Cyryl Jerozolimski (; ur. ok. 313/315 w Jerozolimie, zm. 18 marca 386) – grecki biskup Jerozolimy (348–386), doktor Kościoła, święty Kościoła katolickiego, ormiańskiego, koptyjskiego, prawosławnego, ewangelickiego i anglikańskiego.
Życiorys thumb|Święty Cyryl (fragment ikony) Urodził się około 313 albo 315 roku w Jerozolimie. W młodości został mnichem w Cezarei Palestyńskiej, a w 344 roku przyjął święcenia kapłańskie. W 348 roku został wybrany biskupem Jerozolimy i przyjął sakrę z rąk Akacjusza z Cezarei. Ponieważ biskup Cezarei był arianinem, Cyryl był później atakowany przez Sokratesa Scholastyka i Hermiasza Sozomena, a broniony przez Teodoreta z Cyru. Podczas klęski głodowej, sprzedał swoje drogie ubrania, za co został złożony z urzędu przez arian i schronił się w Cylicji. W 357 roku powrócił do miasta, w wyniku ustaleń synodu w Seleucji, jednak trzy lata później został potępiony, wraz z Bazylim z Ancyry na synodzie w Konstantynopolu. W 362 roku powrócił do Jerozolimy, dzięki decyzji cesarza Juliana Apostaty. Pięć lat później, jego następca, Walens ponownie wygnał Cyryla, który nie powrócił do miasta aż do czasu śmierci cesarza w 378 roku. Trzy lata później wziął udział w soborze konstantynopolitańskim, gdzie wygłosił katechezy mistagogiczne. Zmarł 13 marca około 386 roku.
Twórczość Głównym dziełem Cyryla są katechezy. Na początku swojego działania jako biskup wygłosił „Prokatechezy i 18 nauk do katechumenów”, w których przedstawił główne prawdy wiary chrześcijańskiej. Drugim ważnym rodzajem katechez były „Katechezy mistagogiczne”, skierowane do nowoochrzczonych i traktujące o sakramentach chrztu, bierzmowania i Eucharystii. Autorstwo Cyryla niekiedy bywa kwestionowane, a dzieło jest przypisywane jego następcy – Janowi II.
Powstał również list do cesarza Konstancjusza II na temat komety w kształcie krzyża, która miała pojawić się nad Jerozolimą 7 maja 351 roku. Przypisywany jest on Cyrylowi bądź Grzegorzowi z Nazjanzu, choć bardziej prawdopodobnym autorem jest Cyryl.
Kult świętego W 1882 papież Leon XIII ogłosił go Doktorem Kościoła.
Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim (ewangelickim, anglikańskim) obchodzone jest w dzienną rocznicę śmierci (18 marca).
Kościoły wschodnie, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego wspominają świętego 18/31 marca, tj. 31 marca według kalendarza gregoriańskiego.
Kościół koptyjski, z uwagi na własny kalendarz podzielony na 13 miesięcy, wspomina świętego analogicznie do 18 marca.
Zobacz też Kult świętych modlitwa za wstawiennictwem świętego Święci i błogosławieni Kościoła katolickiego Święci prawosławni
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Żywot B. Cyrylla Jerozolimskiego Patriarchy w Żywotach Świętych Piotra Skargi Dzieła Cyryla Jerozolimskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Biskupi i patriarchowie Jerozolimy w czasach jedności chrześcijan Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Urodzeni w IV wieku Kategoria:Zmarli w 386 Kategoria:Doktorzy Kościoła Kategoria:Pisarze wczesnochrześcijańscy związani z Antiochią Kategoria:Święci poprzez kanonizację równoważną Kategoria:Ludzie urodzeni w Jerozolimie Kategoria:Rzymscy teolodzy chrześcijańscy