Synagoga w Olsztynie – synagoga w Olsztynie, która znajdowała się przy dawnej Liebstädterstrasse, późniejszej ulicy Grunwaldzkiej 5a. Stała w głębi działki, niedaleko cmentarza żydowskiego. Zniszczona w 1938 roku.
Historia 11 maja 1873 roku przewodniczący gminy synagogalnej w Olsztynie wystąpił do władz rejencji olsztyńskiej o sprzedaż ogrodu zamkowego, który wówczas należał do urzędu podatkowego, pod budowę synagogi. 6 czerwca oznajmiono, że synagoga mogłaby częściowo zasłonić zamek i zaproponowano znalezienie nowej działki, która miałaby się znajdował pomiędzy Starym Miastem a dworcem kolejowym.
Zdecydowano się na parcelę przy ówczesnej Liebstädterstrasse, którą wykupiono od parafii ewangelickiej za 1500 marek. Około 1872 roku wytyczono na niej cmentarz oraz działkę, w głębi której w 1877 roku wzniesiono synagogę oraz budynek gminy.
Podczas nocy kryształowej z 9 na 10 listopada 1938 roku, bojówki hitlerowskie spaliły synagogę, której ruiny później rozebrano. Wkrótce na jej fundamentach władze niemieckie wzniosły budynek, który mieścił salę zebrań partyjnych NSDAP. Po zakończeniu wojny urządzono w nim salę gimnastyczną.
Po synagodze ocalał tylko mur oporowy skarpy od strony ulicy i schody z ulicy na skarpę. Zachowało się tylko jedno zdjęcie przedstawiające synagogę. Nie zachowały się żadne plany architektoniczne, ani przekazy ikonograficzne jej wnętrza.
Architektura Murowany i orientowany budynek synagogi wzniesiono w stylu mauretańskim. Była jedną z kolejnych replik synagogi Tempelgasse z Wiednia projektu Ludwiga Förstera. Posiadała trójczęściową fasadę o części środkowej wyższej. Boczne elewacje przedsionka przekryto dachem dwuspadowym, osłoniętym zrębatymi szczytami, a środkowy ryzalit nakryto attykowym zwieńczeniem zrębatym. W jego narożach znajdowały się kwadratowe wieżyczki, nakryte cebulastymi kopułkami z gwiazdami Dawida, zaś przy bocznych znajdowały się ośmiokątne.
Zobacz też Historia Żydów w Olsztynie Cmentarz żydowski w Olsztynie Stara Synagoga w Olsztynie Linki zewnętrzne Synagoga w Olsztynie na portalu Wirtualny Sztetl
Olsztyn Kategoria:Architektura judaizmu w Olsztynie Kategoria:Obiekty sakralne w Olsztynie Kategoria:Nieistniejące obiekty budowlane w Olsztynie Olsztyn