Jan Rabanowski

mały|165px|Grób Jana Rabanowskiego na Wojskowych Powązkach w Warszawie

Jan Rabanowski (ur. 10 czerwca 1907 w Warszawie, zm. 21 marca 1958 tamże) – polski inżynier elektryk i polityk. Poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz Sejm PRL I kadencji, kierownik resortu komunikacji, poczt i telegrafów (1944), kierownik resortu i minister komunikacji (1944–1951), skierowany przez Polską Partię Robotniczą, której był członkiem, do organizacji Stronnictwa DemokratycznegoTeraz kilku komunistom wprost polecono w połowie października zapisanie się do Stronnictwa Demokratycznego, mieli być tam okiem i uchem PPR. Chajn się temu opierał, wolałby zostać w PPR, ale go przekonano. Wśród innych „wtyczek” komunistycznych byli sekretarz Prezydium PKWN Jan Karol Wende i Jan Rabanowski, od 1 grudnia kierownik resortu komunikacji, poczt i telegrafów. Marek Łatyński, Nie paść na kolana. Szkice o opozycji lat czterdziestych, wyd. II rozszerzone, Wrocław 2002, Wyd. Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum, s. 116–117. Minister kolei (1951) i minister łączności (1956–1958). Prezes Głównego Urzędu Pomiarów Kraju (1951–1952) i Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii (1952–1956).

Życiorys Urodził się w kolejarskiej rodzinie Józefa i Marii. Uczył się w Gimnazjum Władysława Giżyckiego w Warszawie. W latach 1927–1932 praktykant, monter w Polskich Kolejach Państwowych. Ukończył studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej (1932). Ponownie zatrudniony na PKP (1934–1939). W 1939 pracownik Ministerstwa Łączności. Od 1927 działacz Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie” i Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom, a od 1928 Komunistycznego Związku Młodzieży Polski. W latach 1940–1943 przebywał w ZSRR, m.in. w charakterze inżyniera w Elektrowni w Nowosybirsku. W 1943 został oficerem 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. W 1 Armii Wojska Polskiego, od maja do października 1944 pełnił obowiązki zastępcy dowódcy 1 Samodzielnego pułku łączności ds. polityczno-wychowawczych (ppłk.). Należał do Polskiej Partii Robotniczej (1944), następnie do Stronnictwa Demokratycznego. Członek Centralnego Komitetu SD, prezydium Rady Naczelnej SD, wiceprezes Rady ds. Techniki przy prezesie Rady Ministrów.

Od 4 listopada 1944 do 11 grudnia 1944 był kierownikiem resortu komunikacji, poczt i telegrafu w Polskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego. Od 11 grudnia 1944 do 28 lutego 1951 był kierownikiem resortu i ministrem komunikacji, a od 14 marca do 27 czerwca 1951 ministrem kolei. Od 13 czerwca 1956 do 25 lutego 1958 był ministrem łączności. Poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz Sejm PRL I kadencji. Od lipca 1951 do maja 1952 prezes Głównego Urzędu Pomiarów Kraju, a następnie do czerwca 1956 prezes Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii.

Był żonaty z Teresą Haliną z domu Auerbach (1911–1995). Ojciec Joanny (1946–2015), matki pisarza Marcina Wichy.

Pochowany 25 marca 1958 w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A25-Tuje-1)Jan Rabanowski w bazie Cmentarza Wojskowego na Powązkach.

Ordery i odznaczenia

Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1946) „w II rocznicę P.K.W.N. w wyróżnieniu zasług na polu pracy nad odrodzeniem państwowości polskiej, nad utrwaleniem jej podstaw demokratycznych i w odbudowie kraju”. Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Medal za Warszawę 1939–1945 (17 stycznia 1946) Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Order Zasługi dla Ludu ze Złotą Gwiazdą (Jugosławia, 1946)Podpisanie umowy o przyjaźni i wzajemnej pomocy pomiędzy Polską a Jugosławią [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 77, 19 marca 1946, s. 1 Krzyż Wielki Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja, 1947)Delegacja czechosłowacka wyjechała do Pragi [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 71, 12 marca 1947, s. 1 Order 9 września 1944 I stopnia (Bułgaria, 1948)Symbole braterskiej współpracy [w:] "Gazeta Robotnicza", nr 149, 1 czerwca 1948, s. 2.

Przypisy

Bibliografia foto w: „Głos Robotniczy”, wyd. A, 28 lutego 1957, nr 51, s. 1 (zdjęcia wszystkich członków nowego rządu J. Cyrankiewicza od 28 lutego 1957). „Głos Robotniczy”, wyd. A, 26 sierpnia 1958, nr 72, s. 1 (notatka ze sprawozdaniem z pogrzebu). Jan Rabanowski, „Tygodnik Demokratyczny”, nr 12 z 26 marca–1 kwietnia 1958, s. 3.

Leksykon historii Polski, Wiedza Powszechna Warszawa 1995. Informacje w BIP IPN

Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Działacze Komunistycznego Związku Młodzieży Polski Kategoria:Kierownicy resortów Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ministrowie poczt i telegrafów Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem 9 września 1944 Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi dla Ludu (Jugosławia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Polscy ministrowie łączności Kategoria:Polscy ministrowie transportu Kategoria:Polscy pracownicy kolejowi Kategoria:Posłowie do Krajowej Rady Narodowej Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Posłowie z okręgu Kętrzyn (PRL) Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1958 Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy walk na froncie wschodnim