Stanisław Paweł Kałużyński (ur. 6 sierpnia 1925 w Świerczowie, zm. 6 stycznia 2007) – polski ałtaista, językoznawca i badacz kultury Azji Środkowej oraz Syberii, mongolista i jakutolog; profesor doktor habilitowany. Popularyzator wiedzy o Mongolii, w latach 1970–2004 członek komitetu redakcyjnego „Rocznika Orientalistycznego” oraz w latach 1974–2005 serii „Prace Orientalistyczne”. Autor blisko 150 prac naukowych, wykładowca uniwersytecki.
Życiorys mały|320x320px|Grób profesora Stanisława Kałużyńskiego na cmentarzu Bródnowskim Szkołę podstawową i dwie klasy gimnazjum ukończył w dwudziestoleciu międzywojennym w Tarnowie. W czasie II wojny światowej w latach 1943–1944 był związany z AK.
Maturę zdał w 1946, studiował na kierunku bliskowschodnim w Instytucie Filologii Orientalnej Uniwersytetu Wrocławskiego. W styczniu 1951 roku podjął jako magister pracę w Instytucie Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, w Katedrze Filologii Indyjskiej.
W 1955 roku uzyskał tytuł kandydata nauk, a rok później odbył roczny staż w Jakucku, Leningradzie i Moskwie. Efektem pobytu w ZSRR była praca pt. „Mongolische Elemente in der Jakutischen Sprache”, która umożliwiła mu habilitację i uzyskanie stanowiska docenta.
W 1971 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1979 roku profesora zwyczajnego, na emeryturę przeszedł w 1995 r. Do 2006 r. był wykładowcą w Zakładzie Turkologii i Ludów Azji Środkowej Instytutu Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego.
Od 1972 roku należał do PZPR.
Otrzymał tytuł doktora honoris causa Narodowego Uniwersytetu Mongolskiego w 2006 r. i został członkiem honorowym Mongolskiej Akademii Nauk.
Był członkiem Komitetu Nauk Orientalistycznych PAN, pełniąc w latach 1971–1992 funkcję wiceprzewodniczącego. Był również członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (Wydział I Językoznawstwa i Historii Literatury) oraz towarzystw Société Finno-Ougrienne i Societas Uralo-Altaica.
Został pochowany 19 stycznia 2007 r. na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kwatera 41D-3-23).
Odznaczony m.in.Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 496: Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Brązowym Krzyżem Zasługi, Medalem 40-lecia Polski Ludowej, Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Władze mongolskie odznaczyły go między innymi: Medalem 50-lecia Mongolskiej Republiki Ludowej i Orderem Gwiazdy Polarnej (1995). Otrzymał także dwukrotnie Nagrodę Sekretarza Wydziału Nauk Społecznych PAN (1963, 1978) oraz nagrody resortowe pierwszego (1984), drugiego (1970) i trzeciego (1964) stopnia.
Wybrane publikacje książkowe Dawni Mongołowie, PIW, Warszawa 1983. Imperium mongolskie, Wydawnictwo Wiedza Powszechna {1970} Klasyczny język mongolski, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa Tradycje i legendy ludów Mongolii, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1978. Tradycje i legendy ludów tureckich, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1977. Tajna historia Mongołów: anonimowa kronika mongolska z XIII w. / przeł. z mong., wstępem i koment. opatrzył Stanisław Kałużyński ; oprac. graf. Andrzej Strumiłło. – Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970
Przypisy
Literatura biograficzna Stachowski Marek: „Słowo wstępne”, [w:] Kałużyński Stanisław: Iacutica. Prace jakutoznawcze, Warszawa 1995, s. 7-12 (+ wersja niemiecka: s. 13-19). Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 496
Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Orientalistycznych PAN Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Polscy ałtaiści Kategoria:Polscy mongoliści Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2007 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Kategoria:Polscy tłumacze literatury mongolskiej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Mongolia) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Mongolii