thumb|300px|Karabinowy nabój zespolony Nabój (daw. patron) – jednostka amunicji zawierająca w jednym pakiecie wszystkie elementy niezbędne do nadania wystrzeliwanemu z broni palnej pociskowi energii kinetycznej lub do wytworzenia eksplozji.

Budowa thumb|300px|Budowa współczesnego naboju zespolonego W skład naboju wchodzą: spłonka lub zapłonnik ładunek wybuchowy (najczęściej jako ładunek miotający) pocisk lub pociski łuska lub inny rodzaj osłony mieszczący w sobie większość lub (w przypadku nabojów zespolonych) wszystkie elementy naboju

Podział W najogólniejszym ujęciu naboje dzieli się na: naboje zespolone (scalone) w których wszystkie elementy pakietu stanowią integralną całość ładowaną do broni (współcześnie najpopularniejsze) naboje rozdzielnego ładowania w których elementy pakietu umieszczane są w broni osobno (popularne do II połowy XIX w., współcześnie wykorzystywane niekiedy jeszcze w działach dużego kalibru – tzw. naboje składane) Ze względu na przeznaczenie do typu broni wyróżnia się: naboje strzeleckie pistoletowe rewolwerowe pośrednie karabinowe naboje artyleryjskie (działowe) naboje moździerzowe Ze względu na specjalne przeznaczenie i budowę: naboje saperskie naboje sportowe naboje bojowe naboje myśliwskie kulowe śrutowe naboje ćwiczebne ślepe naboje szkolne naboje treningowe naboje sygnałowe naboje smugowe naboje kontrolno pomiarowe naboje bezłuskowe

Ponadto naboje ze względu na sposób zapłonu ładunku miotającego dzieli się na: naboje trzpieniowe naboje bocznego zapłonu naboje centralnego zapłonu

Historia Pierwotnie ładowanie broni palnej było procesem bardzo czasochłonnym, a wszystkie elementy konieczne do wystrzelenia pocisku stanowiły odrębne elementy ekwipunku: prochownica – jako pojemnik na zapas prochu, którego porcję należało każdorazowo odmierzać przed wsypaniem do lufy prochowniczka – jako pojemnik na zapas prochu do podsypania panewki przybitka – oddzielająca proch od pocisku w lufie flejtuch – do utrzymania pocisku w lufie pociski – w formie ołowianych kul trzymanych osobno Mimo iż sytuacja taka trwała od początku wynalezienia broni palnej, to w okolicach XVII wieku w końcu opracowano system mogący usprawnić ten stan rzeczy – projektując pierwsze naboje stanowiące gotowe pakiety zawierające w sobie wszystkie te elementy (konieczne do oddania jednego strzału). Wynalezienie naboju, zrewolucjonizowało system ładowania broni palnej znacznie skracając cały proces.

Pierwszym rodzajem nabojów były naboje rozdzielnego ładowania (tzw. patrony), w których po rozerwaniu papierowej łuski wszystkie elementy naboju umieszczano oddzielnie w broni (ze względu na specyfikę ładowania broni odprzodowej). Był to nadal proces czasochłonny, ale mimo to znacząco szybszy niż rozwiązania wcześniejsze. Znaczący postęp nastąpił w XIX wieku, za sprawą pojawienia się pierwszych naboi zespolonych (początkowo w łusce papierowej) stosowanych w znacznie nowocześniejszej broni odtylcowej (głównie w karabinach iglicowych). Z czasem łuskę papierową zastąpiono metalową, co jeszcze bardziej usprawniło proces ładowania i niezawodność broni, a także umożliwiło projektowanie jej coraz bardziej zaawansowanych rodzajów (np. broń powtarzalna i automatyczna). Współcześnie naboje zespolone w łusce metalowej są zdecydowanie najpopularniejszym typem naboju. Pod koniec XX wieku, prowadzono również prace nad nowatorskimi nabojami bezłuskowymi, które nie zdobyły jednak szerszej popularności.

Zobacz też

taśma nabojowa łódka nabojowa ładownik magazynek

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Amunicja Kategoria:Budowa broni palnej