NetBSD – wysoce przenośny, dostępny na wiele architektur system operacyjny z rodziny BSD (Unix), zgodny z normą POSIX.
Oficjalnym zawołaniem jest Oczywiście, że [to] obsługuje NetBSD () – nawiązujące do rekordowej liczby architektur, na które przeniesiono system.
Pochodzenie Początkowo powstały 21 marca 1993 na bazie kodu – zarzuconego pod wpływem procesu Novell/BSD projektu – 386BSD, który z kolei opierał się na 4.3BSD Net/2. Jednak w przeciwieństwie do 386BSD, który przeznaczony był wyłącznie dla platformy IA32, zespół NetBSD od początku dążył do maksymalnej przenośności swego systemu.
Wydania Wersja Data wydania Opis10.118 grudnia 2024Ogłoszenie wydania10.028 marca 2024Ogłoszenie wydania Zawiera znaczące poprawki wielowątkowości oraz skalowalności systemu.9.212 maja 2021Ogłoszenie wydania9.118 października 2020Ogłoszenie wydania8.131 maja 2019Pełna lista zmian8.017 lipca 20187.0.128 maja 20167.08 października 20157.0 RC318 sierpnia 20157.0 RC228 lipca 20157.0 RC121 czerwca 20156.1.57 października 20146.1.327 stycznia 20146.1.122 sierpnia 20136.118 maja 20136.017 października 20125.1.019 listopada 20105.0.212 lutego 2010Kolejne poprawki.5.0.12 sierpnia 2009Zawiera poprawki błędów krytycznych i zwiększa stabilność działania systemu.5.029 kwietnia 2009zastąpienie XFree86 za pomocą Xorg (w niektórych portach), wstrzymywanie systemu z wykorzystaniem ACPI na laptopach, wsparcie dla zapisu w systemie plików UDF, dodanie frameworka zarządzania energią4.019 grudnia 20073.14 listopada 20063.0.24 listopada 20063.0.124 lipca 20063.021 grudnia 20052.12 listopada 20052.09 grudnia 2004SMP w popularnych architekturach1.614 września 2002dynamiczne linkowanie bibliotek w /bin i /sbin1.56 grudnia 20001.412 maja 19991.34 stycznia 1998oparte na 4.4BSD Lite21.22 października 19961.126 listopada 19951.026 października 1994oparte na 4.4BSD Lite, bez kodu AT&T0.923 sierpnia 1993oparte na 4.4BSD Lite, bez kodu AT&T0.820 kwietnia 1993pierwsza wersja systemu oparta na 386BSD i 4.3BSD Net/2 (zawierała kod AT&T)21 marca 1993 9:45:37rozpoczęcie projektu jako autonomicznego systemu
Informacje techniczne Jądro systemu – monolityczne typu UNIX, duża przenośność świadczy o wysokiej jakości kodu. Powłoka – każda zgodna z POSIX. System plików – 64-bitowy Fast File System z Berkeley i wiele innych.
NetBSD został przeniesiony na rekordową liczbę architektur: Acorn26, Acorn32, Algor, Alpha, AMD64, Amiga, AmigaPPC, Arc, Arm32, Atari, BeBox, Cats, Cesfic, Cobalt, Dreamcast, EvbARM, EvbMIPS, EvbSH3, EvbSH5, HP300, HP700, HPCARM, HPCMIPS, HPCSH, i386, Luna68k, Mac 68k, MacPPC, MIPSCO, Mmeye, Mvme68k, MvmePPC, NetWinder, NeWS68k, NeWSMIPS, NeXT68k, OfPPC, PC532, Pegasos II, PlayStation 2, Pmax, PmPPC, Prep, Sandpoint, SBMIPS, SGIMIPS, Shark, SPARC, SPARC64, Sun2, Sun3, VAX, Walnut, x68k, Xen.
Łącznie około 50 portów, przy czym nie wszystkie wersje są na tym samym etapie rozwoju, niektóre architektury działają jedynie z nowszymi lub starszymi wersjami systemu. Wszystkie wersje powstają na bazie jednego drzewa kodu.
Pozwala uruchamiać binaria innych systemów: na platformie i386: BSD/OS, FreeBSD, Linux, SCO, Solaris, SVR4 na platformie m68k: HP-UX, Linux, Solaris, SVR4, SunOS na platformie alpha: Linux, OSF1/Digital, UNIX/, na platformie SPARC: Solaris, SVR4, SunOS oraz Linux na architekturach PowerPC, MIPS, ARM i VAX
Do instalacji oprogramowania spoza systemu podstawowego, NetBSD używa pkgsrc – NetBSD Packages Collection. Jest to zbiór skryptów Makefile, które pozwalają pobrać, skompilować i zainstalować dany program. Z pomocą autoconf, pkgsrc można używać na innych systemach operacyjnych, takich jak GNU/Linux, FreeBSD, Solaris, Darwin/OS X, IRIX itd.
Zastosowania Dzięki przenośności kodu, niskim wymaganiom i dostępności na szeroką gamę platform sprzętowych zyskał ogromną popularność jako system operacyjny w środowiskach akademickich i edukacyjnych, gdzie pozwala na posiadanie jednej platformy programowej na najróżniejszych systemach, często starszej daty – które nie są już wspierane przez producentów bądź nie byłyby w stanie spełnić wymagań innych współczesnych systemów. Z powodzeniem znajduje także zastosowanie jako system dla serwerów i zapory sieciowej oraz jako system typu embedded dla urządzeń przenośnych.
Jego szybko powstające porty, na nowe architektury, niejednokrotnie były podstawą dla nowych wersji FreeBSD i OpenBSD (OpenBSD jest wynikiem rozłamu w zespole NetBSD, wskutek którego w 1996 odszedł Theo de Raadt) przenoszonych na te systemy. Uwaga ta dotyczy także implementacji różnych technologii, np. NetBSD był pierwszym wolnym systemem wyposażonym w obsługę USB.
Częściowo stał się także obok Macha i FreeBSD podstawą systemu Darwin, stanowiącego uniksowy fundament OS X.
Dostępność Wolny i darmowy system operacyjny rozprowadzany z pełnym kodem źródłowym na zmodyfikowanej licencji BSD. Drzewo kodu systemowego zarządzane jest przy pomocy CVS. Źródła i binaria dostępne są poprzez FTP, rsync, płyty CD, obrazy iso oraz system CVS.
Nad rozwojem projektu czuwa czteroosobowy tzw. Core Group. Większość z portów na różne architektury posiada własnego opiekuna. Opieką techniczną i administracyjną zajmuje się NetBSD Foundation.
Zobacz też 386BSD Jibbed OpenBSD
Linki zewnętrzne NetBSD w serwisie distrowatch.com http://www.netbsd.org