Roman Skirmunt, często również: Raman Skirmunt, biał. Раман Скірмунт (ur. w majątku Porzecze na Pińszczyźnie, zm. 7 października 1939 w majątku Porzecze) – ziemianin, białoruski działacz narodowy, premier Białoruskiej Republiki Ludowej, a następnie senator III kadencji w II RP.
Życiorys Urodził się w ziemiańskiej rodzinie Aleksandra Skirmunta h. Dąb (1830–1909) i Teofili z Lubańskich (1837–1926). Był bratem Zenona (zm. 1912), Heleny (1870–1943), która wyszła za mąż za ziemianina Bolesława o tym samym nazwisku, Felicji (1873–1950), oraz Teofilii, Wacława, Aleksandra, Bronisławy i Wandy. Jego brat stryjeczny Konstanty Skirmunt w okresie międzywojennym był ministrem spraw zagranicznych.
W 1905 we Lwowie została wydana książka jego autorstwa, opisująca polityczną i narodową pozycję szlachty na ziemiach b. Wielkiego Księstwa Litewskiego. Należał wówczas do tzw. krajowców, stosunkowo nielicznej grupy polskich inteligentów, którzy pomimo mówienia po polsku czuli się Litwinami. Pragnęli oni połączyć świadomość narodową polską z rodzącą się świadomością narodową białoruską lub litewską. Raman Skirmunt opowiadał się za współpracą Białorusinów, Litwinów i Polaków. Dążył do utworzenia ugrupowania politycznego mogącego to zrealizować. W gazecie „Kurier Litewski” opublikował program partii nazwanej przez niego Krajową Partią Litwy i Rusi. W 1906 został posłem do rosyjskiej Dumy Państwowej I kadencji. Finansował wydawanie białoruskiego pisma „Nasza Niwa”.
W latach 1907–1917 był wiceprezesem Mińskiego Towarzystwa Rolniczego. Jednocześnie w latach 1910–1911 wchodził w skład rosyjskiej Rady Państwa.
W styczniu 1917 utworzył mińskie przedstawicielstwo Białoruskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny. 25 marca tego samego roku stanął na czele konserwatywnego Białoruskiego Komitetu Narodowego, pełniąc tę funkcję do 12 lipca. Po rewolucji lutowej i obaleniu caratu w 1917 przewodniczył delegacji, która w Piotrogrodzie prowadziła rozmowy z Rządem Tymczasowym Rosji w sprawie uzyskania niezawisłości przez Białoruś.
Podczas niemieckiej okupacji ziem białoruskich współtworzył i został członkiem Mińskiego Przedstawicielstwa Białoruskiego. Współorganizował I Zjazd Wszechbiałoruski w Mińsku, a następnie został drugim przewodniczącym Komitetu Wykonawczego (luty–marzec 1918). Po rozpędzeniu Kongresu przez bolszewików powrócił do rodzinnego majątku. W kwietniu 1918 wszedł w skład Rady Białoruskiej Republiki Ludowej. W lipcu tego roku został drugim premierem Białoruskiej Republiki Ludowej. Władzę sprawował przez 2 miesiące. Początkowo był rzecznikiem oparcia białoruskich dążeń narodowych o pomoc niemiecką, zaś w trakcie wojny polsko-bolszewickiej stanął po stronie Polaków.
W 1919 współtworzył Towarzystwo Polsko-Białoruskie w Warszawie. W późniejszym okresie zajął się zarządzaniem rodzinnym majątkiem. Wspierał wydawnictwa białoruskie, w tym gazetę „Naša Niva”. W latach 1930–1935 był senatorem RP.
Po najeździe sowieckim na Polskę został zamordowany 7 października 1939 w rodzinnym majątku w Porzeczu wraz ze szwagrem Bolesławem przez zrewoltowane chłopstwo (formalnie został skazany na karę śmierci). Pochowany został w pałacowym parku. W sąsiednim majątku Mołodowo zamordowano również jego innych krewnych.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (7 listopada 1925)M.P. z 1925 r. nr 262, poz. 1082 „za pracę społeczno-narodową i za zasługi przy organizowaniu władz państwowych” - jako Roman Skirmuntt..
Przypisy
Bibliografia Biografia Ramana Skirmunta . Kolejna biografia Ramana Skirmunta . Алесь Смалянчук. Раман Скірмунт. Жыццяпіс грамадзяніна Краю. Мн., 2018. С. 700.. Roman Skirmunt – portret patrioty wielu ojczyzn.
Linki zewnętrzne Roman Skirmunt – publikacje w bibliotece Polona.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Białoruscy działacze narodowi Kategoria:Białoruscy parlamentarzyści II Rzeczypospolitej Kategoria:Białoruskie ofiary prześladowań komunistycznych 1917–1991 Kategoria:Delegaci na I Zjazd Wszechbiałoruski Kategoria:Deputowani do I Dumy Państwowej Imperium Rosyjskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy deputowani do Dumy Państwowej Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polscy politycy konserwatywni Kategoria:Szefowie rządów Białoruskiej Republiki Ludowej Kategoria:Senatorowie III kadencji (1930–1935) Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Urodzeni w 1868 Kategoria:Zmarli w 1939