Charles Camille Saint-Saëns (wym. []) (ur. 9 października 1835 w Paryżu, zm. 16 grudnia 1921 w Algierze) – francuski kompozytor, wirtuoz fortepianu i organów, a także dyrygent własnych utworów. Innowacyjnie stosował złożoną instrumentację. Tworzył w duchu romantyzmu.

Życiorys Urodził się w Paryżu i był uznawany za cudowne dziecko, ponieważ w wieku 2 lat zaczął czytać, pisać i pobierał lekcje muzyki. Pierwszy koncert dał w wieku 5 lat, a pierwszą symfonię napisał mając 16 lat. Studiował w Konserwatorium Paryskim, od 1851 u Fromentala Halévy’ego (kompozycja).

W latach 1853–1857 piastował stanowisko organisty w kościele św. Mederyka, a w 1858-1877 – w kościele św. Magdaleny w Paryżu. W tym czasie koncertował też w Europie i Afryce w charakterze dyrygenta, organisty i pianisty. W 1870, podczas wojny francusko-pruskiej, był żołnierzem, pisał też utwory okolicznościowe i koncertował na rzecz rannych. Zrezygnował z pracy kościelnego organisty ze względu na złe traktowanie przez duchowieństwo, niskie wynagrodzenie oraz ograniczenia czasowe, stojące na przeszkodzie rozwijaniu międzynarodowej kariery koncertowej. Po roku 1877 skupił się na koncertowaniu i kompozycji. Był współzałożycielem Société Nationale de Musique (Narodowe Towarzystwo Muzyczne), a także wszechstronnym, utrzymującym intensywne kontakty z wieloma muzykami (Richard Wagner, Ferenc Liszt, Hector Berlioz, Georges Bizet) człowiekiem.

Saint-Saëns był pierwszym kompozytorem francuskim, który otrzymał zamówienie na napisanie utworu na festiwal w Birmingham; również jako pierwszy twórca ze swojego kraju został zaproszony do odbycia trasy koncertowej po Stanach Zjednoczonych (1906, 1915).

W uznaniu wpływu twórczości kompozytora na rozwój francuskiej muzyki symfonicznej w roku 1881 przyznano mu honorowe członkostwo Académie des Beaux Arts. Uniwersytety w Cambridge (1893) i w Oksfordzie (1907) nadały mu tytuł doktora honoris causa.

Oprócz muzyki zajmowały Saint-Saënsa astronomia, archeologia, biologia, ale i poezja (2 tomiki lirycznej osobistej poezji Rimes familières). Był także nauczycielem fortepianu. Do jego uczniów zaliczał się m.in. Gabriel Fauré, który później dokonywał transkrypcji jego utworów. Saint-Saëns odbył wiele podróży (m.in. w 1877 zawitał do Warszawy) i zmarł w trakcie jednej z nich, w Algierze.

Twórczość Debiutem kompozytorskim Saint-Saënsa było wykonanie I Symfonii Es-dur op. 2. W twórczości symfonicznej świadomie sięgał do osiągnięć muzyki XVII i XVIII w. Odegrał przy tym znaczącą rolę w kształtowaniu nowej symfoniki francuskiej. Jego koncerty fortepianowe weszły do światowego repertuaru. Oprócz kompozycji symfonicznych pisał też utwory kameralne, fortepianowe, chóralne, pieśni i opery.

Sam siebie określał mianem eklektyka. Jednak eklektyzm ten w jego kompozycjach, czerpiących z muzyki dawnej i neoklasycyzmu, zaowocował własnym stylem, brzmiącym szczególnie wyraziście w III Symfonii. Do tradycyjnego instrumentarium orkiestry kompozytor dodał organy i fortepian, co sprawia, że symfonia ta ma niepowtarzalny charakter. Spośród twórczości operowej kompozytora do dziś wykonuje się Samsona i Dalilę.

Odznaczenia Legia Honorowa (kawaler 1868, oficer 1884, komandor 1894, wielki oficer 1900, krzyż wielki 1913)Charles Camille Saint Saens (LH/2442/36). Archives nationales. Site de Paris (www2.culture.gouv.fr) Order Pour le Mérite (Prusy, 1901) Komandor Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego (Wielka Brytania, 1902)

Wybrane utwory Koncerty instrumentalne i utwory o charakterze koncertującym Koncerty fortepianowe I Koncert fortepianowy D-dur op. 17 (1858) II Koncert fortepianowy g-moll op. 22 (1868) III Koncert fortepianowy Es-dur op. 29 (1869) IV Koncert fortepianowy c-moll op. 44 (1877) V Koncert fortepianowy F-dur "Egipski" op. 103 (1896)

Koncerty skrzypcowe I Koncert skrzypcowy A-dur op. 20 (1859) – utwór dedykowany Pablowi Sarasatemu Introdukcja i rondo capriccioso a-moll na skrzypce i orkiestrę op. 28 (1863) – utwór dedykowany Pablowi Sarasatemu III Koncert skrzypcowy h-moll op. 61 (1880) – utwór dedykowany Pablowi Sarasatemu Havanaise na skrzypce i orkiestrę op. 83 (1887)

Koncerty wiolonczelowe I Koncert wiolonczelowy a-moll op. 33 (1872) II Koncert wiolonczelowy d-moll op. 119 (1902)

Inne koncerty Morceau de concert op. 154 na harfę i orkiestrę (1918, wyd. 1919)

Poematy symfoniczne Kołowrotek Omfalii (Le Rouet d'Omphale) op. 31 (1869) Phaéton op. 39 (1873) Taniec szkieletów (Danse macabre) op. 40 (1874, premiera 24 stycznia 1875)

Dzieła sceniczne Samson i Dalila (1877)

Pozostałe utwory orkiestrowe III Symfonia c-moll "Organowa" op. 78 (1886)

Utwory kameralne Sonata na skrzypce i fortepian op. 75 (1885) Karnawał zwierząt (Le Carnaval des animaux) (1886) – utwór określony przez kompozytora jako fantazja zoologiczna, cykl czternastu miniatur, z których każda wykonywana jest przez inny skład wykonawców Sonata na skrzypce i fortepian op. 102 (1896) Fantaisie op. 124 na skrzypce i harfę (1907) Sonata na obój i fortepian op. 166 (1921) Sonata na klarnet i fortepian op. 167 (1921) Sonata na fagot i fortepian op. 168 (1921)

Inne Oratorium na Boże Narodzenie

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Camille Saint-Saëns – nuty w bibliotece Polona Camille Saint-Saëns w Polskiej Bibliotece Muzycznej

Kategoria:Absolwenci Konserwatorium Paryskiego Kategoria:Francuscy kompozytorzy Kategoria:Francuscy pianiści Kategoria:Francuscy organiści Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Montparnasse w Paryżu Kategoria:Urodzeni w 1835 Kategoria:Zmarli w 1921 Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni cywilnym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim