Synagoga w Brzegu () – budynek dawnej synagogi znajdujący się w Brzegu, na rogu obecnych ulic 3 Maja i Długiej.
Historia i architektura Na początku XVI w. w Brzegu istniał inny budynek synagogi, jednak spłonął w 1507 r.
Późniejsza synagoga została zbudowana w 1799 roku przez Żydów, którzy sprowadzili się do Brzegu w 1660 r. z Białejhttp://www.kirkuty.xip.pl/brzeg.htm (tekst o cmentarzu żydowskim w Brzegu).. Pierwszy rabin zatrudniony został przez gminę w 1816 roku. W 1899 roku przeprowadzono pierwszy generalny remont budynku, zaś drugi w 1937 roku. Podczas nocy kryształowej z 9 na 10 listopada 1938 roku hitlerowcy doszczętnie zdewastowali wnętrze synagogi oraz spalili publicznie zwoje Tory. W 1940 roku synagoga została przebudowana z przeznaczeniem na mieszkania.
Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta, w stylu klasycystycznym. Do dziś zachowało się jedynie kilka zdobień elewacji północnej i wschodniej. Są to m.in. pilastry zwieńczone trójkątnym przyczółkiem znajdujące się na środku ściany północnej (ul. Długa). Obecne pierwotnie na ścianie wschodniej (ul. 3 Maja) między pilastrami podłużne i okrągłe okna są obecnie zamurowane, aczkolwiek można dostrzec ich zarys po wgłębieniach na tynku.
Synagoga została wpisana do krajowego rejestru zabytków pod nr. 217/58 w dniu 20.01.1958 roku.
Dawna brzeska synagoga na fotografii
Zobacz też cmentarz żydowski w Brzegu
Przypisy
Bibliografia Zdjęcie synagogi brzeskiej sprzed przebudowy (w 1940 r.) znajduje się na stronie 30. książki: Brzeg na starej fotografii, wydanej w 1983 r. przez Towarzystwo Opieki nad Zabytkami (tekst opracował Wiesław Skibiński, zdjęcia ze zbiorów Muzeum Piastów Śląskich zreprodukował Wiesław Kafel).
Linki zewnętrzne Synagoga w Brzegu na portalu Wirtualny Sztetl Brzeg, ulica Długa 61 (d. synagoga) polska-org.pl
Brzeg Kategoria:Obiekty sakralne w Brzegu Kategoria:Zabytki nieruchome w Brzegu