Karel Schwarzenberg, cz. Karel Jan Nepomuk Josef Norbert Bedřich Antonín Vratislav Menas kníže ze Schwarzenbergu, niem. Karl Johannes Nepomuk Josef Norbert Friedrich Antonius Wratislaw Mena Fürst zu Schwarzenberg (wym. ; ur. 10 grudnia 1937 w Pradze, zm. 12 listopada 2023 w Wiedniu) – czeski polityk, działacz opozycji antykomunistycznej w okresie Czechosłowacji, minister spraw zagranicznych Republiki Czeskiej w latach 2007–2009 oraz 2010–2013, założyciel i lider partii TOP 09, kandydat w wyborach prezydenckich w 2013.
Życiorys Był najstarszym synem księcia Karela VI Schwarzenberga i jego małżonki Antonie von Fürstenberg. Miał obywatelstwo czeskie i szwajcarskie. Po komunistycznym zamachu stanu z lutego 1948 opuścił wraz z rodziną Czechosłowację i osiadł za granicą. Studiował prawo na uniwersytetach w Wiedniu i Grazu oraz leśnictwo na uniwersytecie w Monachium, jednak nie ukończył żadnego z tych kierunków. W 1962 został przysposobiony przez Jindřicha Schwarzenberga z innej linii Schwarzenbergów, po jego śmierci w 1965 zajął się zarządzaniem rodzinnym majątkiem.
Po praskiej wiośnie zaangażował się w tworzenie czechosłowackich ośrodków opozycyjnych za granicą. Razem z Vilémem Prečanem utworzył centrum dokumentacyjne archiwizujące zabronioną literaturę. Zbiory te zostały później przekazane Muzeum Narodowemu w Pradze. Zaangażowany w ruch obrony praw człowieka, pomiędzy 1984 a 1990 pełnił funkcję przewodniczącego Międzynarodowej Helsińskiej Federacji na rzecz Praw Człowieka. W 1989 uczestnik organizowanego przez Solidarność Polsko-Czesko-Słowacką Międzynarodowego Seminarium Kultury Europy Środkowej, o którym Václav Havel powiedział, że było uwerturą do aksamitnej rewolucji. W 1989 razem z Lechem Wałęsą nagrodzony przez Radę Europy nagrodą za działanie na rzecz praw człowieka.
Powrócił do kraju po aksamitnej rewolucji. W latach 1990–1992 pełnił funkcję sekretarza w kancelarii prezydenta Václava Havla. W 1992 był specjalnym wysłannikiem OBWE do Górskiego Karabachu. Na drodze sądowej odzyskał część rodzinnych nieruchomości skonfiskowanych przez władze komunistyczne.
Był członkiem Obywatelskiego Sojuszu Demokratycznego (od 1996). W 2004 został wybrany do Senatu (z rekomendacji Unii Wolności). Od 9 stycznia 2007 do 8 maja 2009 był ministrem spraw zagranicznych z nominacji Partii Zielonych w drugim rządzie Mirka Topolánka. W 2009 założył nowe centroprawicowe ugrupowanie pod nazwą TOP 09. Kierował nim do 2015 (zastąpił go Miroslav Kalousek), po czym otrzymał godność honorowego przewodniczącego.
W wyborach parlamentarnych w 2010 uzyskał po raz pierwszy mandat deputowanego do Izby Poselskiej. Po wyborach partia TOP 09 zawiązała koalicję rządową z Obywatelską Partią Demokratyczną (ODS) oraz Sprawami Publicznymi (VV), a Karel Schwarzenberg 13 lipca 2010 objął stanowisko wicepremiera oraz ministra spraw zagranicznych w rządzie premiera Petra Nečasa. Jako minister spraw zagranicznych uczestniczył w konferencjach Grupy Bilderberg i Komisji Trójstronnej. Wspólnie z polskim ministrem Radosławem Sikorskim zainicjował utworzenie Forum Dialogu Polsko-Czeskiego.
W styczniu 2013 wystartował w pierwszych bezpośrednich wyborach prezydenckich. W pierwszej turze głosowania otrzymał 23,4% głosów, w drugiej poparło go 45,2% głosujących. Przegrał tym samym z Milošem Zemanem. 10 lipca 2013 zakończył urzędowanie na stanowisku ministra wraz z całym gabinetem. W wyborach w tym samym roku ponownie uzyskał mandat deputowanego do niższej izby czeskiego parlamentu, w której objął stanowisko przewodniczącego komisji spraw zagranicznych. W 2017 został wybrany do Izby Poselskiej na kolejną kadencję; mandat deputowanego sprawował do 2021.
Życie prywatne W latach 1967–1988 i ponownie od 2008 był żonaty z Therese zu Hardegg, z którą miał syna Johannesa i córkę Annę. Najmłodszy syn jego żony Karl Philipp (urodzony w trakcie trwania małżeństwa) został w 1987 adoptowany przez austriackiego polityka Thomasa Prinzhorna, swego biologicznego ojca i drugiego męża Therese zu Hardegg.
Odznaczenia Order Lwa Białego I klasy (odmiana cywilna) – 2023 Order Tomáša Garrigue Masaryka III klasy – 2002 Medal za Zasługi dla Dyplomacji – 2019 Order Złotego Runa – Hiszpania, 1991 Wielka Srebrna na Wstędze Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii – Austria, 2005 Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec – Niemcy, 2008 Order Zasługi Wolnego Kraju Saksonii – Saksonia, 2012 Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej – Polska, 2013 Odznaka Honorowa „Bene Merito” – Polska, 2010 Order Księcia Jarosława Mądrego II klasy – Ukraina, 2020 Order Przyjaźni – Armenia, 2021 Medal 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej – Rada Białoruskiej Republiki Ludowej, 2019
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Grazu Kategoria:Czechosłowaccy dysydenci Kategoria:Czescy ministrowie spraw zagranicznych Kategoria:Członkowie Izby Poselskiej Republiki Czeskiej Kategoria:Kandydaci na urząd Prezydenta Republiki Czeskiej Kategoria:Kawalerowie Zakonu Świętego Łazarza Kategoria:Odznaczeni armeńskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Odznaczeni Orderem Masaryka Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Runa Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Bene Merito Kategoria:Odznaczeni Orderem Księcia Jarosława Mądrego Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Wolnego Kraju Saksonii Kategoria:Politycy Obywatelskiego Sojuszu Demokratycznego Kategoria:Politycy TOP 09 Kategoria:Senatorowie Republiki Czeskiej Kategoria:Uczestnicy ruchu Solidarność Polsko-Czesko-Słowacka Kategoria:Wicepremierzy Czech Kategoria:Ludzie urodzeni w Pradze Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Zmarli w 2023