Michał Baliński herbu Jastrzębiec (ps.: „Auszławis”, „Usztaritois”, „Mokitinis” i in., ur. 14 sierpnia 1794 w Terespolu koło Połocka, zm. 3 stycznia 1864 w Wilnie; pochowany w Jaszunach) – polski historyk, pisarz, publicysta, działacz oświatowy, brat Stanisława Balińskiego. Ożenił się z Zofią Śniadecką, córką Jędrzeja Śniadeckiego. Miał z nią syna Jana Balińskiego, który był wybitnym polskim lekarzem psychiatrą.
Życiorys Urodzony na Litwie studiował w Wilnie na tamtejszym uniwersytecie, gdzie w 1815 uzyskał tytuł magistra filozofii. Pierwsze swe prace publikował w „Dzienniku Wileńskim” i w założonym wraz z Joachimem Lelewelem „Tygodniku Wileńskim”, którego od 1816 był także współredaktorem. Od 1817 członek Towarzystwa Szubrawców.
W 1818 wyjechał za granicę, po powrocie opublikował m.in. w „Dzienniku Wileńskim” „Opisanie Wiednia i Podróż do Szwajcarii Saskiej”.
W 1836 otrzymał urząd w warszawskim wydziale oświaty; w Warszawie uczestniczył w 1841 w założeniu „Bibljoteki Warszawskiej”, w której od tej pory często publikował swoje artykuły. W 1847 złożył urząd i wrócił na Litwę. Dwukrotnie wybrano go kuratorem honorowym gimnazjum i instytutu szlacheckiego w Wilnie, a potem wiceprezesa Wileńskiej Komisji Archeologicznej.
Współautor wraz z Tymoteuszem Lipińskim Starożytnej Polski. Był jednym z autorów haseł do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859–1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii.
Twórczość Rys życia Jana Śniadeckiego: (wyjątek z Kuryera Lit.) (1830) Wspomnienia o Janie Śniadeckim (1830) Opisanie statystyczne miasta Wilna (1835) Historya miasta Wilna Tom 1 (1836) Tom 2 (1836) Pamiętniki o królowej Barbarze, żonie Zygmunta Augusta Tom 1 (1837) Tom 2 (1840) Fundacya zakonu i kościoła XX. Kapucynów w Warszawie (1840) Wspomnienie jednego dnia wędrówki po kraju (1841) Historya polska (1844) Starożytna Polska pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym opisana Tom 1 (1843) Tom 2 Cześć 1 (1844) Tom 2 Cześć 2 (1845) Tom 3 (1846) Studia historyczne Michała Balińskiego (1856) Pamiętniki historyczne do wyjaśnienia spraw publicznych w Polsce XVII wieku posługujące, w dziennikach domowych Obuchowiczów i Cedrowskiego pozostałe (1859) Dawna Akademia Wileńska: próba jéj historyi: od założenia w roku 1579 do ostatecznego jéj przekształcenia w roku 1803 (1862)
Dzieła dostępne w: archive Federacji Bibliotek Cyfrowych Google
Przypisy „Encyklopedia Powszechna”, tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859.
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, . M. Krajewski, Dobrzyński słownik biograficzny, Włocławek 2002, s. 64–65.
Linki zewnętrzne Michał Baliński – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Michał Kategoria:Członkowie Wileńskiej Komisji Archeologicznej Kategoria:Na podstawie encyklopedii Orgelbranda Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy publicyści XIX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XIX wieku Kategoria:Urodzeni w 1794 Kategoria:Zmarli w 1864