Chojnice – węzłowa stacja kolejowa w Chojnicach, w województwie pomorskim, powiecie chojnickim. Stacja znajduje się przy ulicy Dworcowej, w południowo-wschodniej części miasta. Jest największym niezelektryfikowanym węzłem kolejowym w Polsce. Cały zespół obiektów na terenie stacji objęty jest ochroną konserwatorską. Na placu przed dworcem do grudnia 2021 znajdował się dworzec autobusowy, przeniesiony z początkiem 2022 r. na ul. Towarową (na północ od stacji). Obiekt zdobył nagrodę publiczności w konkursie „Dworzec Roku 2025”.
Położenie Stacja znajduje się przy ulicy Dworcowej 27, w południowo-wschodniej części miasta. W pobliżu znajduje się między innymi nowy dworzec autobusowy na ulicy Nad Dworcem, przeniesiony z placu przed dworcem kolejowym i połączony z tymże za pomocą przejścia podziemnego. Na dworzec można dotrzeć autobusową komunikacją miejską, obsługiwaną przez Miejski Zakład Komunikacji w Chojnicach. Najbliższe do dworca przystanki to Warszawska – Dworzec, Towarowa – Dworzec PKP/PKS oraz Dworcowa – Polonia. Przy dworcu PKS zlokalizowany jest również plac postojowy dla taksówek.
Historia Prusy alt=Historyczna fotografia dworca w Chojnicach|lewo|mały|Historyczna fotografia dworca w Chojnicach, przełom XIX i XX wieku. Pruski sejm 17 lutego 1868 r. przyjął ustawę o budowie linii kolejowej z Berlina do Królewca przez Piłę i Chojnice, jako skrócony wariant trasy Pruskiej Kolei Wschodniej. Linię kolejową budowano z obu stron, Tczewa i Piły, a pierwszy odcinek drogi żelaznej Złotów – Chojnice otwarto 15 listopada 1871 r.. Tego samego dnia, o godzinie 10:07 przyjechał z Piły pierwszy pociąg pasażerski w historii miasta. Chojnice wówczas liczyły ok. 7 tys. mieszkańców. Całą linię ukończono dopiero 15 sierpnia 1873 r., kiedy został oddany do użytku odcinek Chojnice – Zblewo. Trasa ta została wyznaczona głównie z uwzględnieniem uwarunkowań terenowych i nie przechodziła przez żadne duże miasto.
Chojnice stały się węzłem 1 listopada 1877 roku, po wybudowaniu linii do Człuchowa, przedłużonej pół roku później, 15 maja 1878 roku, do Szczecinka. 15 sierpnia 1883 r. powstała linia z Chojnic do Tucholi i dalej do Laskowic. W 1894 r. otwarto linię z Nakła nad Notecią do Chojnic, jednocześnie zapewniając połączenie z Oleśnicą i w związku z tym z Dolnym Śląskiem. W 1902 r. Chojnice uzyskały bezpośrednie połączenie z Kościerzyną.
Od 9 maja 1896 roku aż do I wojny światowej kursował z 4 minutowym postojem w Chojnicach pociąg „Nord – Express” z Paryża do Petersburga. Pokonywał całą trasę ponad 2 tys. kilometrów w około 48 godzin.
W pierwszej dekadzie XX wieku ze względu na planowe zwiększenie znaczenia roli odcinka Chojnice – Czersk zdecydowano się na rozbudowę linii do czterech torów. Planowano również przełożenie linii do Tucholi (wykonano nasypy, wykopy oraz przyczółki pod wiadukty drogowe i kolejowe), jednakże prac tych nie dokończono.
II Rzeczypospolita i II wojna światowa Od 1920 r. granica polsko-niemiecka przebiegała tuż na zachód od Chojnic, a tutejsza stacja była graniczną, położoną na szlaku uprzywilejowanego tranzytu między Rzeszą a Prusami Wschodnimi. Z uwagi na nieprzyjazne stosunki polsko-niemieckie, władze zdecydowały się o ustanowieniu tylko jednego przejścia granicznego na linii do Złotowa, natomiast linię do Człuchowa zamknięto, a tory rozebrano.
1 września 1939 r. podczas obrony Chojnic o godzinie 4:23 na peron zamiast zapowiedzianego przez stronę niemiecką pociągu tranzytowego wjechał pociąg pancerny (PZ-3. Panzerzug 3) poprzedzony drezyną pancerną. Gęsta mgła uniemożliwiła jego wcześniejsze rozpoznanie przez placówki 18 Pułku Ułanów Pomorskich i straż graniczną. Obsadzające pociąg 2 niemieckie plutony zajęły z zaskoczenia dworzec biorąc do niewoli kolejarzy, podróżnych, 14 żołnierzy oraz otworzyły ogień do uciekających polskich żołnierzy i kolejarzy. O godz. 5:10 zameldowano zajęcie stacji XIX Korpusowi. Około godz. 7:00-7:30 pomniejszony 1 pluton 1 kompanii 1 batalionu strzelców (ppor. Stanisław Nosek) dotarł do torów na zachód od dworca i pod ostrzałem karabinów, korzystając z gęstej mgły, zdołał przejść na drugą stronę torów bez strat. Polscy saperzy zdołali wysadzić jeden z dwóch wiaduktów kolejowych, podejście do wysadzenia drugiego zakończyło się zastrzeleniem saperów przez Niemców. W wyniku słabej widoczności, Niemcy schronili się w pociągu zabierając ze sobą jeńców, a następnie zatrzymali pociąg w okolicy wiaduktów. Oddział polski rozpoczął natarcie na pociąg pancerny, które spowodowało dalsze wycofanie się pociągu. Po wjechaniu na podminowany most pociąg został unieruchomiony a jego ostatni wagon zapadł się wraz z mostem. Ostrzał polskiego działa 75 mm niszczył wagony (nie trafił jednak wagonu z jeńcami) i doprowadził do opuszczenia pociągu przez niemiecki oddział. Około godz. 10:00-11:00, po nadejściu czołowych oddziałów 20 Dywizji Piechoty, jeńcy zostali wysłani za niemiecką granicę. Dowódca niemieckiego pociągu zginął w wieży dowodzenia. Drezyna pancerna została skierowana w Rytlu przez załogę stacji na boczny tor, gdzie została staranowana (1 zabity Niemiec, 3 jeńców) przez pociąg ewakuacyjny z załogą chojnickiej parowozowni mający kierować się do Warsztatów Głównych Warszawa-Praga.
W 1945 r. Niemcy przywiązywali dużą wagę do obrony Chojnic, ze względu na istniejący tam węzeł kolejowy. Po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną jeszcze w 1945 roku rozebrano drugi tor linii do Tczewa i jako łup wojenny wywieziono na wschód. Podobny los spotkał drugi tor na linii do Runowa Pomorskiego. Większość wiaduktów kolejowych, m.in. nad ulicą Lichnowską, Angowicką, Towarową w czasie wojny uległa zniszczeniu, a podczas nalotu bombowego 11 lutego 1945 roku zniszczeniu uległa jedna ze ścian parowozowni.
Polska Rzeczpospolita Ludowa i współcześnie W okresie 1976–1980 planowano zelektryfikować węzeł chojnicki jako zwieńczenie projektu budowy „magistrali węglowej BIS”. Nigdy jednak nie ukończono projektu.
W wyniku restrukturyzacji PKP w 1991 roku, chojnicka lokomotywownia została połączona z Oddziałem Napraw Wagonów oraz Rewizji Technicznej i Obsługi Wagonów, tworząc Zakład Taboru (ZT) Chojnice. W wyniku kolejnych zmian we wrześniu 1999 roku zakład ten został połączony z zakładem w Gdyni pod nazwą „Zakłady Taboru w Gdyni – oddział Chojnice”. Przez lata był to ważny zakład pracy dla mieszkańców miasta, z czasem jednak w wyniku kolejnych restrukturyzacji liczba pracowników malała. Gdy w 1996 roku zakład ten zatrudniał 597 osób, w 2001 było to tylko 365 pracowników.
1 kwietnia 1991 wraz z likwidacją parowozowni w Kościerzynie zakończyła się obsługa planowych pociągów pasażerskich trakcją parową. W 1992 r. w relacji Kościerzyna – Gdynia pojawiły się pierwsze szynobusy serii SA101, które okazały się wówczas za małe i wkrótce zostały przeniesione na linie o mniejszych potokach podróżnych, w tym na trasę Chojnice – Kościerzyna. mały|Dworzec w Chojnicach w 2009 roku. W marcu 2001, dzięki interwencji i dofinansowaniu samorządu województwa pomorskiego, linia Chojnice – Kościerzyna została uratowana przed likwidacją.
W 2007 r. ze stacji w Chojnicach wyruszył pierwszy pociąg spółki Arriva PCC Rail (późniejsza Arriva RP).
W lutym 2024 roku zakończył się trwający dwa lata remont budynku dworca. Całość prac kosztowała 24 miliony złotych i była częścią większego projektu unijnego związanego z węzłem integrującym komunikację.
W dniach 11–13 października 2024 roku miał miejsce IV Kongres Entuzjastów i Przyjaciół Kolei, współorganizowany z SMK Chojnice.
14 listopada 2025 roku oficjalnie ogłoszono, że chojnicki dworzec zdobył nagrodę publiczności w konkursie Dworzec Roku 2025. Zabytkowy zespół stacyjny Cały zespół stacji w Chojnicach został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1376. W jego skład wchodzą takie obiekty, jak: budynek dworca, ul. Dworcowa 27, 1870–1871 noclegownia, ul. Towarowa 10 wieża ciśnień I, obok noclegowni wieża ciśnień II, obok budynku, ul. Towarowa 4 parowozownia, ul. Towarowa 12 budynek ekspedycji kolejowej, ul. Towarowa 20 budynek biurowy inspekcji kolejowej, ul. Towarowa 2A nastawnia kolejowa I, na międzytorzu nastawnia kolejowa II, obok parowozowni przyziemie nastawni III, remiza strażacka i ekspedycja przesyłek, ul. Dworcowa 27 5 peronów ze stalowymi wiatami otwartymi i zabudowanymi przejście podziemne z wystrojem wiadukt kolejowy I, od ul. Dworcowej wiadukt kolejowy II, od ul. Lichnowskiej główny podjazd do dworca z nawierzchnią infrastruktura kolejowa (4 żurawie wodne, urządzenia do sterowania ruchem, latarnie) osada kolejowa dla urzędników kolejowych: willa dla inspektorów z ogrodem, ul. Dworcowa 25 dom dla urzędników z budynkiem gosp., ul. Towarowa 4 dom dla urzędników, ul. Nad Dworcem 2 dom dla urzędników z budynkiem gosp., ul. Nad Dworcem 4 dom dla urzędników, ul. Nad Dworcem 6 dom dla urzędników z budynkiem gosp., ul. Nad Dworcem 8
Oprócz tego, przy wiadukcie ulicy Dworcowej i torów z Krzyża znajduje się zabytkowy Hotel Dworcowy.
Infrastruktura Budynek dworca Dworzec wybudowany został w 1873 roku w środkowej części stacji na tzw. peronie wyspowym, co jest typowym rozwiązaniem dla dużych dworców pruskich. Po północnej stronie znajdowały się perony linii Berlin–Królewiec (Ostbahn), a po południowej perony linii lokalnych. Budynek zbudowany został w stylu nawiązującym do renesansu, jest piętrowy, ceglany, wielobryłowy. Rozległy hol kasowy znajduje się od frontu, natomiast z tyłu mieści się sala restauracyjna i poczekalnia. Poczekalnia zbudowana w formie apsydy umożliwia obserwacje całej stacji. Wyjścia na perony powstały w formie krzyża.
Budynek w roku 2015 przekazany został samorządowi miejskiemu. 2 grudnia 2021 roku podpisano umowę z firmą Apollo z Nowej Wsi Kościerskiej na rewitalizację budynku dworca. Inwestycja miała się zakończyć 17 listopada 2023 roku lecz wykonawca wnioskował o przesunięcie terminu oraz dodatkowe środki finansowe. Ostatecznie dworzec po remoncie został otwarty w lutym 2024 roku, a ceremonia otwarcia odbyła się 7 marca 2024 roku. W zakres rewitalizacji weszło między innymi odnowienie posadzek oraz sufitu na którym udało się umieścić historyczne polichromie. W piwnicy zlokalizowano serwerownie i magazyny, na poddaszu systemy przeciwpożarowe, wentylacyjne i klimatyzacji. Wszystkie drzwi do budynku są automatyczne. Stary zegar cyfrowy na froncie budynku zastąpił oryginalny, historyczny, mały zegar analogowy.
Budynek dworca jest otwarty codziennie od 4:00 do 23:00. Ochronę na jego terenie sprawuje straż miejska, która ma tu swoją siedzibę. Kasy biletowe są czynne (od poniedziałku do piątku od 7.00 do 15.00). W lutym 2024 roku uruchomiono biletomat Polregio.
W ramach przebudowy powstała automatyczna przechowalnia do bagażu oraz przechowalnia dla rowerów, pomieszczenie na małą gastronomię, oraz salka tradycji kolejowej, którą opiekuje się Chojnickie Stowarzyszenie Miłośników Kolei.
Linie kolejowe Chojnice są węzłem kolejowym, w którym krzyżuje się 5 linii kolejowych:
203 (Tczew – Kostrzyn), 208 (Działdowo – Chojnice), 210 (Chojnice – Runowo Pomorskie), 211 (Chojnice – Kościerzyna), 281 (Oleśnica – Chojnice) (czynna tylko w ruchu towarowym),
Wszystkie linie są normalnotorowe i niezelektryfikowane. Wszystkie szlaki, z wyjątkiem szlaku do Człuchowa, będącego częścią linii kolejowej nr 210, są jednotorowe. Wszystkie linie kolejowe przechodzące przez Chojnice opisuje poniższa tabela: mały|249x249px|Schemat linii kolejowych przebiegających przez stację +NumerStacja początkowaKilometr początkowyKilometr w osi stacjiKilometr końcowyStacja końcowaTczew-0,43796,227342,453KostrzynDziałdowo-0,214200,292200,293ChojniceChojnice-0,6720,000149,730Runowo PomorskieChojnice0,6720,67370,345KościerzynaOleśnica-0,355310,040311,032Chojnice
Perony