Sęp przylądkowy, sęp kaplandzki (Gyps coprotheres) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący południową Afrykę. Nie wyróżnia się podgatunków. Narażony na wyginięcie.
Morfologia mały|lewo|Sęp przylądkowy w locie Wymiary średnie długość ciała 95–110 cm, masa ciała 7,07–10,9 kg (średnio 9,35 kg), rozpiętość skrzydeł 228–255 cm.
Zasięg występowania Głównie południowo-wschodnia Botswana i północno-wschodnia Południowa Afryka, do tego wschodnie RPA i Lesotho. Niegdyś sępy plamiste gniazdowały również w Namibii, zachodnim i południowym Zimbabwe, zachodnim i południowym Mozambiku (obecnie rzadki) oraz Suazi; sporadycznie zalatują do północnej Zambii.
Ekologia i zachowanie mały|lewo|Jajo z kolekcji muzealnej Biotop Otwarte obszary trawiaste, step, dawniej również karru; zwykle w pobliżu gór, gdzie gniazdują i odpoczywają na klifach. Gniazdo Gniazduje w koloniach liczących do 1000 osobników. Gniazda są rozlokowane w odstępach około 2,5 m. Gniazdo jest dużą platformą z gałęzi i suchych traw, buduje je samica; w środku ulokowane jest płytkie zagłębienie wyściełane mniejszymi gałęziami i trawą. Ulokowane zwykle na klifie. Jaja Jedno jajo składane w maju lub czerwcu. Wysiadywanie, pisklęta, dojrzewanie Jajo wysiadywane jest przez okres 55 do 59 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po 125–171 dniach. Po kolejnych 15–221 dniach są w pełni samodzielne. Dorosłe osobniki zawsze przeganiają młode z terytorium przed nadejściem kolejnego lęgu. Pożywienie Padlina. Podczas żerowania dominuje nad niemal wszystkimi sępami, z wyjątkiem większego sępa uszatego (Torgos tracheliotos).
Status zagrożenia Od 2021 roku IUCN uznaje sępa przylądkowego za gatunek narażony (VU, Vulnerable). Wcześniej, od 2015 roku otrzymywał status zagrożonego wyginięciem (EN, Endangered), a od 1994 roku był klasyfikowany jako gatunek narażony (VU, Vulnerable). W 2021 roku liczebność populacji szacowano na 9600 – 12 800 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy.
Zidentyfikowano 16 czynników przyczyniających się do spadku liczebności. Należą do nich m.in. redukcja ilości padliny, przypadkowe zatrucia, porażenie prądem po kolizji z liniami wysokiego napięcia, utrata środowiska, w którym żerują, niepokojenie w koloniach lęgowych i odławianie celem zastosowania części ciała ptaków w medycynie ludowej.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jastrzębiowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1798 roku Kategoria:Fauna Botswany Kategoria:Fauna Lesotho Kategoria:Fauna Mozambiku Kategoria:Fauna Południowej Afryki