Ałbena Petrowa Denkowa, bułg. Албена Петрова Денкова (ur. 3 grudnia 1974 w Sofii) – bułgarska łyżwiarka figurowa, startująca w parach tanecznych z Maksimem Stawiskim. Uczestniczka igrzysk olimpijskich (2002, 2006), dwukrotna mistrzyni świata (2006, 2007), dwukrotna wicemistrzyni Europy (2003, 2004), medalistka finału Grand Prix (zwycięstwo w 2006 roku) oraz 13-krotna mistrzyni Bułgarii. Zakończyła karierę sportową 18 października 2007 roku.
Denkowa i Stawiski zostali pierwszymi medalistami mistrzostw świata, Europy oraz Grand Prix reprezentującymi Bułgarię.
Życie prywatne Ałbena Denkowa jest córką Sylwii i Dragomira. Ma młodszą siostrę przyrodnią, Inę Demiriewą, która również trenowała taniec na lodzie. Ukończyła studia na Uniwersytecie w Sofii, na wydziale ekonomii. W marcu 2006 r. Denkowa zaręczyła się ze swoim partnerem sportowym Maksimem Stawiskim. 30 stycznia 2011 r. na świat przyszedł ich syn Daniel.
Kariera Denkowa zaczynała jako gimnastyczka, ale zmieniła swoje zainteresowania w wieku 8-9 lat i rozpoczęła treningi łyżwiarskie. Jej pierwszym partnerem tanecznym w latach 1992–1996 był Christo Nikołow, z którym wywalczyła dwa tytuły mistrzyni Bułgarii. Duet wystąpił czterokrotnie na mistrzostwach świata i Europy, zajmując głównie miejsca powyżej 20.
Od 1996 r. rozpoczęła współpracę z rosyjskim łyżwiarzem Maksimem Stawiskim. Tańczyli razem 11 sezonów i zdobyli 11 tytułów mistrzowskich w swoim kraju – Bułgarii. W 1998 r. wzięli udział w swoich pierwszych igrzyskach olimpijskich w Nagano. Był to dopiero drugi sezon ich wspólnych startów, a występ olimpijski zakończyli na 18. miejscu. W sezonie 1998/99 wygrali Finlandia Trophy i Memoriał Karla Schäfera. Byli pierwszą parą taneczną z tego kraju, która zaczęła odnosić sukcesy na arenie międzynarodowej. Rok później stanęli po raz pierwszy na podium zawodów Grand Prix, zajmując trzecie miejsce w niemieckich zawodach Bofrost Cup. Pomimo coraz lepszych rezultatów, duet Denkowa/Stawiski nie miał szansy na zaprezentowanie się zarówno podczas mistrzostw Europy w 2000 jak i mistrzostw świata w 2000. Z pierwszych zawodów wyeliminowało ich zapalenie płuc Stawiskiego, zaś z drugiej docelowej imprezy sezonu musieli zrezygnować z powodu incydentu na ostatnim treningu ich tańca dowolnego przed zawodami. Podczas próby reprezentant Stanów Zjednoczonych, Peter Czerniszew przypadkowo uderzył w nogę Denkowej rozcinając jej mięsień i dwa ścięgna, co nie tylko wykluczyło ją z udziału w mistrzostwach, ale również uniemożliwiło poruszanie się przez kolejne trzy miesiące.
thumb|left|Denkowa i Stawiski (w środku) na podium zawodów NHK Trophy 2004
W 2000 r. zmienili lokalizację treningową z rodzimej Sofii na rosyjskie Odincowo, gdzie do 2005 r. trenowali pod okiem Aleksieja Gorszkowa i choreografa Siergieja Petuchowa. W sezonie 2001/02 wygrali swoje pierwsze zawody z cyklu Grand Prix – Bofrost Cup w Niemczech. W swoim drugim występie na igrzyskach olimpijskich w Salt Lake City byli na siódmym miejscu. W kolejnym sezonie, na mistrzostwach Europy w 2003 w Malmö zdobyli srebrny medal, przegrywając jedynie z Rosjanami Iriną Łobaczową i Ilją Awierbuchem. Podczas mistrzostw świata w 2003 stanęli pierwszy raz na podium mistrzostw świata, zdobywają brązowy medal za Kanadyjczykami Bourne/Kraatz oraz ponownie za duetem Rosjan Łobaczowa/Awierbuch. W sezonie 2003/04 byli niepokonani w zawodach Grand Prix, jednak zarówno na mistrzostwach Europy, jak i mistrzostwach świata zdobywali srebrne medale przegrywając z Rosjanami Tatjaną Nawką i Romanem Kostomarowem. W sezonie 2004/05 wycofali się z mistrzostw Europy, a na mistrzostwach świata zajęli piąte miejsce.
thumb|left|Zwycięstwo w zawodach Skate America 2006
W 2005 r. Denkowa i Stawiski zdecydowali się na wyjazd do Delaware w Stanach Zjednoczonych, aby trenować z Natalją Liniczuk i Giennadijem Karponosowem. W sezonie 2005/06 nie startowali w większości zawodów. Podczas mistrzostw świata w 2006 osiągnęli jeden z największych sukcesów w karierze – zdobyli pierwszy tytuł mistrzów świata i byli pierwszym bułgarskim duetem, który tego dokonał. W sezonie 2006/07 powtórzyli ten sukces i zdobyli drugi tytuł mistrzów świata. Oprócz tego dwukrotnie wygrali zawody GP i finał Grand Prix w Petersburgu. Jedynym miejscem poniżej pierwszego w tym sezonie były dla nich mistrzostwa Europy w 2007 w Warszawie, gdzie zdobyli brązowy medal.
thumb|Mistrzostwa Europy 2007
W październiku 2006 r. Denkowa została prezydentem Bułgarskiej Federacji Łyżwiarstwa Figurowego. W kwietniu 2007 r. Denkowa i Stawiski zostali uhonorowani gwiazdą bułgarskiej Hall of Fame. Karierę amatorską Denkowa zakończyła dokładnie rok później, na co poniekąd miał wpływ wypadek jej partnera sportowego i ówczesnego narzeczonego Maksima Stawiskiego, który będąc pod wpływem alkoholu spowodował wypadek w którym zginął 24-letni mężczyzna, a 18-letnia narzeczona ofiary zapadła w śpiączkę.
Po zakończeniu kariery Denkowa i Stawiski brali udział w rewiach łyżwiarskich m.in. Stars on Ice oraz w rosyjskim programie telewizyjnym Ice Age. W grudniu 2009 r. Denkowa zrezygnowała z pełnienia funkcji prezydenta Bułgarskiej Federacji Łyżwiarstwa Figurowego. Oprócz tego obydwoje pracowali jako konsultanci przy choreografiach m.in. dla niemieckiej pary sportowej Nelli Zhiganshina i Alexander Gazsi, czy Francuza Briana Jouberta. Para otworzyła również szkółkę łyżwiarską w Sofii, a od 2012 r. rozgrywane są zawody Denkowa-Stawiski Cup dla łyżwiarzy w kategorii seniorów, okazjonalnie w kategoriach młodzieżowych (w 2015 r. zawody te zaliczane były do Challenger Series).
Osiągnięcia Z Maksimem Stawiskim Zawody 96–97 97–98 98–99 99–00 00–01 01–02 02–03 03–04 04–05 05–06 06–07 Międzynarodowe Igrzyska olimpijskie 18 7 5 Mistrzostwa świata 19 17 11 10 5 3 2 5 1 1 Mistrzostwa Europy 17 16 9 8 6 2 2 3 GP Finał Grand Prix 3 1 GP NHK Trophy 6 3 1 1 2 GP Cup of Russia 5 3 GP Skate America 1 GP Skate Canada International 5 4 2 1 GP Trophée Eric Bompard 4 1 2 1 GP Bofrost Cup on Ice 6 3 1 1 Finlandia Trophy 1 1 1 1 1 Memoriał Karla Schäfera 1 Golden Spin Zagrzeb 1 Krajowe Mistrzostwa Bułgarii 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Z Christo Nikołowem Zawody 92–93 93–94 94–95 95–96 Międzynarodowe Mistrzostwa świata 21 26 27 24 Mistrzostwa Europy 18 22 25 22 Krajowe Mistrzostwa Bułgarii 1 1
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bułgarscy trenerzy łyżwiarstwa figurowego Kategoria:Bułgarscy łyżwiarze figurowi Kategoria:Bułgarscy olimpijczycy (Nagano 1998) Kategoria:Bułgarscy olimpijczycy (Salt Lake City 2002) Kategoria:Bułgarscy olimpijczycy (Turyn 2006) Kategoria:Ludzie urodzeni w Sofii Kategoria:Łyżwiarze figurowi na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1998 Kategoria:Łyżwiarze figurowi na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002 Kategoria:Łyżwiarze figurowi na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2006 Kategoria:Urodzeni w 1974