thumb|left|Simon de la Vallée – Riddarhusetthumb|left|Jean de la Vallée – kościół Jadwigi Eleonory w Sztokholmiethumb|left|Nicodemus Tessin – Drottningholmthumb|left|Nicodemus Tessin st. – katedra w Kalmarzethumb|left|Nicodemus Tessin mł. – Pałac Królewski w Sztokholmiethumb|left|Lambert van Haven – Kościół Najświętszego Zbawiciela – Kopenhagathumb|left|Amalienborg – pałac Frederika VIII, projekt – Nicolai Eigtved, nadzór - Laurids de Thurah
thumb|Kongsberg - katedra thumb|Bergen - Damsgård hovedgård thumb|Stiftsgarden XVII wiek nie był pomyślnym okresem dla państw skandynawskich. Finlandia była zależna od Szwecji, a Norwegia od Danii. Pomiędzy Dania a Szwecją do 1660 roku trwała wojna o dominację na Bałtyku. Szwecja prowadziła także wojny z Polską i Rosją. Dania i Szwecja brały też udział w wojnie trzydziestoletniej po stronie protestantów. Stagnacja gospodarcza nie sprzyjała rozwojowi architektury. Panujący luteranizm sprzyjał wzorowaniu się na architekturze niemieckiej, holenderskie i francuskiej ograniczając jednocześnie wpływy włoskie. Powstają budowle o elewacjach ceglanych z niewielkim udziałem kamienia, o stromych dachach i wysokich szczytach ozdobione detalem barokowym. Najczęściej w postaci łamanych tympanonów w portalach i zwielokrotnionych pilastrów.
Wśród państw skandynawskich najciekawiej reprezentują się osiągnięcia architektów w Szwecji.
Szwecja Wpływy klasycyzującej architektury holenderskiej opartej na palladianizmie widoczne są w dziełach dwóch francuskich architektów – Simona i Jeana de la Vallée. Najważniejszym dziełem Simona de la Vallée był projekt Domu Szlachty – Riddarhuset (1641–1674) w Sztokholmie. Prace przy budowie tego obiektu, po śmierci ojca, kontynuował jego syn - Jean. Dziełem Jeana Vallée są też dwa sztokholmskie kościoły zbudowane na planie centralnym – Katarzyny (1656) i Jadwigi Eleonory (1658).
Nicodemus Tessin starszy oraz Nicodemus Tessin młodszy (ojciec i syn), dwaj szwedzcy architekci, reprezentują nieco odmienny kierunek baroku. Ich dzieła nawiązują do wzorów włoskiego baroku. W pracach Tessina młodszego widoczny jest wpływ sztuki Berniniego. Najważniejsze dzieła Nicodemusa Tessina starszego to: letni pałac królewski w Drottningholm pod Sztokholmem (od 1662 roku), po śmierci ojca budowę zamku ukończył jego syn królewska kaplica grobowa przy kościele Riddarholmen (1671) katedra w Kalmarze (od 1660 roku) ratusz w Göteborgu (1670–1672) liczne pałace: wspólnie z Jeanem de la Vallée – Skokloster (1654–1676) i Bonde (1662–1673) Strömsholm (1669) Wrangler (1652–1670) Bååth (1662–1669)
Do najważniejszych prac Nicodemusa Tessina młodszego należą: ukończenie pałacu Drottningholm budowa zamku królewskiego w Sztokholmie (od 1697 roku), budowa własnego pałacu w Sztokholmie "Tessinska Palatset" (1694–1700) dwa drewniane kościoły Karlskrony Pod koniec XVII wieku i w pierwszej połowie XVIII w. w architekturze szwedzkiej pojawiają się wpływy francuskiego rokoko. Carl Härleman podejmuje dzieło Tessina młodszego i aranżuje wnętrza zamku królewskiego w Sztokholmie oraz letniego pałacu Drottningholm w stylu rokoko. Projektuje m.in. obserwatorium astronomiczne w Sztokholmie.
Norwegia Do Norwegii zdominowanej przez rodzime formy drewnianego budownictwa nowe style architektoniczne trafiały ze znacznym opóźnieniem. Dodatkowo, początek XVII wieku to okres stagnacji gospodarczej. Dopiero w drugiej połowie XVII i w XVIII wieku następuje poprawa sytuacji. W drugiej połowie XVIII wieku wyodrębnia się warstwa bogatszego, rodzimego mieszczaństwa. Z sytuacji gospodarczej wynika zastój w architekturze. Dopiero w XVIII wieku, w Norwegii powstają nieliczne kościoły i dwory budowane w stylu baroku i rokoko.
Przykłady zabytków: Kongsberg – katedra barokowa zbudowana w latach 1740–1761 Bergen – drewniany, rokokowy dwór Damsgård hovedgård z XVIII w. Trondheim – królewska rezydencja Stiftsgården, drewniany, barokowo-rokokowy budynek wybudowany w latach 1774–1778.
Dania Duńska architektura okresu baroku opiera się na wzorach zaczerpniętych z protestanckich państw takich jak: Niemcy, Szwecja i Holandia. Jednocześnie oddziałują na nią wpływy płynące z Francji i Włoch. Powstaje przede wszystkim architektura świecka, w której łączą się elementy północnego renesansu i gotyku z barokowym detalem. Budownictwo zostało zdominowane przez działalność zagranicznych architektów (przeważnie francuskich i niemieckich) preferujących przenoszenie na grunt Danii wzory architektoniczne z ich państw. Powstają budowle czasem malownicze ale nie budzące powszechnego zachwytu. W drugiej połowie XVIII wieku wyraźnie widoczne są wpływy francuskiego rokoka.
Przykłady zabytków - Kopenhaga: Kościół Najświętszego Zbawiciela – zbudowany w latach 1682–1696 przez Lamberta van Haven, wzorowany na baroku holenderskim, wieża o wysokości 90 m została dobudowana w latach 1749–1750 przez Lauridsa de Thurah, Amalienborg – barokowo-rokokowy pałac królewski zaprojektował Nicolai Eigtved, zbudowany w latach 1749–1760. Na kompleks składają się cztery, prawie identyczne, pałacowe skrzydła zlokalizowane wokół wewnętrznego dziedzińca. Po śmierci Nicolaia Eigtveda prace kontynuował Laurids Lauridsen Thurah.
Zobacz też historia architektury
Bibliografia Tadeusz Broniewski, Historia architektury dla wszystkich, Wydawnictwo Ossolineum, 1990 r. Sztuka baroku, red. Rolf Toman, Kōln: Kōnemann 2000 Sztuka Świata, t. 7, praca zbiorowa, Wydawnictwo Arkady, 1994 r. David Watkin, Historia architektury zachodniej, Wydawnictwo Arkady 2006 r.
Barokowa w Skandynawii, architektura S