thumb|Kryształ brukitu Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.
Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).
Charakterystyka Właściwości Tworzy kryształy tabliczkowe i kolumnowe i słupkowe. Występuje w postaci tabliczkowych kryształów, na ścianach których widać wyraźne prążkowanie często z budową klepsydrową. Wykształca także kryształy narosłe i wrosłe. Nie wykształca kryształów bliźniaczych. Posiada luminescencję od białej do szarawobiałej lub żółtawobiałej.
Często przyjmuje postać pseudoheksagonalną (podwójnej pseudoheksagonalnej piramidy). Jest jedną z trzech odmian polimorficznych dwutlenku tytanu – pozostałe odmiany to: rutyl i anataz. Jest przezroczysty lub nieprzezroczysty, wykazuje pleochroizm o barwach od żółto-, przez czerwoną, do złocistobrunatnej.
Występowanie Występuje w żyłach hydrotermalnych, skałach magmowych, skałach metamorficznych: gnejsach, łupkach i skałach wulkanicznych, rzadziej w pegmatytach. Powstaje też jako produkt rozkładu innych minerałów zawierających tytan. Niekiedy tworzy koncentracje w skałach okruchowych: piaskach i żwirach. Towarzyszą mu najczęściej anataz, rutyl, kwarc, albit, piryt, skaleń, hematyt, tytanit, kwarc dymny i magnetyt.
Miejsca występowania: Na świecie: Szwajcaria (Amsteg), Austria (Prägraten), Francja, Włochy, Rosja (Miass), USA (Magnet Cove), Wielka Brytania (Tremadoc), Brazylia.
W Polsce znajdowany jest w Sudetach (w okolicach Jeleniej Góry, Kowar, Sowiej Dolinie oraz na Pogórzu Izerskim).
Zastosowanie ma znaczenie naukowe i kolekcjonerskie, okazjonalnie stosowany jako kamień ozdobny w jubilerstwie. Przezroczyste brukity są bardzo rzadkie i najbardziej poszukiwane, w niektórych złożach minerał występuje w ilościach opłacalnych do eksploatacji i wówczas jest używany do pozyskiwania tytanu.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne brukit w serwisie Webmineral.com brukit na stronie Mindat.org
Kategoria:Tlenki i wodorotlenki (minerały)