thumb|Jęczmień zwyczajny thumb|Jęczmień dwurzędowy Jęczmień (Hordeum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. Obejmuje ok. 36–40 gatunków traw jednorocznych i trwałych. Około 20 z nich to diploidy, pozostałe to powstałe z nich poliploidy. Zasięg rodzaju obejmuje rozległe obszary półkuli północnej i niewielkie południowej.
Ogromne znaczenie użytkowe ma jako roślina zbożowa jęczmień zwyczajny H. vulgare. Niektóre gatunki, zwłaszcza jęczmień grzywiasty H. jubatum uprawiane bywają jako ozdobne.
Rozmieszczenie geograficzne Gatunki z rodzaju jęczmień występują głównie na półkuli północnej – 8 w Europie, 10 w Chinach, poza Eurazją obecne są w północnej Afryce i Ameryce Północnej oraz Południowej. Na południowym krańcu Afryki południowej obecny jest izolowany geograficznie H. capensis. Liczne gatunki rozprzestrzenione zostały na wielu kontynentach poza pierwotnym obszarem występowania. Gatunki flory Polski Rośliny z rodzaju na terenie Polski występują tylko jako introdukowane – uprawiane, zdziczałe i zadomowione lub dziczejące tylko przejściowo. jęczmień dwurzędowy, płaskur (Hordeum distichon L.) – uprawiany jęczmień grzywiasty (Hordeum jubatum L.) – antropofit zadomowiony jęczmień nadmorski (Hordeum marinum Huds.) – efemerofit jęczmień płonny, j. płony (Hordeum murinum L.) – antropofit zadomowiony jęczmień zwyczajny, j. wielorzędowy (Hordeum vulgare L.) – uprawiany jęczmień żytni (Hordeum secalinum Schreb.) – wymarły jęczmień bulwiasty (Hordeum bulbosum L.) – efemerofit
Na liście gatunków krajowych ujmowany jest także jęczmień pawi Hordeum zeocriton L., która to nazwa według Plants of the World online jest synonimem H. distichon L. Morfologia Owoce Ziarniaki, które zawierają duże ilości skrobi. Mają kształt wydłużony, okryty plewkami, pomarszczony. Plewka ma barwę słomkową.
Systematyka Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales). W obrębie rodziny należy do podrodziny wiechlinowych (Pooideae), plemienia Triticeae.
Pozycja w systemie Reveala (1994–1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), podrodzina jęczmieniowe (Hordeoideae Burmeist.), plemię jęczmieniowe (Hordeeae Kunth ex Spenn.), podplemię Hordeinae (Hordeinae Dumort.), rodzaj jęczmień (Hordeum L.).
Wykaz gatunków
Zastosowanie Do rodzaju tego należą jedne z najstarszych i najważniejszych zbóż (obecnie piąte co do wielkości uprawy na świecie). Uprawiany jest jęczmień zwyczajny, przy czym największym jego producentem jest Rosja. Najstarsze znane dowody na uprawę jęczmienia pochodzą z Bliskiego Wschodu i są datowane na VII tysiąclecie p.n.e. Jęczmień zwyczajny znajduje zastosowanie jako podstawowy surowiec do produkcji słodu jęczmiennego w browarnictwie oraz do produkcji kasz. Jęczmień jest także rośliną pastewną. Krótki okres wegetacji rośliny wynoszący 90 dni umożliwia uprawianie jej na terenach o chłodniejszym klimacie, a specjalnie wyhodowana odmiana o okresie wegetacji wynoszącym 55 dni, także na obszarach dalekiej północy. Ponadto, jęczmień wykorzystywany jest przy produkcji szkockiej i irlandzkiej whisky.
Niektóre gatunki jęczmienia są roślinami ozdobnymi (jęczmień grzywiasty) lub chwastami (jęczmień płonny).
Choroby Wirusowe: paskowana mozaika jęczmienia, żółta karłowatość jęczmienia, żółta mozaika jęczmienia Powodowane przez grzyby i lęgniowce: askochytoza zbóż, brunatna plamistość liści zbóż, czerń zbóż, fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła i korzeni zbóż, głownia pyląca jęczmienia, głownia zwarta jęczmienia, łamliwość źdźbła zbóż i traw, mączniak prawdziwy zbóż i traw, pasiastość liści jęczmienia, plamistość siatkowa jęczmienia, rdza jęczmienia, rdza źdźbłowa zbóż i traw, rdza żółta zbóż i traw, rynchosporioza zbóż, zgorzel podstawy źdźbła, zgorzel siewek.
Przypisy
Kategoria:Wiechlinowate
Kategoria:Piwowarstwo Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza