Dominik Jaroslav Duka OP (właśc. Jaroslav Václav Duka; ur. 26 kwietnia 1943 w Hradcu Králové, zm. 4 listopada 2025 w Pradze) – czeski duchowny rzymskokatolicki, dominikanin, biskup diecezjalny hradecki w latach 1998–2010, administrator apostolski sede vacante diecezji litomierzyckiej w latach 2004–2008, arcybiskup metropolita praski i prymas Czech w latach 2010–2022, przewodniczący Konferencji Episkopatu Czech w latach 2010–2020, kardynał prezbiter od 2012.
Życiorys Młodość i wykształcenie Urodził się 26 kwietnia 1943 w Hradcu Králové w Protektoracie Czech i Moraw. Jego ojciec był oficerem armii, walczącym po stronie sił alianckich podczas II wojny światowej. W 1944 roku wyjechał do Włoch, a później przez Szwajcarię do Anglii, gdzie walczył w armii czechosłowackiej. W latach pięćdziesiątych był więziony wraz z innymi oficerami frontu zachodniego.
W 1960 roku ukończył naukę w gimnazjum J.K. Tyla w swojej rodzinnej miejscowości, ale nie mógł kontynuować nauki i dlatego po uzyskaniu świadectwa dojrzałości przez trzy lata pracował w fabryce jako ślusarz. W latach 1962–1964 odbył obowiązkową służbę wojskową. W 1965 rozpoczął studia teologiczne w seminarium duchownym św. Cyryla i Metodego w Litoměřicach.
5 stycznia 1968 został przyjęty do podziemnego nowicjatu dominikanów i przyjął imię zakonne Dominik, a 6 stycznia 1969 złożył śluby czasowe.
Prezbiter Święcenia kapłańskie przyjął 22 czerwca 1970 z rąk biskupa litomierzyckiego kardynała Štěpána Trochty. Przez pięć lat pracował w przygranicznych parafiach archidiecezji praskiej (Chlum svaté Máří, Jáchymov, Nové Mitrovice – wszystkie należą dziś do diecezji pilzneńskiej). 7 stycznia 1972 złożył śluby wieczyste w zakonie dominikanów.
W 1975 komunistyczne władze odebrały mu pozwolenie na pełnienie funkcji kapłańskich (tzw. státní souhlas), po czym zszedł do podziemia. W latach 1976–1981 był mistrzem podziemnego nowicjatu dominikanów. Uczestniczył w tworzeniu tajnego ośrodka studiów zakonnych i organizował zajęcia religijne dla młodzieży w całej Czechosłowacji.
W 1979 ukończył licencjat z teologii na Papieskim Wydziale Teologicznym św. Jana Chrzciciela w Warszawie. W 1981 został uwięziony, w więzieniu przebywał przez półtora roku. Po wyjściu z więzienia, aż do 1989 roku pracował jako kreślarz w Škoda Auto w Pilźnie.
W 1986 został prowincjałem czeskomorawskiej prowincji dominikanów. Funkcję tę pełnił również po aksamitnej rewolucji. Od 1990 r. wykłada teologię (Wstęp do teologii, Wstęp do Pisma Świętego oraz Biblijną archeologię i teologię) na Uniwersytecie Palackiego w Ołomuńcu.
Biskup thumb|Dominik Duka podczas pogrzebu Václava Havla na praskich Hradczanach, 21 grudnia 2011. 6 czerwca 1998 Jan Paweł II mianował go biskupem Hradca Králové. Sakrę biskupią przyjął 26 września tego samego roku. Od 4 listopada 2004 do 2008 r. był również administratorem apostolskim diecezji Litoměřice. Jego biskupie hasło brzmi: In Spiritu Veritatis (W Duchu Prawdy).
13 lutego 2010 Benedykt XVI mianował go arcybiskupem praskim i prymasem Czech. W chwili wyboru na prymasa był osobą powszechnie szanowaną, był też nieformalnym duszpasterzem czeskiej inteligencji i rzecznikiem Kościoła w Czechach. Ingres odbył się 10 kwietnia 2010. 24 kwietnia 2010 został przewodniczącym konferencji episkopatu Czech i pełnił tę funkcję do kwietnia 2020. 13 maja 2022 papież Franciszek przyjął jego rezygnację z funkcji arcybiskupa metropolity praskiego.
6 stycznia 2012 ogłoszona została jego kreacja kardynalska, której papież Benedykt XVI dokonał oficjalnie na konsystorzu w dniu 18 lutego 2012.
Każdego roku na Śnieżce w sierpniowy odpust św. Wawrzyńca (10 VIII) odprawiał mszę dla Czechów i Polaków. Dominik Duka od dawna utrzymywał bliskie kontakty z Polską. Uzyskał licencjat z teologii w Warszawie. Nauczył się języka polskiego, słuchając audycji Radia Wolna Europa oraz Radia Watykańskiego. Utrzymywał częste kontakty z dolnośląskimi diecezjami: legnicką i świdnicką oraz archidiecezją wrocławską.
W 2012 r. kard. Stanisław Dziwisz zaprosił go do Krakowa, gdzie przewodniczył procesji ku czci św. Stanisława z Wawelu na Skałkę.
Brał udział w konklawe 2013, które wybrało papieża Franciszka.
Od 14 września 2012 do 1 stycznia 2021, był Kapelanem Konwentualnym Wielkiego Krzyża i kapelanem generalnym Wojskowego i Szpitalnego Zakonu Świętego Łazarza z Jerozolimy (obediencja orleańska), kiedy został wydalony przez Wielkiego Mistrza Zakonu.
26 kwietnia 2023 roku skończył 80 lat, co uniemożliwia jego udział w konklawe.
6 października 2025 roku przeszedł pilną operację w Centralnym Szpitalu Wojskowym w Pradze. Z tego powodu nie mógł przybyć do Gdańska na uroczystości 100-lecia diecezji, na które Leon XIV mianował go swoim legatem.
Zmarł 4 listopada 2025, po ponownym przyjęciu do szpitala w Pradze. Został pochowany w katedrze św. Wita w Pradze.
Kontrowersje Spotykał się z krytyką z uwagi na bliskie stosunki z populistycznym premierem Andrejem Babišem i prezydentem Milošem Zemanem, krytykę Unii Europejskiej i straszenie imigrantami. W 2022 roku opublikował opinię, usprawiedliwiającą gwałty rosyjskich żołnierzy na Ukrainkach, dokonywane podczas inwazji Rosji na Ukrainę.
Ordery i odznaczenia Order Lwa Białego I klasy (2016) Medal Za zasługi I stopnia (2001) Krzyż Zasługi Ministra Obrony Republiki Czeskiej II i I Stopnia (2003, 2008) Kawaler Legii Honorowej (2012) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2016) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Węgierskiego Orderu Zasługi (2018)https://www.teraz.sk/najnovsie/madarsko-cesky-kardinal-duka-dostal/326836-clanok.html Krzyż Wielki „Pro Piis Meritis” Melitensi (2007) Kapelan Konwentualny Wielkiego Krzyża (ad honorem) Zakonu Maltańskiego (2011) Krzyż Zasługi Szefa Kancelarii Wojskowej Prezydenta Republiki (2015) Medal Generała Stanisława Čečka (2022) Krzyż Zasługi ze Srebrną Gwiazdą Zakonu Bożogrobców (2023) Kawaler Orderu Świętego Jerzego (Dom Habsbursko-Lotaryński) (2023) Medal Kraju hradeckiego I stopnia (2024)
Przypisy Dawny opozycjonista prymasem Czech, materiał w „Gazecie Wyborczej”, [dostęp 2010-02-16].
.
[zarchiwizowano 2016-03-05].
Cardinal Duka invested as Chaplain General of the Order. Prohlášení Velmistra k řádové situaci v ČR.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czescy kardynałowie Kategoria:Biskupi hradeccy Kategoria:Biskupi i arcybiskupi prascy Kategoria:Biskupi litomierzyccy Kategoria:Kawalerowie Zakonu Świętego Łazarza Kategoria:Kapelani Zakonu Świętego Łazarza Kategoria:Czescy dominikanie Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Odznaczeni Medalem Za Zasługi Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Pro Merito Melitensi Kategoria:Urodzeni w 1943 Kategoria:Kardynałowie z nominacji Benedykta XVI Kategoria:Ludzie urodzeni w Hradcu Králové Kategoria:Zmarli w 2025 Kategoria:Ofiary prześladowań antykatolickich w Czechosłowacji