Nikołaj Aleksiejewicz Klujew (ros. Николай Алексеевич Клюев; ur. we wsi Kosztugi, Imperium Rosyjskie, zm. między 22–25 października 1937 w Tomsku, Rosyjska Federacyjna SRR) – rosyjski poeta, przedstawiciel grupy tzw. poetów nowochłopskich. Ofiara wielkiego terroru w ZSRR.
Życiorys Środowisko literackie zainteresował tomikiem wierszy Szemranie sosen wydanym w 1912 roku. Stał się przywódcą tzw. chłopskich poetów. Swoje pochodzenie podkreślał ubiorem, językiem i zachowaniem. Za wartości niepodważalne i prawdziwie rosyjskie uważał relikty pogaństwa, materialną i duchową kulturę ludu i jego synkretyczną sztukę. W swej poezji konfrontował chłopską kulturę duchową dawnej Rusi z cywilizacją miejską i sztuką szlachecko-inteligencką. Łączył elementy poezji ludowej z nowoczesnymi środkami obrazowania i wersyfikacji.
Był jednym z poetów, którzy rewolucję powitali z entuzjazmem. Głosił, że dzięki niej Rosja będzie „pępkiem świata”, z którego popłynie idea jednocząca wszystkie narody. Będąc starowiercą Klujew negował oficjalne prawosławie i stojące za nim państwo carskie. Jego zdaniem przewrót bolszewicki w Rosji był aktem wiary, w którym profanacja cerkwi prawosławnej była nie tylko dozwolona, ale wręcz pożądana. Porównywał on rewolucjonistów do apostołów, gloryfikował Lenina.
Klujew był bliskim przyjacielem i mentorem Siergieja Jesienina. Po jego śmierci napisał poemat Pieśń żałobna o Sergiuszu Jesieninie. Zarówno część jego twórczości chłopskiej, jak i wspomniany poemat, przyczyniły się do zakwalifikowania go jako wroga rewolucji. Wyrażany przez niego niepokój i sprzeciw wobec niszczenia wiekowych wartości widoczny w utworach z lat 20., m.in. w poemacie Wieś, uznano za wyraz ideologii kułackiej. Natomiast nieopublikowany poemat Pogorzelizna potraktowano jako dowód przestępczej agitacji.
W 1934 roku aresztowano go i zesłano do Tomska. W 1937 po ponownym aresztowaniu został stracony. Twórczość Klujewa od lat 20. była wyłączona z obiegu wydawniczego. Dopiero od niedawna stała się przedmiotem badań naukowych.
Twórczość Zbiory wierszy 1911 – Sosien pieriezwon (ros. Сосен перезвон) 1912 – Bratskije piesni (ros. Братские песни) 1913 – Lesnyje byli (ros. Лесные были) 1916 – Mirskije dumy (ros. Мирские думы) 1919 – Piesnosłow (ros. Песнослов) 1919 – Miednyj kit (ros. Медный кит) 1922 – Lwinyj chleb (ros. Львиный хлеб) 1928 – Izba w pole (ros. Изба и поле) 1934 – Razrucha (ros. Разруха) – nieukończony cykl wierszy
Poematy 1922 – Czetwiortyj Rim (ros. Четвертый Рим) 1922 – Mat’ Subbota (ros. Мать Суббота) 1926 – Płacz o Siergieje Jesieninie (ros. Плач о Сергее Есенине) 1926 – Dieriewnia (ros. Деревня) 1926 – Zaozierje (ros. Заозерье) 1928 – Pogorzelizna (ros. Погорельщина) 1929 – Kain (ros. Каин) – nieukończony (zachowały się fragmenty) 1934 – Piesn’ o Wielikoj Matieri (ros. Песнь о Великой Матери) 1934-1937 – Krieml (ros. Кремль) 1934-1937 – Narym (ros. Нарым)
Przypisy
Bibliografia Źródła w języku angielskim
Źródła w języku rosyjskim
Witalij Szentalinski: Wskrzeszone słowo. Z archiwów literackich KGB. Czytelnik, Warszawa 1996.
Linki zewnętrzne Strona o Nikołaju Kliujewie na witrynie www.booksite.ru [dostęp 2013-11-27]
Kategoria:Ofiary wielkiej czystki Kategoria:Rosyjscy poeci XX wieku Kategoria:Rosyjscy zesłańcy Kategoria:Zesłańcy do Tomska Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Zmarli w 1937