzętem specjalnym

ze względu na rodzaj podwozia: samojezdne: gąsienicowe – wyposażone w gąsienicowy układ bieżny kołowe, określane również jako oponowe ciągnikowe (przy wykorzystaniu podwozia ciągnika rolniczego samochodowe (zastosowanie podwozia samochodowego) kroczące szynowe – określane również jako kolejowe pontonowe – pływające zainstalowane na jednym lub na kilku pontonach ciągnione, jako osprzęt montowany na innych maszynach (bezpodwoziowe)

ze względu na rodzaj nadwozia nieobrotowe – nadwozie nie ma możliwości obrotu względem podwozia obrotowe – nadwozie ma możliwość częściowego lub pełnego obrotu niepełnoobrotowe pełnoobrotowe – możliwość obrotu nadwozia o dowolny kąt

Budowa na przykładzie koparki hydraulicznej jednonaczyniowej W koparce jednonaczyniowej wyróżnia się podstawowe zespoły: podwozie – A, stanowiące zespół nośny całej konstrukcji, wyposażone w mechanizmy jazdy, najczęściej gąsienicowe nadwozie – B, zwykle pełnoobrotowe, na którym montowany jest silnik, zespoły napędowe, sterujące i kabina operatora osprzęt roboczy, montowany na nadwoziu, wyposażony w układy napędowe, w którym wyróżnia się: mechanizm wysięgnika – C, składający się z wysięgnika i siłownika (1) napędu wysięgnika mechanizm ramienia – D, składający się z ramienia i siłownika (2) napędu ramienia mechanizm łyżki – E, składający się z łyżki i siłownika (3) napędu łyżki

Koparki jednonaczyniowe polskiej produkcji koparki linowe KM-251 KS-251 – koparka samochodowa KM-602A KU-1206 koparki hydrauliczne KSH-45 – koparka ciągnikowa K-406A K-407A K-408 K-415 K-606 M250H M500H Brawal1611 Brawal1615

Zobacz też maszyny do robót ziemnych

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Koparki

vi:Máy xúc