Jarmolińce (, Jarmołynci) – osiedle na Ukrainie, dawna stolica rejonu w obwodzie chmielnickim.

W miejscowości jest stacja kolejowa Jarmolińce.

Historia Osada, wzmiankowana w przywileju króla Polski Władysława Jagiełły z 1407, który okoliczne włości nadał Chodce, pochodzącemu z Kroacji. Król Polski Kazimierz IV Jagiellończyk nadał prawo magdeburskie w 1455 (według Bonieckiego, zamienił wieś na miastoAdam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 8. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1905, s. 142.). W XVIII–XIX wiekach miasto znane było z manufaktur sukienniczych, garbarni, produkcji maszyn rolniczych i siodeł. Tutejszy klasztor Bernardynów (1761), uchodzący za jeden z piękniejszych na Kresach, zamieniono po 1831 roku na cerkiew prawosławną. W 1780 dobra jarmolińskie kupił Wojciech Ścibor Marchocki.

W zaborze rosyjskim siedziba gminy Jarmolińce w powiecie proskurowskim guberni podolskiej.

Po agresji ZSRR na Polskę w 1939 w Jarmolińcach powstał założony i nadzorowany przez NKWD obóz dla jeńców polskich. Był tu m.in. więziony Jan Leon Ziółkowski.

Podczas najazdu niemieckiego, we wrześniu 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 6400 osób (w tym większość Żydów z Gródka, Michałpola, z Frampola i Szarówki). W październiku 1941 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali.

W 1959 liczyło 6 880 mieszkańcówВсесоюзная перепись населения 1959 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.

W 1989 liczyło 9 552 mieszkańcówВсесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.

W 2013 liczyło 7 790 mieszkańców.

Zabytki z lat 1793–1862 niezachowany zamek w Jarmolińcach – Korczak-Jarmolińscy zbudowali zamek na planie czworokąta z bastionami w narożach - mający zabezpieczać okolicę przed napadami Tatarów. Fragmenty zamku przetrwały do XIX w. dwór – od końca XVIII w. miejscowość należała do polskiej rodziny Orłowskich z Jarmoliniec herbu Lubicz. Na przełomie XIX i XX wieku staropolski dwór jarmoliniecki słynął z kolekcji obrazów Juliusza Kossaka, Józefa Chełmońskiego, Aleksandra Orłowskiego, Henryka Siemiradzkiego. Dwór istniał do 1917 r. Po I wojnie światowej Jarmolińce znalazły się w granicach Ukraińskiej SRR.

Urodzeni Adrian Baraniecki – polski lekarz, powstaniec styczniowy, działacz społeczny Bohdan Kutyłowski – polski adwokat, publicysta i dyplomata, przedstawiciel Polski przy rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej Ksawery Orłowski – polski dyplomata

Galeria

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne rzeczpospolita.com Jarmolińce na stronie Rady Najwyższej Ukrainy

Kategoria:Osiedla typu miejskiego w obwodzie chmielnickim Kategoria:Rejon jarmoliniecki Kategoria:Jarmolińce