Trznadelek (Schoeniclus pusillus) – gatunek małego wędrownego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae), występujący w Eurazji. W Polsce obserwowany sporadycznie. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Część systematyków zalicza trznadelka do rodzaju Emberiza. Jest to gatunek monotypowy.
Charakterystyka Wygląd zewnętrzny Obie płcie ubarwione podobnie. Grzbiet jest ciemny, intensywnie kreskowany. Spód jasny z ciemnym kreskowaniem. Policzki rdzawe, z jasną obrączką oczną. Ma ciemne boczne paski ciemieniowe oraz czarny pasek otaczający pokrywy uszne przechodzący w niekompletny pasek policzkowy (niesięgający dzioba). Ze względu na podobieństwo, bywa mylony z potrzosem. Rozmiary długość ciała 12–13,5 cm, rozpiętość skrzydeł 20–22 cm Masa ciała 12–19,3 g Głos Głos kontaktowy: cik, cit, śpiew: świergotliwy podobny do trznadla czubatego, motywy zmienne.
Zasięg występowania Gniazduje w północnej i północno-wschodniej Europie, północnej Azji i północno-wschodnich Chinach. Wędrowny (przeloty w V i w IX–X). Zimuje w subtropikalnych obszarach ciągnących się od północno-wschodnich Indii po południowe Chiny i Tajwan.
W Polsce jest obserwowany bardzo rzadko. Do końca 2023 odnotowano 62 pewne stwierdzenia (w sumie obserwowano 63 osobniki). W 2020 miał miejsce najliczniejszy dotąd pojaw – odnotowano wówczas 9 stwierdzeń, w tym 6 w Helu.
Środowisko Występuje w tundrze i tajdze w miejscach podmokłych i luźno zadrzewionych.
Pożywienie W okresie karmienia piskląt owady, w pozostałych sezonach nasiona.
Lęgi thumb|left|180px|Jajo z kolekcji muzealnej Gniazdo Na ziemi ukryte wśród kęp trawy lub nisko na drzewie. Jego budową zajmuje się samica. Jaja, pisklęta Zwykle 4–6 jaj w lęgu. Inkubacja trwa 11–12 dni. Wysiadywaniem jaj i karmieniem piskląt zajmują się oboje rodzice. Młode są w pełni opierzone po 14–17 dniach od wyklucia.
Status i ochrona IUCN uznaje trznadelka za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy na rok 2021, zawiera się w przedziale około 33–48 milionów dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji nie jest znany.
Tak jak prawie wszystkie wróblowe na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Trznadle Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1776 roku Kategoria:Taksony opisane przez Petera Simona Pallasa