Tadeusz Wyrwa-Krzyżański (ur. 21 października 1947 w Kuźnicy Czarnkowskiej, zm. 23 maja 2019 w Pile) – polski poeta, pisarz, krytyk literacki i grafik.
Życiorys Urodził się w rodzinie Ireneusza Wyrwy i Janiny z domu Krzyżańskiej. Uczył się w Liceum Ogólnokształcącym w Czarnkowie; w 1966 zdał maturę. Dalszą edukację odbył w Studium Oświaty i Kultury w Szczecinie, a następnie podjął studia na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, które po roku przerwał.
Debiutował w 1968 wierszem pt. Ranek, zamieszczonym na łamach nr 9 czasopisma „Ziemia Nadnotecka”. Wiersze, artykuły i recenzje ogłaszał m.in. w czasopismach: „Ziemia Nadnotecka” (1968–1979), „Nadodrze” (1969, 1977–1981), „Fakty i Myśli” (1970–1988) i „Nurt” (1970–1988), „Nowy Wyraz” (1978–1980), „Tygodnik Pilski” (1980–1987), „Radar” (1982–1987), „Kierunki” (1984–1987; w 1987 członek redakcji), „Gazeta Poznańska” (1986–1988), „Życie i Myśl” (1989; także członek redakcji), utwory dla dzieci drukował w „Świerszczyku” (1979–1985) i „Misiu” (1983–1988).
W latach 1976–1980 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od 1981 należał do Związku Literatów Polskich. Od 1982 był członkiem Stowarzyszenia Pax, od 1987 wchodził w skład Rady Kultury Zarządu Głównego Stowarzyszenia. W 1991 założył Pracownię Literacką „Atut”.
Od 1969 był członkiem Czarnkowskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, a od 1979 Nadnoteckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. W 1977–1978 pracował w Czarnkowskim Domu Kultury. Od 1983 mieszkał w Pile, gdzie pracował kolejno: w Wojewódzkim Ośrodku Kultury (do 1986), Oddziale Wojewódzkim Stowarzyszenia Pax (do 1988), Wydziale Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Pile (do 1997).
Wydał 23 tomy wierszy, 3 książki prozatorskie i 9 dla dzieci, ogłosił 7 tek graficznych, miał kilkadziesiąt wystaw w Polsce i za granicą. Współpracował z Zeszytami Poetyckimi.
Był mężem Joanny Wyrwa-Krzyżańskiej.
Zmarł 23 maja 2019, pochowany na cmentarzu Komunalnym w Pile.
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi (1986) Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2004) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1986) Odznaka „Za Zasługi dla Rozwoju Województwa Poznańskiego” (1979) Odznaka „Za Zasługi dla Rozwoju Województwa Pilskiego” (1982)
Źródło:.
Nagrody
Nagroda miesięcznika „Ziemia Nadnotecka” za szczególne osiągnięcia w upowszechnianiu kultury i twórczości artystycznej (1978) Medal Nowej Sztuki (1980) Nagroda im. Wilhelma Macha za Amfiladowy trakt (1980) Nagroda im. Stanisława Piętaka za powieść Kobieta anioł (1983) Nagroda Wojewódzkiej Rady Narodowej w Pile za powieść Kobieta anioł (1983) Nagroda „Pierścienia” przyznana przez Klub Studentów Wybrzeża „Żak” w Gdańsku za całokształt twórczości poetyckiej (1987) Nagroda Wojewody Pilskiego (1988) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (wspólnie m.in. z Hanną Krall i Piotrem Kuncewiczem) (1989) Nagroda Prezydenta Miasta Piły (1999) Nagroda Światowego Dnia Poezji UNESCO – „Poezja Dzisiaj” (2006)
Źródło:.
Przypisy
Bibliografia Wiersze poety Barbara Marzęcka [B.M.], Tadeusz Wyrwa-Krzyżański, [w:] Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, tom IX: W–Z (pod redakcją Jadwigi Czachowskiej i Alicji Szałagan), Warszawa 2004, s. 328–330.
Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Laureaci Nagrody im. Stanisława Piętaka Kategoria:Laureaci Nagrody im. Wilhelma Macha Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Zmarli w 2019