Telenowela dokumentalna (ang. documentary soap, docusoap) – gatunek telewizyjny łączący w sobie cechy filmu dokumentalnego i telenoweli. Występują w nim autentyczne osoby pod własnym imieniem i nazwiskiem, a kamera bez nadmiernej ingerencji reżyserskiej rejestruje wydarzenia, w których uczestniczą.
Podobną produkcją, której forma przypomina telenowelę dokumentalną i zawiera wszystkie jej elementy realizacyjne jest paradokument. W tym wypadku bohaterowie są jednak postaciami fikcyjnymi, a wypowiedzi i sytuacje, nawet jeśli czasem oparte na faktach, są wyreżyserowane i odgrywane przez aktorów lub amatorów.
Pierwsze telenowele dokumentalne powstały w połowie lat 90. XX wieku w BBC. Wkrótce podobne seriale zaczęto produkować w innych europejskich stacjach telewizyjnych. Większość z nich osiągała wysoką oglądalność.
Pierwszym polskim serialem tego typu był Szpital Dzieciątka Jezus z 1999 roku. Jego bohaterami są pacjenci warszawskiego Szpitala Klinicznego Akademii Medycznej w Warszawie.
Przykłady innych polskich telenowel dokumentalnych (w kolejności alfabetycznej): Ballada o lekkim zabarwieniu erotycznym - telenowela dokumentalna pokazuje właścicieli małych firm zatrudniających młode dziewczyny do pracy w branży rozrywkowej. TVP. Lata produkcji: 2003-2004. Chicago Chłopaki do wzięcia - Polsat. Lata produkcji: od 7 października 2012 - do obecnie. Dyżur Dzieci Witkacego - reżyseria: Ryszard Bugajski Dziewczęta z ośrodka Euro łany - telenowela dokumentalna, kontynuacja "Złotych łanów". Realizacja: Ewa Straburzyńska. TVP. Rok produkcji: 2015. Granice Ja, alkoholik JRG w akcji Kartoteka Kawaleria powietrzna Kochaj mnie Królowe życia - pokazuje osoby, które się dorobiły, ich styl życia, postawy. Forma pośrednia, z czasem coraz bardziej zbliżona do paradokumentu niż telenoweli dokumentalnej. Realizacja: spółka Przester TV dla stacji telewizyjnej TTV. Emisja 2016 - 2022. Mam prawo Młodzi lekarze Na ratunek Nieparzyści - telenowela dokumentalna pokazuje życie, postawy i marzenia klientów trzech biur matrymonialnych: we Wrocławiu, Opolu i Lubaniu. Zrealizowana w 2000 roku przez Ewę Straburzyńską dla Telewizji Polskiej. Operacja życie Pierwszy krzyk Prawdziwe psy Przedszkolandia - bohaterami są dzieci uczęszczające do jednego z warszawskich przedszkoli (przedszkole nr 334 na Bielanach). Reżyseria: Barbara Pawłowska. TVP. Rok produkcji: 2002. S.O.S. Dzieciom! Serce z węgla Wielkie rodziny Zielona karta Złomowisko PL - telenowela dokumentalna ukazująca życie osób pracujących przy złomie metalowym, od drobnych zbieraczy złomu po duże skupy. Złote łany - telenowela dokumentalna o kłopotach, radościach i pracy dolnośląskich rolników. Realizacja: Ewa Straburzyńska dla TVP. Rok produkcji: 2000.
Kategoria:Gatunki seriali telewizyjnych